تلاش ترکیه برای تصویب پیمان دفاعی مکه با پاکستان و عربستان سعودی

پیمان دفاعی سه جانبه ترکیه، پاکستان و عربستان سعودی که به توافقنامه دفاعی مشترک مکه نیز معروف است، برای تصویب به پارلمان ترکیه ارائه شده است.

بر اساس سند ارائه شده به پارلمان ترکیه که توسط خبرگزاری رویترز مشاهده شده است، این پیمان که در 7 آگوست امضا شد، شامل 16 ماده است.

هدف آن ایجاد یک معماری دفاعی مشترک در منطقه در صورت حمله مسلحانه به هر یک از اعضا است و بر این اساس در هر ماده مقرراتی را وضع می کند.

به عنوان مثال، در ماده 1 موافقتنامه، امضاکنندگان باید از «تمام ابزارهای لازم» برای از بین بردن تهدیدات علیه تمامیت ارضی یکدیگر استفاده کنند.

پس از استناد به ماده اول، در صورت حمله به هر یک از کشورهای عضو، این سند مقرراتی را برای آنچه در ادامه خواهد آمد، همانطور که در ماده 2 پیش نویس مشاهده شده توسط رویترز مشخص شده است، ارائه می کند.

ماده 2 می گوید: «در صورتی که یکی از طرفین مورد حمله مسلحانه یا تجاوز نظامی توسط کشور یا گروهی از کشورها قرار گیرد، طرفین باید فورا با استفاده از طیف کامل اقدامات کمک متقابل در دسترس خود، به طرف مورد حمله کمک کنند.»

این نکته مشابه ماده 5 پیمان آتلانتیک شمالی، سند تأسیسی ناتو است که حمله مسلحانه به یک عضو را به عنوان حمله به همه تلقی می کند.

ماده ۲ در ادامه می‌گوید که هر یک از امضاکنندگان - عربستان سعودی، پاکستان و ترکیه - «در مورد دامنه و ماهیت حمایتی که باید پس از ارزیابی عینی کمک‌های مورد نیاز ارائه شود، تصمیم می‌گیرند» و می‌افزاید که سه کشور در چارچوب منابع موجود خود از جمله توانایی‌ها و منابع نظامی همکاری خواهند کرد.

در اوایل این ماه، ترکیه، پاکستان و عربستان سعودی توافق کردند که «اقدامات بازدارندگی» را تحت پیمان دفاعی متقابل فعال کنند و به سرعت نیروهای خود را به پادشاهی خلیج فارس برای مقابله با حملات حوثی‌های یمن - یک گروه مسلح که به انصارالله (عربی برای حامیان خدا) نیز می‌گویند، اعزام کنند.

مواد 3، 4، 5 و 6 پیش نویس توافقنامه که به پارلمان ترکیه ارائه شده است، همچنین جزئیاتی را در مورد همکاری های صنایع دفاعی، اشتراک اطلاعات، پشتیبانی لجستیکی و آموزش مشترک و مبارزه با "تمام ابزارهای تروریسم" از جمله در سطح عملیاتی بیان می کند.

سایر مفاد در مورد پروژه های تحقیق، توسعه و نوآوری مشترک در زمینه فناوری پیشرفته و اطمینان از آمادگی نظامی صحبت می کنند.

همچنین به تشکیل کمیته دفاعی اشاره شده است که در آن وزرای خارجه و دفاع از هر سه کشور امضاکننده حضور خواهند داشت.

و مکانیسمی برای اجازه دادن به سایر کشورها برای پیوستن به این توافق وجود دارد که متقاضیان نیاز به تایید هر سه عضو موسس دارند.

این توافق 10 سال طول خواهد کشید و پس از آن هر کشوری می تواند بر اساس پیش نویس ارائه شده به پارلمان ترکیه از آن خارج شود.

«رسول سردار» از الجزیره در سخنانی درباره پیمان ارائه شده گفت: با وجود اینکه ائتلاف حاکم به اکثریت ساده نیاز دارد، روند تصویب «مدتی طول می کشد».

وی گفت: «احزاب مختلف سیاسی که در پارلمان ترکیه نمایندگی می‌کنند، قرار است در مورد مفاد این معاهده بحث کنند و ما می‌توانیم شاهد بحث‌های داغ باشیم زیرا مخالفان اهداف خاص خود را دارند».

سردار گفت حتی اگر این توافق به تصویب برسد، منجر به استقرار نیروهای ترکیه نخواهد شد، اقدامی که نیازمند فرآیندهای قانونی دیگری است.

رئیس پارلمان ترکیه این توافق را به کمیسیون روابط خارجی مجلس ارجاع خواهد داد. به گفته منبعی که با رویترز صحبت کرده است، کمیسیون می تواند در اوایل روز جمعه درباره این توافق بحث کند.

انتظار می رود پس از ارائه به کمیسیون، مفاد و جزئیات توافقنامه به اطلاع عموم برسد.

برهان الدین دوران، مدیر ارتباطات ریاست جمهوری ترکیه در X می گوید: «این مشارکت راهبردی توسعه یافته بین کشورهای ما با هدف تقویت بازدارندگی جمعی، تقویت قابلیت های مشترک در بخش دفاعی و حفظ امنیت و ثبات در منطقه ما انجام می شود.

دوران افزود که این روند نقطه عطف مهمی به سوی "نهادسازی" همکاری استراتژیک بین سه کشور است.

رجب طیب اردوغان، رئیس جمهور ترکیه روز دوشنبه از تشدید خشونت ها بین عربستان سعودی و حوثی های یمن صحبت کرد.

اردوغان ضمن اشاره به حملات حوثی ها به فرودگاه ریاض گفت: "همانطور که اغلب می گویم، ما توسط حلقه ای از آتش احاطه شده ایم. دقیقا این وضعیتی است که ما با آن روبرو هستیم."

در هفته‌های اخیر، حوثی‌ها حملات موشکی و پهپادی علیه عربستان سعودی از جمله تأسیسات نفتی و فرودگاه اصلی ریاض انجام داده‌اند، در حالی که ائتلاف تحت رهبری عربستان سعودی حامی دولت یمن حملات هوایی را به مواضع حوثی‌ها انجام داده است.