توضیح داده شد که اسرائیل چگونه نخست وزیر بعدی خود را انتخاب خواهد کرد

رهبر اپوزیسیون اسرائیل، گادی آیزنکوت، چپ و آیزاک هرتزوگ، رئیس‌جمهور اسرائیل در مراسمی به مناسبت مأموریت رسمی تشکیل دولت جدید در اورشلیم، 8 نوامبر 2026 شرکت می‌کنند. —امیر لوی—گتی ایماژ.

آیزاک هرتزوگ، رئیس جمهور اسرائیل روز یکشنبه گادی آیزنکوت، فرمانده سابق ارتش و رهبر حزب راست میانه یاشار را مأمور تشکیل دولت بعدی این کشور کرد. این اولین قدم از چندین مرحله لازم برای تعیین نخست وزیر بعدی است - اما یک روند بالقوه چند ماهه می تواند بنیامین نتانیاهو را برای آینده قابل پیش بینی در قدرت باقی بگذارد.

بیشتر بخوانید: انتخاب اسرائیل

با اشاره هرتزوگ، به آیزنکوت 28 روز، تا 6 دسامبر، با 14 روز تمدید، فرصت داده شد تا دولتی تشکیل دهد که بتواند اعتماد کنست، پارلمان اسرائیل را جلب کند. هنگامی که وی به رئیس جمهور و کنست اعلام کرد که دولت تشکیل داده است، قانونگذاران باید ظرف هفت روز برای رای اعتماد تشکیل جلسه دهند. دولت در صورت کسب این رای، کار خود را آغاز می کند.

اول، آیزنکوت باید احزاب سیاسی رقیب را با دیدگاه‌های سیاسی متفاوت و اولویت‌های حکومتی گرد هم آورد تا بتواند اکثریت رای را تشکیل دهد. احزاب با پیوستن به ائتلاف او عملا آیزنکوت را به عنوان نخست وزیر بعدی تأیید می کنند. اما قبل از اینکه بتواند تعداد صندلی های مورد نیاز خود را به دست آورد، باید بر موانع متعددی غلبه کند.

در اینجا همه چیزهایی که باید در مورد روندی که اسرائیل در تلاش برای معرفی نخست وزیر بعدی خود انجام خواهد داد، وجود دارد.

نتایج انتخابات اسرائیل چه تصمیمی گرفت؟

در انتخابات ماه گذشته، هیچ بلوک حزبی 61 کرسی لازم برای تشکیل اکثریت در پارلمان 120 کرسی را به دست نیاورد. این بدان معناست که در مورد رهبری آینده تصمیمات کمی گرفته شده است. اما این روند هنوز در حال حرکت است.

انتخابات کنست قرار است هر چهار سال یک بار برگزار شود که آخرین آن در 27 اکتبر برگزار می شود.

رای دهندگان باید در روز انتخابات حضور فیزیکی داشته باشند، به استثنای غایب بسیار نادر، و این روز تعطیل عمومی است. طبق گزارش آتلانتیک، حدود 67000 شهروند اسرائیلی که در خارج از این کشور زندگی می‌کنند، امسال برای شرکت در انتخابات به این کشور سفر کردند.

شهروندان اسرائیلی به احزاب سیاسی که می خواهند حکومت کنند رای می دهند – نه نامزدهای خاص.

بر اساس درصد آرا، به هر حزب تعداد معینی از نمایندگان در کنست اختصاص داده می شود.

علیرغم محبوبیت ضعیف نتانیاهو، حزب لیکود او و متحدان راست افراطی و افراطی ارتدوکس آن، مانند اوتزما یهودیت (قدرت یهود) بیشترین آرا را به دست آوردند و 53 کرسی را به دست آوردند. چهار حزب یهودی تحت رهبری کنست که از آیزنکوت حمایت می کنند - حزب یاشار او، علاوه بر احزاب B'Yachad، دموکرات ها و اسرائیل بیتنو - 48 کسب کردند. دو حزب تحت رهبری عرب ها 19 حزب باقی مانده را دارند - یک رکورد بالا.

استیون کوک، یکی از اعضای ارشد شورای روابط خارجی، به تایم می‌گوید: «اگر فقط تعداد آرای هر حزب را بشمارید، حزب نتانیاهو بیشترین آرا را به دست آورد، اما از آنجایی که این یک سیستم پارلمانی است و برای تشکیل دولت به اکثریت ساده نیاز دارید، او از تشکیل دولت بسیار دور بود.

برای تشکیل دولت، احزاب اکنون باید در مورد اتحادی مذاکره کنند که بتواند از حمایت کافی برای کسب رای اعتماد در کنست برخوردار شود. به طور معمول، این نیاز به جلسه یا بیش از 61 کرسی دارد، اما در صورت ممتنع برخی از احزاب نیز می تواند کمتر باشد.

بلوک نتانیاهو یا بلوک آیزنکوت می توانند با پیوستن به نیروهای هر دو حزب تحت رهبری عرب به اکثریت دست یابند و به ترتیب 72 یا 67 کرسی به آنها بدهند. از طرف دیگر، دو بلوک رقیب در صورت پیوستن به یکدیگر 101 کرسی خواهند داشت – اما هر گونه توافقی مستلزم مذاکره در مورد اینکه چه کسی به عنوان نخست وزیر خواهد بود.

نتانیاهو احتمالا برای ماندن در این سمت فشار خواهد آورد. رهبران رقیب همچنین می توانند به نوبت به عنوان نخست وزیر موافقت کنند، همانطور که شیمون پرز و اسحاق شامیر بین سال های 1984 و 1988 انجام دادند. نتانیاهو در گذشته تمایل خود را نشان داده است و چنین پیشنهادی را به بنی گانتز در سال 2020 ارائه کرده است، اگرچه انجام نشد. این تصمیم باید قبل از ارائه پیشنهاد برای دولت جدید به کنست گرفته شود.

احزاب داخل یک بلوک انتخاباتی نیز می توانند جداگانه مذاکره کنند. برای مثال، آیزنکوت یا نتانیاهو می‌توانند یکی از احزاب تحت رهبری عرب را بدون اینکه لزوما دیگری را تحت تأثیر قرار دهند، محاکمه کنند. با این حال، احزاب درون یک بلوک تمایل دارند دیدگاه‌های مشابهی در مورد سیاست و نمایندگی داشته باشند.

نتایج انتخابات همچنین می تواند کنترل پارلمان را قبل از تشکیل دولت جدید تغییر دهد.

شیرا افرون، کارشناس ارشد رند، یک اندیشکده سیاست جهانی، می‌گوید که رأی‌دهندگان باید به اطلاعیه روز سه‌شنبه توجه کنند مبنی بر اینکه بلوک اپوزیسیون با انتصاب ماتان کاهانا، متعلق به حزب یاشار آیزنکوت، به‌عنوان رئیس بعدی کنست و آویگدور لیبرمن، رهبر اسرائیل، بیت‌ناد، کمیته امور خارجه و دفاع از پارلمان، به‌عنوان کمیته امور خارجه و دفاع از پارلمان موافقت کرده است. تمایل به شروع کار

افرون می‌گوید: «آنها قبلا توانسته‌اند چند چیز را به اجرا بگذارند، و به وعده‌های خود در زمینه تصدی دستور کار کنست عمل کنند. این امر در حال تضعیف نتانیاهو است، حتی قبل از تشکیل دولت، و در حالی که او هنوز نخست وزیر است. بنابراین این یک چیز مثبت برای هر کسی است که می خواهد شاهد تغییر در دولت باشد.

بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر موقت، در جریان سخنرانی در پارلمان اسرائیل (کنست) در روز افتتاحیه پارلمان جدید در اورشلیم در 10 نوامبر 2026. —ایلیا یفیموویچ— خبرگزاری فرانسه از طریق گتی ایماژ.

چرا آیزنکوت برای تشکیل دولت بعدی اسرائیل انتخاب شد؟

در حالی که ریاست جمهوری در اسرائیل عمدتا تشریفاتی است، قدرت آنها به ویژه پس از انتخابات اسرائیل آشکار می شود. آن‌ها با رهبران هر حزب سیاسی مشورت می‌کنند و فردی را انتخاب می‌کنند که به نظر آنها احتمالا احزاب ناهمگون را برای تشکیل ائتلاف حکومتی با موفقیت گرد هم می‌آورد.

کوک می‌گوید: «بیشتر اوقات، این رهبر حزبی بوده است که بیشترین آرا را داشته است. در این مورد، آن نتانیاهو است.»

اما عامل دیگری در نظر گرفته شد: 67 نفر از 120 عضو کنست طی رایزنی های هفته گذشته آیزنکوت را از هرتزوگ حمایت کردند، در حالی که تنها 46 نفر از نتانیاهو حمایت کردند.

کوک می‌گوید: «رئیس‌جمهور هرتزوگ به این نتیجه رسید که اگرچه نتانیاهو بیشترین آرا را در بین هر حزبی دارد، اما گادی آیزنکوت شانس بیشتری برای تشکیل ائتلاف لازم دارد.

ضربه زدن هرتزوگ به آیزنکوت یک تایید نیست. بلکه نشان می دهد که هرتزوگ آیزنکوت را روشن ترین راه برای تشکیل دولت می داند.

کوک می‌گوید که این موضوع به یک نکته ساده خلاصه می‌شود: «بیشتر اسرائیلی‌ها به احزاب مخالف نتانیاهو رأی دادند تا احزابی که از نتانیاهو حمایت می‌کنند». اکثریت رای دهندگان از احزابی که به دنبال جایگزینی نتانیاهو هستند، حمایت کردند، حتی اگر این احزاب در مورد آنچه که باید در آینده اتفاق بیفتد، اختلاف نظر داشته باشند.

او می‌گوید: «بدیهی است که مجموعه‌ای از پیچیدگی‌های مرتبط با آن وجود دارد، که همان چیزی است که ائتلاف‌سازی را دشوار می‌کند.»

چه موانعی بر سر راه تشکیل دولت وجود دارد؟

حتی اگر آیزنکوت تایید 67 عضو کنست را دریافت کرد، این بدان معنا نیست که ایجاد یک دولت برای او آسان نیست.

روشن ترین راه برای رسیدن به دولت برای آیزنکوت، جلب حمایت دو حزب تحت رهبری عرب - لیست مشترک و راعام - برای به دست آوردن 19 کرسی آنها خواهد بود.

این امر با این واقعیت پیچیده می شود که برخی از احزاب حامی او با تشکیل ائتلاف دولتی با احزاب تحت رهبری عرب مخالف هستند.

به گزارش تایمز اسرائیل، یایر گولان، رئیس دموکرات‌ها، تنها رهبر چهار حزب تحت رهبری یهودیان است که از آیزنکوت حمایت می‌کنند و علنا از ائتلافی با فهرست مشترک و راعام حمایت می‌کنند. نفتالی بنت، رهبر حزب B'Yachad، و لیبرمن، هر دو رهبران ملی گرا هستند که با ایده وابسته شدن به شرکای عرب مخالف هستند.

احزاب تحت رهبری عرب از لحاظ تاریخی از مشارکت رسمی در ائتلاف های حکومتی اجتناب کرده اند - به غیر از سال 2021، زمانی که راعام به ائتلافی پیوست که به دنبال برکناری نتانیاهو بود.

کوک خاطرنشان می کند که آنها هنوز هم می توانند از "بیرون" حمایت کنند، که به معنای رای دادن در کنار آیزنکوت و دادن اکثریت در پارلمان بدون پیوستن به ائتلاف او است.

کوک می‌گوید: «نمونه‌هایی از این اتفاق در گذشته وجود دارد، و خیلی پایدار نبوده است، اما این یک احتمال است.

فهرست مشترک گفته است که از یک دولت جایگزین از خارج از ائتلاف حمایت خواهد کرد، اما لیبرمن به طور کامل دولت متکی به حمایت خارجی از احزاب تحت رهبری عرب را رد کرده است.

کوک اضافه می کند که احتمال دیگر این است که آیزنکوت احزاب افراطی ارتدوکس را با مجموع 13 کرسی دعوت کند تا به ائتلاف خود بپیوندند.

اما با توجه به اینکه احزاب افراطی ارتدوکس مخالف خدمت سربازی اجباری برای دانشجویان یشیوا هستند، این احتمالا دشوارتر خواهد بود. در 31 اکتبر، آیزنکوت پستی را در رسانه های اجتماعی به اشتراک گذاشت که چهار خواسته اصلی خود را برای هر جناح سیاسی که به دنبال پیوستن به "دولت اضطراری ملی" آتی او است، از جمله اجبار خدمت ملی برای همه اسرائیلی ها را تشریح کرد.

آیا نتانیاهو می تواند در قدرت بماند؟

در هفته‌های آینده، در حالی که آیزنکوت برای تشکیل یک ائتلاف مناسب تلاش می‌کند، نتانیاهو به طور پیش‌فرض در راس دولت در حال خروج باقی خواهد ماند.

او همچنین آزاد است تا در تلاش برای تشکیل ائتلاف خود، تلاش‌های فراگیرانه‌ای انجام دهد، که ممکن است شامل تحت تأثیر قرار دادن کسانی باشد که او را در گفتگوهای اولیه خود با هرتزوگ تأیید نکردند.

اگر آیزنکوت نتواند ائتلافی را در مدت زمان تعیین شده تشکیل دهد، هرتزوگ می تواند یکی دیگر از اعضای کنست را برای محاکمه انتخاب کند - مانند نتانیاهو - یا به پارلمان بگوید که مسیری رو به جلو نمی بیند.

اگر شخص دیگری نام برده شود، به آنها 28 روز فرصت داده می شود تا تلاش کنند، بدون امکان تمدید.

اگر نامزد دوم شکست بخورد، یا هرتزوگ به کنست اطلاع دهد که هیچ امکانی برای تشکیل دولت نمی بیند، قانونگذاران 21 روز فرصت دارند تا با اکثریت اکثریت درخواست کنند که به یکی از اعضای کنست این وظیفه داده شود. آن نامزد پس از آن 14 روز فرصت دارد تا دولت تشکیل دهد.

اگر هیچ یک از نامزدها حمایت لازم را دریافت نکرد، یا تلاش نهایی با شکست مواجه شد، کنست به طور خودکار منحل می شود و انتخابات باید ظرف 90 روز برگزار شود.

نتانیاهو تا زمانی که جایگزینی برای او ایجاد شود به ریاست دولت در حال خروج ادامه خواهد داد.

این نوع بن‌بست برای اسرائیل چیز جدیدی نیست: بین سال‌های 2019 تا 2022، این کشور پنج انتخابات برگزار کرد زیرا احزاب برای یافتن زمینه مشترک تلاش می‌کردند.

افرون می‌گوید که شکست در تشکیل ائتلاف در حال حاضر می‌تواند به‌عنوان یک شکست برای مخالفان تلقی شود، زیرا یک انتخابات دیگر در چند ماه آینده «به این معنی نیست که لزوما آنها بهتر از این خواهند بود». او می‌افزاید، چرخه طولانی انتخابات – و عدم اطمینانی که به همراه خواهد داشت – احتمالا مورد پسند رأی‌دهندگان و قانونگذاران اسرائیلی نیز نخواهد بود.

اگر به نتانیاهو فرصت تشکیل دولت خود داده شود، با نبرد سختی روبرو خواهد شد: آیزنکوت و متحدانش قول داده اند که با او در دولت ننشینند و او را به نادیده گرفتن هشدارها قبل از حملات حماس در 7 اکتبر 2023 متهم کرده اند.

در تلاش برای رهبری، نتانیاهو احتمالا با اعضای راست‌گرای چهار حزبی که قول حمایت از آیزنکوت را داده‌اند، تماس خواهد گرفت. بنت و لیبرمن در گذشته با او کار کرده اند. اگر نتانیاهو بتواند آنها را متقاعد کند که حمایت از او نسبت به همکاری با احزاب تحت رهبری عرب قابل اعتراض است، در آن صورت کرسی های آنها اکثریت لازم برای حکومت را به او می دهد.

در حالی که به نظر می رسد این رقابت به قدرت های متقاعدکننده آیزنکوت و نتانیاهو بستگی دارد، رهبرانی مانند بنت و لیبرمن در نهایت می توانند تصمیم بگیرند که چه کسی بر اسرائیل حکومت می کند. انتخاب آنها ممکن است به مصالحه ای بستگی داشته باشد که تمایل بیشتری به انجام آن دارند.