توالت پشهها؛ استفاده دانشمندان از مدفوع پشه برای شناسایی ویروسها
پژوهشگران «دستشویی پشه» ساختهاند؛ ابزاری برای تحلیل فضولات پشه و شناسایی عوامل بیماریزا که میتواند سامانه هشدار زودهنگام تهدیدهای نوظهور سلامت باشد.
پشهها به دلیل بیماریهایی که منتقل میکنند مرگبارترین جانوران جهان شناخته میشوند. پایش آنها میتواند به دانشمندان کمک کند ویروسهایی را که در محیط در گردش هستند پیش از آنکه برای انسان تهدیدآمیز شوند شناسایی کنند.برای درک بهتر ویروسها و باکتریهایی که در محیط در گردشاند، دانا پرایس، حشرهشناس دانشگاه راتگرز در ایالات متحده، ابزاری برای تحلیل فضولات پشهها طراحی کردهاست.این دستگاه که پرایس آن را «توالت پشه» مینامد، مقدارهای اندکی از مایع دفعشده توسط پشهها را جمعآوری میکند که سپس میتوان آنها را برای یافتن ردهای ژنتیکی عوامل بیماریزا تحلیل کرد.پرایس به یورونیوز گفت: «سوال ما این است که آیا این ویروس در محیط وجود دارد یا نه. فقط باید دنبالش بگردید؛ اگر جستوجو نکنید آن را پیدا نخواهید کرد.» او افزود یافتهها نشان میدهد دامنه ویروسهایی که پشهها ممکن است به طور طبیعی به آنها آلوده شوند بسیار گستردهتر از آن چیزی است که پیشتر تصور میشد.پرایس توضیح داد داشتن چنین ابزاری میتواند به دانشمندان در واکنش به ویروسهای تازه برتری بدهد. او گفت شناسایی نشانههای کووید-۱۹ پیش از آنکه به انسان منتقل شود میتوانست «برتری زمانی بزرگی» برای درک ویروس و توسعه واکسنها در اختیار پژوهشگران بگذارد.توالت پشه یک قیف چاپ سهبعدیشده است که با مادهای آبگریز پوشانده شده تا مایع را به صورت قطره درآورد و به درون لوله جمعآوری سر بدهد. پژوهشگران ۵۰ پشه کولکس جمعآوریشده از باغی در نیوجرسی را در این محفظه قرار دادند؛ پشهها از بالشتک پنبهای آغشته به آب قند و رنگ خوراکی قرمز نوشیدند.فضولات آنها که حاوی ردهای ژنتیکی ویروسها و دیگر موجودات بود طی ۱۸ ساعت جمعآوری شد و بعدا در آزمایشگاه مورد بررسی قرار گرفت.برخلاف روشهای سنتی که شامل گرفتن و خرد کردن پشههاست، تحلیل فضولات آنها میزان دیانای پشه در نمونهها را کاهش میدهد و تشخیص ماده ژنتیکی ویروسی را آسانتر میکند.با استفاده از این دستگاه ظاهرا ساده، تیم پژوهشی نخستین شواهد شناختهشده از ویروسی هدویکمانند در قاره آمریکا را شناسایی کرد و چند ویروس را یافت که ممکن است برای علم ناشناخته باشند.آنها همچنین یک ژنوم کامل ویروس نیل غربی را بازیابی کردند که نشان میدهد فضولات پشهها آنقدر ماده ژنتیکی باکیفیت در خود دارند که میتوان با آن کد ژنتیکی کامل یک ویروس را بازسازی کرد و انواع یا جهشهای مشخص ویروس را شناسایی کرد.با این حال پرایس میگوید هیچ دلیلی برای نگرانی درباره یافتههای این مطالعه وجود ندارد.او افزود شناسایی ویروسهای پیشتر ناشناخته یا پیدا کردن آنها در مکانهایی که قبلا گزارش نشدهاند، لزوما به این معنا نیست که این ویروسها تهدیدی جدی به شمار میروند، بلکه ممکن است فقط نشان دهد که آنها تا کنون بیآنکه دیده شوند در گردش بودهاند.گام بعدی چیست؟در حالی که ابزار پرایس توانایی خود را در شناسایی ویروسهای حملشده توسط پشهها در یک منطقه محدود نشان داده، گام بعدی تیم پژوهشی این است که دامنه جغرافیایی تحقیقات را گسترش دهد و دستگاه را بهبود دهد تا نمونهها برای مدت طولانیتری پایدار بمانند و امکان دورههای جمعآوری طولانیتر فراهم شود.پرایس گفت: «ایده این است که بتوانید این تلهها را در جایی دورافتاده یا نقطهای بسیار سختدسترس قرار دهید و بعد از چند روز یا حتی یک هفته برگردید و آنها را جمعآوری کنید.»توانایی گذاشتن تلهها در مناطق دورافتاده برای مدت طولانیتر میتواند پایش عوامل بیماریزا را در مکانهایی که دسترسی منظم به آنها دشوار است آسانتر کند. با این حال برای مشخص شدن اینکه این رویکرد تا چه حد میتواند در پایش مداوم بیماریها به کار گرفته شود به تحقیقات بیشتری نیاز است.پژوهشگران همچنین در تلاشاند دستگاههایی توسعه دهند که بتوان آنها را در میدان مستقر کرد و در یک مرحله همزمان پشهها را به دام انداخت و فضولات آنها را جمعآوری کرد.