توافق آمریکا و دانمارک درباره گرینلند پاداشی برای قلدری آمریکاست

یک هفته پس از امضای قرارداد با ایالات متحده در مورد آینده گرینلند، دانمارک آن را به عنوان یک دستاورد بزرگ دیپلماتیک جشن می گیرد. پس چرا دیگر اروپایی ها باید احساس ناراحتی کنند؟

یک سابقه ناراحت کننده

هنگامی که کریستینا لاسن، سفیر دانمارک در سازمان ملل، دیروز در مجمع عمومی نیویورک سخنرانی کرد، از منشور سازمان ملل به عنوان قطب نمایی صحبت کرد که جهان را به سمت حقوق بشر، تعیین سرنوشت مردم و تمامیت ارضی کشورهای بزرگ و کوچک راهنمایی می کند. اما در پایان سخنان خود، او همچنین به توافق سه جانبه هفته گذشته بین ایالات متحده، دانمارک و گرینلند به عنوان توافقی که امنیت همه طرف‌ها را تقویت می‌کند، اشاره کرد.

او گفت: "این توافق برای گرینلند، برای دانمارک، برای ایالات متحده، و برای ناتو و اروپا خوب است. زمانی که ما با قطب نما مشورت کنیم، هنوز می توان پیشرفت کرد."

این توافق به دنبال ماه‌ها مذاکره با تهدید دونالد ترامپ مبنی بر الحاق اجباری گرینلند، قلمرو نیمه خودمختار دانمارک، در صورت عدم موافقت کپنهاگ با تحویل آن به ایالات متحده صورت گرفت. وقتی ترامپ گفت که باید کنترل گرینلند را در دست بگیرد تا از حمله روسیه یا چین به آن جلوگیری کند، دانمارکی ها به او گفتند که توافقات موجود امکان گسترش حضور نظامی ایالات متحده در این جزیره را فراهم می کند.

قراردادی که هفته گذشته امضا شد، توافقنامه دفاعی 1951 را به روز می کند که به ایالات متحده اجازه می داد پایگاه های نظامی در گرینلند بسازد و نیروهای خود را آزادانه در سراسر قلمرو جابجا کند. مهمتر از همه، این سند بر حاکمیت و تمامیت ارضی دانمارک و حق تعیین سرنوشت مردم گرینلند تاکید می کند.

روزنامه دانمارکی پولتیکن این توافق را یک «شاهکار دیپلماتیک» توصیف کرد و متن نهایی به ترامپ و مته فردریکسن، نخست وزیر دانمارک اجازه داد تا مذاکرات را موفقیت آمیز اعلام کنند.

اما در حالی که این سند به طور رسمی حاکمیت دانمارک بر گرینلند را اعلام می کند، هر تغییری که در ترتیبات 1951 ایجاد می کند، این حاکمیت را در عمل به خطر می اندازد و به واشنگتن نقش بزرگ تری در تصمیم گیری درباره آنچه در جزیره می افتد، می دهد.

هدف اعلام شده از توافق 1951 دفاع از گرینلند و منطقه اقیانوس اطلس شمالی بود، اما توافق جدید قاره آمریکا را به این فهرست اضافه می کند، حرکتی در راستای اولویت دادن ترامپ به کنترل ایالات متحده بر نیمکره غربی. توافق جدید تاریخ پایانی ندارد و نه دانمارک و نه گرینلند نمی توانند بدون موافقت واشنگتن از آن خارج شوند، حتی اگر گرینلند مستقل شود.

این امر فراتر از دفاع و وارد حوزه اقتصادی می شود و به ایالات متحده حق وتو می دهد بر سرمایه گذاری کشورهایی که عضو ناتو یا شریک یا کشورهای عضو اتحادیه اروپا نیستند در بخش ها یا فعالیت های حساس در گرینلند «شامل اما نه محدود به زیرساخت های حیاتی و استخراج منابع». این حذف حق تعیین مستقل تصمیمات سرمایه گذاری نشان دهنده محدودیت آشکاری بر حاکمیت دانمارک و به تبع آن اتحادیه اروپا است.

تحلیلی از توافق هفته گذشته برای اتاق فکر سیاست خارجی بریتانیا چتم هاوس، آن را به عنوان یک پیروزی برای دیپلماسی بر قلدری ستایش کرد. نویسنده به دانمارک به خاطر موفقیتش در تجمع مخالفان بین‌المللی با تهدید ترامپ به الحاق و دیپلماسی ماهرانه آن در کاهش دما و تمرکز بر منافع اساسی هر دو طرف به جای مواضع اعلام شده علنی تبریک می‌گوید.

اما این توافق در واقع یک پاداش مستقیم برای قلدری آمریکاست، حتی اگر دانمارک همیشه آماده بود تا به ایالات متحده اجازه دهد تا حضور نظامی خود در گرینلند را تحت ترتیبات قدیمی گسترش دهد. اگر رئیس‌جمهور آمریکا تهدید به تصرف گرینلند به زور نمی‌کرد، امتیازات در مورد همه چیز، از ساختار معاهده گرفته تا محدودیت‌های سرمایه‌گذاری خارجی، چندان گسترده و سریع نبود.

این یک سابقه ناراحت کننده نه تنها برای دانمارک و گرینلند بلکه برای همه متحدان اروپایی واشنگتن ایجاد می کند.

لطفا نظرات خود را با من در میان بگذارید و نظرات، نظرات یا پیشنهادات خود را برای موضوعاتی که مایلید تحت پوشش قرار گیرند به آدرس denis.globalbriefing@irishtimes.com برای من ارسال کنید.