جان هریسون در مورد برنده شدن بوکر در 81 سالگی: من بیشتر شب بیدار هستم و فکر می کنم "این فوق العاده است"

ام جان هریسون، مایک از دوستانش، عذرخواهی می‌کند، اگر در حال صحبت کردن با «گوبل‌دوز» بوده است. یک روز پس از آن است که او جایزه بوکر را برای «پایان همه چیز»، «حال و هوای» نگران کننده پساآخرالزمانی خود از یک رمان دریافت کرد، و او تنها حدود سه ساعت خواب داشته است. "من خیلی ناگهانی از خواب بیدار شدم و فکر کردم "من بوکر بردم، من بوکر بردم" و تمام شد.

نویسنده کهنه‌کار انگلیسی از پیروزی در شب شگفت‌زده به نظر می‌رسید (و شگفت‌زده بود) و همانطور که صحبت می‌کند، خوشایند و بدون غم‌انگیز «هنوز در شوک» است. او آرزو داشت در فهرست طولانی سیزدهمین رمانش قرار بگیرد و فکر می‌کرد که فهرست نهایی «در محدوده‌های احتمالی» است، اما تا آنجا که پیش رفت.

از نظر آماری، اگر هیچ چیز دیگری نباشد، شما جایزه بوکر را نمی‌برید. نویسنده‌های زیادی هستند، کتاب‌های زیادی وجود دارد و آنقدر فرآیند غربال کردن و فیلتر کردن است که انتظار ندارید آنجا باشید. اما من کاملا خوشحالم و بیشتر شب بیدار بودم و فکر می‌کردم «این فوق‌العاده است».

این یک پیروزی قابل توجه به چند دلیل است که احتمالا کمترین آن این است که هریسون (81) از مارگارت اتوود پیشی گرفته و مسن ترین برنده شده است. آیا این برای او معنای خاصی دارد؟

"میدونی، نه واقعا. منظورم اینه که من به این موضوع افتخار می کنم، و این یک نقطه فروش منحصر به فرد است، یا تا زمانی که یک نفر بزرگتر از راه برسد، این اتفاق خواهد افتاد. این چیزی است که در مورد نگه داشتن یک رکورد است، اینطور نیست؟ در نهایت، کسی آن را از بین خواهد برد. در غیر این صورت، فکر می کنم، خوب، به هر حال من احساس نمی کنم 81 ساله هستم، به هر حال ممکن است 5-5 ساله باشم."

جالب تر، داستان علمی تخیلی آن است. به گفته گابی وود، مدیر اجرایی بنیاد جایزه بوکر، در حالی که نویسندگان بوکر گذشته «جنبه‌هایی از داستان‌های علمی تخیلی را در آثار خود وام گرفته‌اند»، هریسون اولین برنده‌ای است که «از دنیای واقعی SF بیرون آمده است». این کاملا شبیه به این نیست که بگوییم پایان همه چیز علمی تخیلی است، و هریسون فکر نمی کند که چنین باشد.

او می‌گوید «نوعی از داستان‌های تخیلی را محدود می‌کند»، و انتظار ندارد خوانندگان داستان‌های علمی تخیلی به رمان او پاسخ مثبتی بدهند. "من تصور می کنم که بیشتر آنها از آن متنفر خواهند بود، زیرا راه حلی ارائه نمی دهد. توضیح نمی دهد. عمدا از منطق اجتناب می کند و علمی تخیلی درباره توضیح، منطق و بسته شدن است."

مری بیرد، رئیس هیئت داوران، پیشنهاد کرد که این کتاب خوانندگان را با "تلخی از خوش بینی" به ارمغان می آورد. هریسون تا این حد دور نمی‌رود، اما او ابتدا «پایان بسیار تلخ‌تری» را در دفترچه‌اش تصور کرد، قبل از اینکه متوجه شود که پرواز نخواهد کرد. او با خنده می‌گوید: «احساس می‌کنم که [در پایان] دقیقا امید نیست. این بیانیه‌ای بیش از حد مثبت است که بتوان در مورد آن بیان کرد، اما نوعی نکته مثبت وجود دارد که آن را فقط معنوی توصیف می‌کنم، و نمی‌دانم چرا. این سوال از من خوب نیست، زیرا نمی‌توانم به شما بگویم.» کتاب به خودی خود یک حس و حال است.

در خط ساحلی کنت در آینده ای نزدیک، ما با فیلیپ تننت آشنا می شویم، یک ساحل نشین که یک «مصنوع» را پیدا می کند. این یکی از بسیاری از این «ابزارهای بیولوژیکی» است که توسط iGhetti، موجودات اسرارآمیز تغییر شکل، که ورودشان دهه‌ها قبل باعث سردرگمی توده‌ای و فروپاشی مبهم اجتماعی شده است، در دریا ریخته شده است.

عمه فیلیپ، مارنی، هنرمند 70 ساله و بازمانده وحشیانه ای سرسخت، نمی خواهد این مصنوع در خانه اش باشد. با این حال، این چیدمان به سختی به طنز، ترسناک یا عجیب و غریب عمدا مبهم نهفته در این رمان مختصر و در عین حال متراکم نهفته است، که همچنین دارای پیچ و تاب‌هایی در واقعیت است که به عنوان «تکه‌های بد» شناخته می‌شوند، شخصیتی «دانشمند دیوانه» که روی والدین زنده‌اش آزمایش می‌کند و نزدیک به 10 نظریه، توسط هریسون، این است که چرا هریسون درباره‌ی این‌ها چه هستند.

به عنوان مثال، به طور جالبی به ما گفته می شود که آنها "با ماده تاریک یا با بحران بانکی اواخر دهه 2000" مرتبط هستند و شکلی از "ژله اختری" هستند که در اواخر دهه 1980 "مصمم تر و موفق تر" شدند و بعدا به عنوان "فورش های بلند تابیده نور" در بالای میدان مایل لندن ظاهر شدند.

همانطور که این اشاره دارد، هریسون برای اولین بار شروع به تصور چیزی کرد که در طول بحران مالی جهانی سال 2008 به پایان همه چیز تبدیل شد و خشم خود را به یادداشت تبدیل کرد. او می‌گوید، اما روایت اصلی او «خیلی آسان» بود، خیلی شبیه داستان‌های علمی تخیلی بود، بنابراین او آن را به مدت دو سال در یک کشو گذاشت، امیدوار بود که شکل بگیرد. وقتی این اتفاق نیفتاد، او شروع به آدم‌خواری برای داستان‌های کوتاه کرد. من یک داستان کوتاه نوشتم که به سقوط هواپیما اشاره می‌کرد و این باعث عصبانیت من شد.»

خوانندگان همچنین تأثیرات برگزیت را در دیدگاه هریسون، که در آن اروپای قاره‌ای به طرز حیرت‌آوری «بی‌جا» شده است، تشخیص می‌دهند، در حالی که این مصنوع، که از یک توده پودینگ‌مانند به یک اندام با قابلیت تقلید از انسان تبدیل می‌شود، دارای نشانه‌های هوش مصنوعی است.

او می‌گوید: "به نوعی نمی‌توانی از دلهره پرهیز کنی. هرچه می‌نویسی و هر چیزی که فکر می‌کنی می‌نویسی، تحت‌تاثیر نوع اصلی زمینه‌ی زمینه‌ی عصرت و زمانه قرار می‌گیری. و این موضوع در رمانت رخنه می‌کند، هر کاری که انجام می‌دهی، خواه آن را دوست داشته باشی یا نه، به این شکل یا آن شکل. ممکن است بسیار استعاری باشد، اما می‌گوید وجود خواهد داشت."

بسیاری از مردم به من گفته‌اند، و من به نوعی با آنها موافقم، که ما در زمانه این کتاب زندگی می‌کنیم. اگرچه این کتاب دشواری است و کتابی است که بازخوانی می‌شود، اما به نوعی زمان را در بر می‌گیرد، و این تنها کاری است که شما واقعا به‌عنوان یک نویسنده می‌خواهید انجام دهید.»

به طرز درخشانی در تصاویر آخرالزمانی پایان همه چیز - موانع جاده ها، هواپیماهای سقوط کرده، مناطق تهدیدآمیز که با نئون نیمه کاره روشن شده اند - جو ساحلی سواحل جنوب شرقی انگلیس هستند که او آن را به عنوان دنیایی پر از جنب و جوش اما هنوز هم فعال با گالری های هنری، ماهی ها و چیپس های دریایی معرفی می کند. بادها هریسون که به همراه شریک زندگی خود، نویسنده و ویراستارش کات فیلیپس در شراپشایر زندگی می کند، دوستانی دارد که در ساحل زندگی می کنند و وقتی به دیدن آنها می رود، درباره «وهم انگیز بودن» منظره و اقتصادی قابل مشاهده آن یادداشت برداری می کند.

نوسانات

این مکان، مانند اکثر بریتانیا، پر از پروژه های صنعتی قبلی، به ویژه ماهیگیری است. این مکان ماهیگیری بزرگی بود. و حتی اکنون، زونا با ماشین آلات زنگ زده برای بیرون آوردن قایق ها از آب پوشیده شده است، و شما به آن نگاه می کنید و فکر می کنید، "خدای من، این وحشتناک است". این ترسناک ترین منظره ای است که تا به حال دیده ام."

وقتی او آنجا است، از دو نوع اصالت‌سازی نیز آگاه است: گردشگری و «شهرهای هنری» مملو از گالری‌های کنت. "همه چیز برای شما خوب ساخته شده است که بروید و به هنر نگاه کنید. من فکر کردم، "خب، من با آن لذت خواهم برد."

او اکنون روی «تکه‌ها و تکه‌های» جدیدی کار می‌کند که ممکن است در یک رمان ادغام شوند یا نشوند. آیا در عصری عجیب و سردرگم، نویسندگانی مانند او که می‌کوشند بی‌تحرک باشند، باید نوشته‌های خود را در جهت عجیب و غریب و گیج‌کننده جلو ببرند؟ او می گوید: «بله، شما این کار را می کنید. "شما باید آن را به لبه فشار دهید، اما نه کاملا به طوری که بیفتد."

مایکل جان هریسون در سال 1945 در راگبی، وارویک شایر به دنیا آمد. پدرش که یک مهندس بود، در 13 سالگی درگذشت. هریسون جوان خواننده بود و از کتابخانه‌های محلی خود برای گسترش طیف خود استفاده می‌کرد و در عین حال در یکی از اتاق‌خواب‌های خانه در "کمد بسیار بزرگی" از داستان‌های خمیری در خانه جستجو می‌کرد. پر از داستان‌های مشهور مربوط به دهه‌های 20 و 30 بود، که انگار واقعا مانند یک نوشیدنی آن را جذب می‌کردم.»

او از نوجوانی شروع به نوشتن داستان کرد و در اوایل دهه 20 سالگی سردبیر مجله علمی تخیلی New Worlds شد. اولین رمان او، مردان متعهد، در سال 1971 منتشر شد. یک صخره نورد سابق و دونده زمین خورده، رمان های دیگر او عبارتند از کوهنوردان، کتابی در سال 1989 درباره صخره نوردی، و نوا سوئینگ که در سال 2007 جایزه آرتور سی کلارک را برای داستان های علمی تخیلی دریافت کرد. دوازدهمین رمان «سرزمین غرق‌شده دوباره شروع به طلوع می‌کند» برنده جایزه گلداسمیتز 2020 برای نوآوری در داستان شد.

به عنوان داور قبلی بوکر - او در هیئت داوری سال 2022 که جایزه را به نویسنده سریلانکایی Shehan Karunatilaka برای The Seven Moons of Maali Almeida داد - می داند که چگونه کتاب هایی که در برابر بازخوانی مقاومت می کنند اغلب قوی ترین رقبا هستند، زیرا فهرست نهایی سه بار خوانده می شود.

"مطمئنا، من شخصا آن دوره را دنبال کردم. من همیشه کتابی را ترجیح می‌دهم که به نظر شما به عنوان خواننده نیاز داشته باشد و برای خواندن مکرر پاداش داشته باشد."

داوران امسال تصمیم خود را به اتفاق آرا پس از یک روز مناظره گرفتند، که او را مجذوب خود کرد، زیرا در سال 2022، به لطف «سیستم چراغ راهنمایی بسیار خام»، از همان ابتدا برنده احتمالی را می‌شناختند. او می‌گوید: «دوست داشتم امسال یک مگس روی دیوار باشم.» او با تدبیر خاطرنشان کرد که این پنل - که شامل جارویس کاکر، پاتریشیا لاک‌وود، ریموند آنتروبوس و ربکا لیو نیز می‌شد، هنوز زنده هستند. "آنها یکدیگر را نکشته اند، که به نظر من یک امتیاز مثبت است."

او فکر نمی‌کند رمانی مانند «پایان همه چیز» بتواند در اوایل کارش چنین تحسینی را به دست آورد، زیرا تعاریف از آنچه که ادبیات خوب را می‌سازد بسیار تغییر کرده است. آنچه قبلا به عنوان ژانر تخیلی تصور می شد، اکنون جذب داستان های ادبی شده و بخشی از آن شده است. فکر می کنم این حتی 20 سال پیش نیز ممکن نبود.

بنابراین، اگرچه او انتظار نداشت که ذینفع شود، اما تعجب نمی کند که کتابی مانند او اکنون جایزه بوکر 50000 پوندی (60000 یورو) را از آن خود کرده است. او می‌گوید: "من طی 10 تا 15 سال گذشته شاهد تغییر مخاطبانم بوده‌ام. خوانندگانی را مشاهده کرده‌ام که انتظار نمی‌رود کتابی را بخوانند که در آن موجودات بیگانه هستند. من شاهد افزایش افرادی بوده‌ام که کتاب‌های دشوار را دوست دارند و کتابی را می‌خواهند که منعکس کننده جذابیت باشد."

"و من خوشحالم. من بسیار خوشحال خواهم شد که این گسترش را ببینم. نه فقط تکرار شود، بلکه در فرهنگ ادبی گسترش یابد. واقعا زمان آن فرا رسیده است."