توضیح دهنده - 5 جبهه ای که مسابقه هوش مصنوعی آمریکا و چین را شکل می دهند کدامند؟

ایالات متحده و چین در یک مسابقه برای تسلط جهانی در هوش مصنوعی، رقابت بر سر تراشه های پیشرفته، مدل های پیشرفته، مراکز داده و استعدادها قفل شده اند.

این رقابت به عنوان بعد اصلی رقابت بین واشنگتن و پکن در حال ظهور است.

روز یکشنبه، اسکات بسنت، وزیر خزانه داری ایالات متحده، در جریان گفتگو با هی لیفنگ، معاون نخست وزیر چین در نیویورک، پیش از دیدار برنامه ریزی شده دونالد ترامپ، رئیس جمهور چین با شی جین پینگ، رئیس جمهور چین، سیستم اعلان رخداد هوش مصنوعی را پیشنهاد کرد.

بسنت به خبرنگاران گفت که مقامات آمریکایی و چینی درباره ایجاد یک "مکانیسم اطلاع رسانی" جدید برای حوادث هوش مصنوعی که می تواند امنیت ملی را تحت تاثیر قرار دهد، گفتگو کرده اند.

اما این دو کشور در صنعت هوش مصنوعی دارای نقاط قوت متفاوتی هستند، به طوری که ایالات متحده در برخی زمینه ها برتری دارد و چین در برخی دیگر از آنها برتری دارد.

در اینجا پنج جبهه اصلی شکل دهنده مسابقه هوش مصنوعی آمریکا و چین آمده است:

هوش مصنوعی پیشرفته به قدرت محاسباتی عظیمی نیاز دارد و نیمه هادی ها را پایه و اساس مسابقه می کند.

شرکت‌های آمریکایی مانند Nvidia و AMD همچنان طراحان پیشرو شتاب‌دهنده‌های هوش مصنوعی هستند، در حالی که شرکت تولید نیمه‌رسانا تایوان (TSMC) بسیاری از پیشرفته‌ترین تراشه‌های هوش مصنوعی جهان را تولید می‌کند.

ایالات متحده همچنین دارای موقعیت های مهمی در نرم افزارهای طراحی تراشه و تجهیزات تولید نیمه هادی است که به واشنگتن نفوذ قابل توجهی بر دسترسی چین به محاسبات پیشرفته می دهد.

علاوه بر این، از سال 2022، وزارت بازرگانی ایالات متحده کنترل هایی را اعمال کرده و گسترش داده است که دسترسی چینی ها به پردازنده های پیشرفته، حافظه با پهنای باند بالا، تجهیزات ساخت تراشه و نرم افزار طراحی را محدود می کند.

پکن با تسریع تلاش ها برای توسعه جایگزین های داخلی پاسخ داده است.

شرکت‌های چینی از جمله هوآوی در حال توسعه پردازنده‌های هوش مصنوعی و سیستم‌های محاسباتی با هدف کاهش اتکا به فناوری خارجی هستند، در حالی که دولت برای بومی‌سازی تجهیزات نیمه‌رسانا، نرم‌افزار و سایر بخش‌های زنجیره تامین تلاش می‌کند.

با این حال، هواوی اذعان کرده است که هنوز نمی تواند نیاز داخلی چین برای تجهیزات محاسباتی هوش مصنوعی را برآورده کند.

محدودیت‌ها دسترسی چین به فناوری‌های پیشرو را در کوتاه‌مدت محدود کرده است و در عین حال بر تلاش این کشور برای خودکفایی بیشتر فناوری افزوده است.

واشنگتن اهرم بیشتری در لبه اصلی زنجیره تامین نیمه هادی دارد، در حالی که چین از پایه تولید، بازار داخلی و حمایت دولتی برای توسعه جایگزین های محلی استفاده می کند.

برای سال‌ها، ایالات متحده پیشتاز آشکاری در مدل‌های هوش مصنوعی مرزی بود، اما توسعه‌دهندگان چینی این شکاف را کاهش داده‌اند.

شاخص هوش مصنوعی 2026 دانشگاه استنفورد می گوید که مدل های آمریکایی و چینی از اوایل سال 2025 چندین بار در صدر رتبه بندی های عملکرد معامله شده اند.

از مارس 2026، مدل برتر ایالات متحده با 2.7٪ پیشتاز برترین مدل چینی بود و این شکاف در طول سال قبل تک رقمی باقی ماند.

Epoch AI، یک موسسه تحقیقاتی مستقل، تخمین می‌زند که مدل‌های چینی از سال 2023 به‌طور میانگین هفت ماه از مرز ایالات متحده عقب‌نشینی کرده‌اند که این فاصله بین 4 تا 14 ماه است.

ایالات متحده همچنین همچنان به جذب سرمایه گذاری خصوصی بیشتر در هوش مصنوعی ادامه می دهد، در حالی که چین بیشتر به بودجه های تحت حمایت دولت و تامین مالی دولتی متکی است.

بنابراین رقابت به فراتر از این است که کدام کشور دارای توانمندترین مدل است. هزینه، کارایی، قابلیت اطمینان و توانایی استقرار مدل‌ها در مقیاس، منابع مهم اهرمی هستند.

رهبری هوش مصنوعی همچنین به زیرساخت های فیزیکی و برق مورد نیاز برای آموزش و بهره برداری از مدل ها بستگی دارد.

ایالات متحده دارای پایگاه محاسباتی و مرکز داده با هوش مصنوعی بزرگتر است، در حالی که چین به سرعت در حال گسترش نیرو و زیرساخت های صنعتی است که می تواند از رشد آینده پشتیبانی کند.

آژانس بین‌المللی انرژی می‌گوید که ایالات متحده در سال 2024 45 درصد از مصرف برق مرکز داده جهانی را به خود اختصاص داده است، در حالی که این میزان برای چین 25 درصد و برای اروپا 15 درصد است.

پیش‌بینی می‌شود که تا سال 2030 استفاده از برق مرکز داده‌های جهانی بیش از دو برابر شود که عمدتا توسط هوش مصنوعی و سایر خدمات دیجیتال هدایت می‌شود.

انتظار می رود که ایالات متحده بیشترین سهم را از این افزایش به خود اختصاص دهد و پس از آن چین قرار دارد. پیش‌بینی می‌شود که مراکز داده تا سال 2030 نزدیک به نیمی از رشد تقاضای برق ایالات متحده را ایجاد کنند.

در همین حال، چین به سرعت در حال توسعه زیرساخت های گسترده تر برق و صنعتی خود است و به طور بالقوه توانایی خود را برای پشتیبانی از استقرار هوش مصنوعی در مقیاس افزایش می دهد.

آژانس بین المللی انرژی تخمین می زند که مراکز داده چینی در سال 2024 بیش از 100 تراوات ساعت برق مصرف کرده اند و می گوید مصرف آنها تا سال 2027 می تواند دو برابر شود، اگرچه پیش بینی ها هنوز نامشخص است.

قابلیت های هوش مصنوعی در نهایت به محققان و مهندسان بستگی دارد.

ایالات متحده بیش از هر کشور دیگری میزبان استعدادهای هوش مصنوعی است که توسط دانشگاه‌های پیشرو، شرکت‌های فناوری، سرمایه‌گذاری خطرپذیر و آزمایشگاه‌های مرزی هوش مصنوعی پشتیبانی می‌شود.

با این حال، توانایی آن برای جذب استعدادهای اضافی کاهش یافته است.

بر اساس شاخص هوش مصنوعی سال 2026 استنفورد، تعداد محققان و توسعه دهندگان هوش مصنوعی که به ایالات متحده مهاجرت کرده اند از سال 2017 تا کنون 89 درصد کاهش یافته است که شامل کاهش 80 درصدی در آخرین سال اندازه گیری شده است.

قدرت چین در مقیاس فعالیت تحقیقاتی و ثبت اختراع آن نهفته است.

استنفورد می‌گوید چین در حجم انتشارات و استنادات هوش مصنوعی پیشتاز است، در حالی که سازمان جهانی مالکیت فکری می‌گوید که منشاء غالب پتنت‌های هوش مصنوعی در سال 2025 باقی مانده است.

داده‌های WIPO نشان می‌دهد که مخترعان چینی بین سال‌های 2014 تا 2023 بیش از 38000 اختراع مبتنی بر هوش مصنوعی تولید کرده‌اند که تقریبا شش برابر کل ایالات متحده در مدت مشابه است.

با این حال، ایالات متحده مزیتی را در تمرکز موسسات و محققانی که سیستم های مرزی را توسعه می دهند و همچنین در تأثیر تأثیرگذارترین پتنت های خود حفظ می کند.

سیستم‌های هوش مصنوعی نه تنها به قدرت و استعداد محاسباتی بلکه به داده‌های مورد استفاده برای آموزش و بهبود آنها نیز بستگی دارند.

ایالات متحده دارای اقتصاد دیجیتال بزرگ و پلتفرم‌های فناوری فعال در سطح جهانی است، در حالی که چین داده‌های گسترده مصرف‌کننده را با داده‌های صنعتی تولید شده توسط کارخانه‌ها، وسایل نقلیه، روبات‌ها و سایر سیستم‌های متصل ترکیب می‌کند.

چنین داده های دنیای فیزیکی را می توان برای توسعه برنامه های کاربردی هوش مصنوعی برای تولید، روباتیک و وسایل نقلیه خودران استفاده کرد.

طبق گزارش فدراسیون بین المللی رباتیک، چین در سال 2024 حدود 295000 ربات صنعتی نصب کرده است که 54 درصد از تاسیسات جهانی و نزدیک به 9 برابر کل ایالات متحده را تشکیل می دهد.

مقیاس سیستم های تولید و اتوماسیون چین می تواند منبع قابل توجهی از داده ها را برای توسعه هوش مصنوعی صنعتی فراهم کند.

پکن همچنین به دنبال این است که ترکیب و استفاده از چنین اطلاعاتی را آسان‌تر کند. در سال 2026، وزارت صنعت چین برنامه ای را با هدف سازماندهی و استانداردسازی مجموعه داده های صنعتی با کیفیت بالا برای کاربردهای هوش مصنوعی راه اندازی کرد.

در حالی که ایالات متحده از پلتفرم‌های فناوری جهانی و اکوسیستم هوش مصنوعی گسترده‌تر خود سود می‌برد، چین می‌تواند از مقیاس پایگاه تولیدی خود و داده‌های صنعتی که تولید می‌کند، مزیتی کسب کند.

این پنج جبهه نشان می دهد که چرا رقابت هوش مصنوعی آمریکا و چین را نمی توان به یک سوال خلاصه کرد که کدام کشور پیشرو است.

در میان تراشه‌ها، مدل‌های هوش مصنوعی، مراکز داده و انرژی، استعداد و داده‌ها، دو کشور اشکال مختلفی از اهرم را در اختیار دارند.

ایالات متحده در طراحی تراشه های پیشرفته، توسعه هوش مصنوعی مرزی، زیرساخت های محاسباتی موجود و تمرکز استعدادهای برجسته هوش مصنوعی قوی تر است.

چین در مقیاس تحقیقاتی، فعالیت های ثبت اختراع، ظرفیت تولید، گسترش سریع زیرساخت ها و داده های صنعتی از نقاط قوت بیشتری برخوردار است.

رتبه بندی مدل های مختلف همچنین نشان می دهد که ارزیابی شکاف به نحوه اندازه گیری عملکرد بستگی دارد. استنفورد تفاوت بین مدل‌های پیشرو ایالات متحده و چین را 2.7 درصد می‌داند، در حالی که هوش مصنوعی Epoch آن را میانگین زمانی هفت ماهه توصیف می‌کند.

بنابراین رقابت کمتر بر سر تسلط بر هر جبهه ای است تا اینکه کدام کشور بتواند مزیت های خود را در این پنج حوزه ترکیب کند و آنها را به اهرمی پایدار در مجموعه فناوری هوش مصنوعی تبدیل کند.