جمهوریهای مستقل، قلعهها و بیگل: ۲۴ ساعت در ویلنیوس، پایتخت لیتوانی
از قدمزدن در بخش قدیمی ثبتشده در فهرست یونسکو تا خواندن قانون اساسی جمهوری مستقل اوژوپیس، پایتخت لیتوانی شهری است که میتوان در یک روز کشفش کرد.
در سال ۲۰۱۸، پایتخت لیتوانی، ویلنیوس، خودش را به عنوان «نقطه جی اروپا» تبلیغ کرد و مدعی بود «هیچکس دقیقا نمیداند کجاست اما وقتی پیدایش کنید، فوقالعاده است».در مورد پیشرفت آموزش مسائل جنسی نمیتوانم نظر دقیقی بدهم، جز روایتهایی که شنیدهام، اما با رونق «coolcations» آدمهای بیشتری بالاخره دارند لذتهای کشورهای بالتیک را کشف میکنند.تابستان پارسال هم لتونی و هم استونی را دیدم و امسال اکتبر، بعد از یک سفر کوتاه دوباره به ریگا و سری به سیگولدا، پایتخت پاییزی لتونی، راهی ویلنیوس شدم.شگفتانگیز بود؟ با بافت قدیمی باروک ثبتشده در فهرست یونسکو، صحنه خوراک متنوع روبهرشد و موزههای دیدنی، جواب من قطعا مثبت است.اگر فقط ۲۴ ساعت در ویلنیوس وقت دارید، اینجا جاهایی است که باید سر بزنید و چیزهایی که باید ببینید.دیدنیها و کارهایی که در ویلنیوس میتوانید انجام دهیدبالا رفتن از برج گدیمیناسبهترین راه لذت بردن از چشمانداز شهر، تماشای آن از بالا است و هیچ جایی برای این کار به پای برج گدیمیناس نمیرسد.این برج بر فراز تپه گدیمیناس قرار دارد و تنها بخش باقیمانده از قلعه بالایی است. درون آن نمایشگاههایی است که نشان میدهد قلعه در دورههای مختلف تاریخی چه شکلی بوده، از زمانی که گدیمیناس، دوک اعظم لیتوانی و بنیانگذار ویلنیوس، آن را ساخت تا امروز.این برج مدتها نماد شهر بوده؛ جایی که در آن برای نخستین بار در سال ۱۹۱۹ در دوره استقلال لیتوانی میان دو جنگ جهانی، پرچم سهرنگ کشور برافراشته شد و همان نقطهای که در سال ۱۹۸۸ در جریان جنبش استقلال از شوروی دوباره پرچم در آن بالا رفت. این تاریخ در نمایشگاه «فرکانس آزادی» در داخل برج هم روایت میشود.بعد از گشتوگذار در نمایشگاهها، روی پشتبام برج منتظر شماست؛ جایی که منظرهای خیرهکننده از شهر میبینید.اگر در ماههای گرمتر سال به ویلنیوس سر بزنید، میتوانید با رزرو یک پرواز با بالن هوای گرم (منبع به زبان انگلیسی) بر فراز شهر، منظرهای حتی بهتر ببینید.دیدن کلیسای جامع ویلنیوس…کمی پایینتر از مجموعه قلعه، کلیسای جامع ویلنیوس و برج ناقوس آن را پیدا میکنید.اگرچه شکل کنونی بنا نئوکلاسیک است، کلیسا چند بار پس از آتشسوزیها بازسازی شده و بخشهایی از آن، در سردابهها، به سده سیزدهم برمیگردد.این کلیسا زمانی محل تاجگذاری دوکهای اعظم لیتوانی بود و امروز نیز محل نمازخانه مقدس کازیمیر، قدیس حامی لیتوانی، است. او که در خانواده سلطنتی به دنیا آمد به خاطر ایمان عمیقش شناخته میشد و در سال ۱۶۰۲ از سوی پاپ به رسمیت شناخته شد.… و کلیسای سنت آنیکی از زیباترین کلیساهای لیتوانی، کلیسای سنت آن است که در اواخر سده پانزدهم به سبک گوتیک ساخته شد.ناپلئون ظاهرا گفته بود آنقدر از زیبایی این کلیسا خوشش آمده که دوست داشت آن را «روی کف دستش» با خود به پاریس ببرد. تاکید بر ظاهرا؛ این بیشتر یک افسانه است تا واقعیتی قابل اثبات، هرچند باید اعتراف کنم کلیسا واقعا بسیار چشمنواز است.گشتوگذار در باغهای برناردینپشت کلیسای سنت آن و صومعه برناردین، باغهای برناردین قرار دارد.این منطقه که زمانی باتلاقی بود، در سده پانزدهم به دست راهبان برناردین به مجموعهای از باغهای کاشتهشده با چندین حوض تبدیل شد و حتی یک باغ گیاهشناسی هم دارد.این باغ درست کنار رودخانه است و بهویژه در آفتاب پاییزی جایی آرام برای قدم زدن به شمار میرود.خواندن قانون اساسی اوژوپیسمحله اوژوپیس آن سوی رود ویلنه قرار دارد و در سال ۱۹۹۷ اعلام استقلال کرد.این جمهوری کوچک پرچم خودش، روز ملی خودش که با روز اول آوریل همزمان است و سفارتخانههایی «میان گربههای کانادایی»، «در پنیر»، «در مدادها» و «در موسیقی راک» دارد و مواردی دیگر.میتوانید متن قانون اساسی ۴۱ بندی اوژوپیس را بخوانید که در آن چیزهای مهمی مثل این نوشته شده است که «هر کس حق دارد گربه را دوست داشته باشد و از آن مراقبت کند» و در عین حال «گربه موظف نیست صاحبش را دوست داشته باشد اما باید در زمان نیاز به او کمک کند». این قانون اساسی تقریبا به دو دوجین زبان مختلف ترجمه شده و روی دیوارها نصب است.چنان که از جمهوریای که هنرمندان بنیان گذاشتهاند انتظار میرود، اوژوپیس به صحنه هنری خلاقش شناخته میشود که میتوانید در «انکوباتور هنر اوژوپیس» آن را کشف کنید.قدم زدن در خیابان لیتراتیاین خیابان زمانی محل زندگی شاعر آدومس میکویچوس بود و امروز دیوارهایش با پلاکهایی پوشیده شده که به بیش از ۲۰۰ نویسنده شاخص لیتوانیایی ادای احترام میکند.این پروژه را مرکز هنر مدرن در سال ۲۰۰۸ و در آستانه دورهای که ویلنیوس پایتخت فرهنگی اروپا شد سفارش داد؛ مرکزی که خودتان هم میتوانید در همین محدوده از آن بازدید کنید.کشف موزههای شهردر ویلنیوس موزههای زیادی پراکندهاند؛ از موزه اسباببازیها و موزه راهآهن گرفته تا خانه امضاکنندگان اعلامیه استقلال و موزه انرژی و فناوری.اگر قرار باشد فهرست را به دو موزه محدود کنیم، انتخاب ما موزه اشغال و مبارزات آزادیبخش و خانه کستلن است.اولی در ساختمان سابق مقر کیجیبی قرار دارد و به تاریخ سرکوب شوروی میپردازد و در کنار آن بهطور مختصر به اشغال نازی نیز اشاره میکند. دومی بخشی از موزه ملی لیتوانی است و هویت لیتوانیایی را از خلال مضامینی مانند دین بررسی میکند.کجا در ویلنیوس غذا بخوریم و نوشیدنی پیدا کنیمقدیمیترین بازار ویلنیوس یعنی هالس انتخابی بدیهی است؛ بازاری با دهها غرفه که از شیرینی و سوپ تا تاکو و غذاهای کرهای سرو میکند.هرچند اصلا سنتی نیست، من حسابی طرفدار «بیگلیستای» شدم؛ جایی که بیگل به سبک ویلنیوس سرو میکند. راستش فرق بیگل ویلنیوسی با نمونه نیویورکی را نمیتوانم توضیح بدهم اما میتوانم بگویم بیگل ویژه ماه اکتبر، با مارمالاد انجیر، کممبر، گردو و پنیر خامهای، فوقالعاده بود.برای گزینهای مدرنتر سری به بازار پاوپییس بزنید. اینجا هم رستورانهای متنوعی در اختیار دارید اما پنکیکهای سیبزمینی و نانهای باو واقعا برندهاند.دفعه بعد برای چه چیزی به ویلنیوس برمیگردم…اگر وقت بیشتری در ویلنیوس داشتم، حتما توصیه دوستی را که آوریل به اینجا آمده بود گوش میکردم و راهی قلعه تراکای میشدم.این قلعه روی جزیرهای قرار دارد و برای رسیدن به آن باید حدود ۳۵ دقیقه با قطار بروید و بعد یا ده دقیقه با اتوبوس یا حدود ۴۰ دقیقه پیادهروی کنید. فقط حواستان باشد که حرکت قطارها چندان منظم نیست بنابراین بهتر است این سفر را از قبل برنامهریزی کنید.چطور به آنجا برسیمفرودگاه بینالمللی ویلنیوس کمتر از شش کیلومتر تا مرکز شهر فاصله دارد و میتوانید در حدود ۱۵ تا ۲۰ دقیقه با اتوبوس به مرکز برسید. یک قطار هم وجود دارد که مسیر را در کمتر از ۱۰ دقیقه طی میکند اما تعداد قطارها از اتوبوس کمتر است.بزرگترین شرکتهای هواپیمایی فعال در این فرودگاه airBaltic، Ryanair و Wizz Air هستند. از شهرهایی مانند آمستردام، بارسلون، لندن، رم و پاریس پرواز مستقیم به ویلنیوس انجام میشود.گزینه دیگر این است که با اتوبوس به ویلنیوس بروید؛ فاصله ویلنیوس تا ریگا حدود چهار ساعت با اتوبوس است.