جایزه ادبی ویلهلم رابه در سال ۲۰۲۶ به شیدا بازیار رسید
شیدا بازیار نویسنده ایرانی-آلمانی برنده جایزه ادبی ویلهلم رابه در سال ۲۰۲۶ شد. این جایزه برای نگارش رمان "شکافها" به او اهدا میشود. او در رمان "شکافها" چشماندازی گسترده از تاریخ آلمان در قرن بیستم را ترسیم میکند.
جایزه ادبی ویلهلم رابه که توسط دویچلندفونک، شبکه رادیوی سراسری آلمان و شهر براونشوایگ اهدا میشود و مبلغ آن ۳۰ هزار یورو است، در سال ۲۰۲۶ به شیدا بازیار برای رمانDie Lücken (شکافها) تعلق گرفت. این رمان در سال ۲۰۲۶ توسط انتشارات Kiepenheuer & Witsch منتشر شده است.
هیئت داوران در توضیح انتخاب خود اعلام کرد: «شیدا بازیار در رمان "شکافها" چشماندازی گسترده از تاریخ آلمان در قرن بیستم را ترسیم میکند. یک شهرک خیالی در منطقه هونزروک (منطقهای میان دو ایالت زارلند و راینلند فالتس) که بهوضوح به واقعیت شباهت دارد، در این رمان به صحنهای نمونهوار برای درگیریها و پیوندهای فردی با جنایتهای هولوکاست و همچنین عادیشدن تدریجی یهودستیزی ، سلب حقوق و طرد اجتماعی تبدیل میشود؛ روندی که تا زمان حال نیز ادامه یافته است.»
هیئت داروان در ادامه بیانیه خود نوشته است: «بازیار با روایت داستان این شهر کوچک که نام معنادار "هایمسباخ" دارد، در سطح محلی و به این اعتبار در سطحی ملموس و عینی، شیوههای بازتعریف و نسبیسازی تاریخ شخصی و سیاسی را به تصویر میکشد؛ همچنین از فرهنگ یادآوری و خاطرهای سخن میگوید که قربانیان خود ناچارند آن را مطالبه کنند.»
داوران همچنین نوشتهاند بازیار با آغاز داستان در دهه ۱۹۲۰، روایت را پیوسته میان دورههای زمانی مختلف جابهجا میکند و عناصر تاریخی و تخیلی را در هم میآمیزد. "از زاویه دیدها و زندگینامههای متفاوت قربانیان و عاملان، تصویری از مکانی شکل میگیرد که در آن تداومهای تاریخی با یکدیگر تلاقی میکنند".
در این بیانیه آمده است: «شیدا بازیار با دقت زبانی، پژوهشی ظریف و ترکیبی روایی که هم هوشمندانه و هم ظریف و زیباست، یکی از بحثبرانگیزترین و حساسترین رمانهای زمانه ما را خلق کرده است.»
شیدا بازیار نویسنده آلمانی ایرانیتبار است که سال ۱۹۸۸ در شهر هرمسکایل آلمان به دنیا آمد. پدر و مادرش از پناهندگان سیاسی ایرانی بودند. او در دانشگاه هیلدسهایم نویسندگی ادبی خواند و سالها در کنار نوشتن، در حوزه آموزش جوانان فعالیت کرد.
نخستین رمانش، "شبها در تهران آرام است"، در سال ۲۰۱۶ منتشر شد و با روایت سرگذشت یک خانوادهایرانی از انقلاب ۱۳۵۷ تا مهاجرت و زندگی در آلمان، توجه فراوانی را برانگیخت و خیلی زود او را به یکی از نویسندگان شناختهشده نسل جدید ادبیات آلمانیزبان تبدیل کرد. ترجمه انگلیسی این رمان در سال ۲۰۲۶ به فهرست نهایی جایزهی بینالمللی بوکر راه یافت.
رمان دوم او، "سه رفیق زن" (Drei Kameradinnen) که در سال ۲۰۲۱ منتشر شد، بر دوستی سه زن جوان، تجربه مهاجرت، نژادپرستی و خشونت راست افراطی در آلمان متمرکز است و به فهرست بلند جایزهکتاب آلمان راه یافت. بازیار در سال ۲۰۲۳ جایزهٔ ارنست تولر را نیز دریافت کرد.
شهر براونشوایگ و رادیو دویچلندفونک هر سال با اهدای این جایزه، از یک اثر داستانی نوشتهشده به زبان آلمانی تقدیر میکنند.
هدف این جایزه آن است که بهصورت نمونهوار، از مجموعه آثار ادبی منتشرشده یک نویسنده تا زمان اهدای جایزه قدردانی شود. همچنین باید یکی از آثار جدید برنده در همان سال اهدای جایزه منتشر شده باشد.
تورستن کورنبلوم، شهردار ارشد براونشوایگ، و اشتفان راوئه، مدیر شبکه رادیوی سراسری آلمان، جایزه ادبی ویلهلم رابه در سال ۲۰۲۶ را روز شنبه ۷ نوامبر طی مراسمی رسمی در سالن کوچک تئاتر دولتی براونشوایگ به شیدا بازیار اهدا خواهند کرد.