جایزه نوبل ادبیات: چگونه برنده مخفیانه انتخاب می شود

روز پنجشنبه 8 اکتبر حوالی ساعت 13. CEST، تمام نگاه ها در دنیای ادبی به استکهلم خواهد رفت.

اینگرید کارلبرگ، دبیر دائمی جدید آکادمی سوئد، یک کنفرانس مطبوعاتی برای اعلام برنده جایزه نوبل ادبیات 2026 برگزار می‌کند که پایانی است بر روند طولانی انتخاب که به طور رسمی از یک سال قبل آغاز شده بود.

آکادمی سوئد نهادی است که مسئول اعطای جایزه است. 18 عضو آن متشکل از نویسندگان، اساتید و روشنفکران است.

در سپتامبر سال گذشته، کمیته نوبل آکادمی فرم هایی را برای صدها فرد و سازمان واجد شرایط برای ارسال نامزدهای جایزه نوبل در ادبیات ارسال می کند.

به گفته وب‌سایت جایزه نوبل، این افراد شامل اساتید ادبیات و زبان‌شناسی در دانشگاه‌ها و کالج‌ها، برندگان قبلی جایزه نوبل ادبیات و روسای انجمن‌های نویسندگانی هستند که جامعه ادبی کشورهای مربوطه خود را نمایندگی می‌کنند. هر کسی از یکی از این گروه ها که فرمی دریافت نکرده باشد نیز می تواند نامزدی ارسال کند.

ژیزل ساپیرو، مدیر تحقیقات مرکز ملی تحقیقات علمی فرانسه توضیح می‌دهد: «این فهرست می‌تواند به ۲۰۰ نام در سال از نویسندگان برگزیده برسد». او مطالعه می کند که چگونه جایزه نوبل، به عنوان یک نهاد جهانی، بر گردش بین المللی ادبیات، پویایی قدرت در جهان ادبی و بازارهای ترجمه تأثیر می گذارد.

او می‌گوید: «کمیته همچنین می‌تواند نام‌هایی مانند نویسندگانی که در سال‌های گذشته نامزد شده‌اند را اضافه کند.

در بهار، کمیته نوبل پنج نام را طی یک فرآیند چند مرحله ای انتخاب و به آکادمی معرفی می کند. در طول تابستان، اعضای آکادمی آثار نامزدها را می خوانند و درباره آنها بحث می کنند. این تصمیم همیشه در اوایل اکتبر اعلام می شود.

در مورد معیارهایی که آکادمی برای تصمیم گیری استفاده می کند - ترجیح می دهد آنها را برای خود نگه دارد.

مردم تا 50 سال بعد متوجه نمی شوند که کدام نامزدها را از دست داده اند - این مدتی است که آکادمی قبل از انتشار لیست منتظر می ماند.

گاهی از اولین نامزدی نویسنده تا دریافت جایزه، دهه ها می گذرد. یوهانس وی. جنسن نویسنده دانمارکی که در سال 1944 برنده جایزه نوبل ادبیات شد، 40 سال صبر کرد. دوریس لسینگ در سال 2007 پس از 35 سال این جایزه را دریافت کرد، در حالی که توماس مان که در سال 1929 برنده شد، باید 27 سال صبر می کرد.

آلفرد نوبل، بنیانگذار این جایزه، در وصیت نامه خود تصریح کرده است که این جایزه باید به فردی اعطا شود که «برجسته ترین اثر را در جهت ایده آلیستی» تولید کرده است. که جای زیادی برای تفسیر باقی می گذارد.

به گفته ژیزل ساپیرو، هدف آکادمی این است که به ادبیات جاه طلبانه و تأثیرگذاری احترام بگذارد که به عنوان مثال باعث ایجاد یک جنبش ادبی جدید شده است. او می گوید: «در عین حال، کار باید جهانی باشد و بتواند از فرهنگ خود فراتر رود.

ترجمه ها می توانند یکی از نشانه های این موضوع باشند. ساپیرو توضیح می‌دهد: «اما در تحقیقاتم متوجه شدم که همه برندگان جایزه از سال 1990 به انگلیسی، فرانسوی و آلمانی ترجمه شده‌اند، به جز عبدالرزاق گورناح [یادداشت سرمقاله: برنده جایزه نوبل 2021 تانزانیایی-بریتانیایی] که قبل از برنده شدن به آلمانی ترجمه نشده بود.

ساپیرو می‌گوید اگر نامزدها قبلا جوایز ادبی مهم دیگری مانند جایزه بین‌المللی من بوکر، جایزه سروانتس یا جایزه بوشنر را برده باشند، یک مزیت بزرگ است.

سیاست همچنین می تواند بر تصمیمات آکادمی سوئد تأثیر بگذارد.

این جایزه در چندین نوبت به نویسندگانی تعلق گرفت که آشکارا با رژیم‌های کشور خود مخالفت کردند، مانند نویسنده بلاروسی سوتلانا الکسیویچ در سال 2015. او منتقد صریح الکساندر لوکاشنکو است.

از طرفی ژانر مهم نیست. در گذشته، برندگان جایزه نه تنها برای رمان، بلکه برای شعر و نمایشنامه نیز مورد تقدیر قرار می گرفتند. در سال 2016، باب دیلن خواننده و ترانه سرا برای شعر ترانه خود این جایزه را دریافت کرد.

تاکنون تنها 33 نفر از 122 برنده از خارج از اروپا آمده اند. همچنین یک عدم تعادل جنسیتی آشکار وجود دارد. تنها در هشت سال گذشته، مردان و زنان به طور متناوب به عنوان برندگان برنده شده اند، که به طور قابل توجهی سهم زنان از تعداد کل برندگان - به 14.9٪ افزایش یافته است.

این مقاله در اصل به زبان آلمانی نوشته شده است.

برای مشاهده این ویدیو لطفا جاوا اسکریپت را فعال کنید و به مرورگر وب که از ویدیوی HTML5 پشتیبانی می کند ارتقا دهید.