جنگ در اوکراین؛ انتظارات محتاطانه کییف از مذاکرات سهجانبه در ابوظبی
امروز سهشنبه مذاکرات سهجانبه در ابوظبی برگزار میشود. آیا گفتوگوها میان آمریکا، روسیه و اوکراین میتوانند به صلحی واقعی منجر شوند یا به تضعیف اوکراین خواهند انجامید؟ سطح انتظارات در اوکراین پایین است.
اوکراین با یک تیم مذاکرهکننده باتجربه و هماهنگ برای حضور در مذاکرات روز سهشنبه ۱۰ نوامبر (۱۹ آبان) راهی ابوظبی شده است. ریاست این تیم را رستم عمروف، وزیر دفاع پیشین اوکراین و رئیس کنونی سازمان اطلاعات خارجی این کشور، بر عهده دارد.
عمروف پیش از عزیمت، اهداف اوکراین را اینگونه اعلام کرد: "دستیابی به صلحی پایدار و بادوام، دریافت تضمینهای امنیتی و فراهم کردن فرصت بازسازی کشور پس از جنگ ".
با این حال، این اهداف، مقاصدی بلندمدت هستند. به گفته ایلیا کوتوف، رئیس یک اندیشکده سیاسی در کییف، در مذاکرات پیش رو درباره نخستین گامهای عملی و احتمالی گفتوگو خواهد شد.
او میگوید: «موضوع مذاکرات چه خواهد بود؟ طبیعتاً توقف احتمالی درگیریهای نظامی، آتشبس در بخشهای مشخص یا آتشبس سراسری. همچنین اینکه چنین آتشبسی چگونه میتواند تحت نظارت و کنترل قرار گیرد.»
اوکراین مدتهاست پیشنهادهای مختلفی برای برقراری آتشبس فوری ارائه کرده است؛ از جمله آتشبسی که صرفاً حملات هوایی را شامل شود یا حتی فقط حملات به زیرساختهای انرژی طرف مقابل را متوقف کند.
پیشنهاد دیگر، آتشبس در مناطق جغرافیایی مشخص بوده است؛ برای مثال، توقف حملات به کشتیها در دریای سیاه و تأسیسات بندری.
روسیه تاکنون تمامی این پیشنهادها را رد کرده است.
به گفته کوتوف، علیرغم این در ابوظبی درباره چگونگی اجرای فنی چنین آتشبسهایی گفتوگو خواهد شد.
او میگوید: «سازمان اطلاعات نظامی روسیه (GRU) و سازمان اطلاعات نظامی اوکراین (HUR) پیشتر یک بار در ابوظبی درباره این موضوع گفتوگو کردهاند. این مسئله اهمیت دارد؛ زیرا اگر بخواهیم به سمت آتشبس حرکت کنیم، باید سازوکاری وجود داشته باشد که مشخص کند این روند چگونه عملی خواهد شد.»
به گفته کوتوف، اکنون دستکم یک نمونه مثبت نیز وجود دارد: آتشبس منطقهای که اخیراً به مدت شش روز در منطقه خرسون، در جنوب اوکراین برقرار بود.
با این حال، در حال حاضر تقریباً هیچکس در اوکراین انتظار ندارد که تصمیم سیاسی برای برقراری آتشبس یا حتی دستیابی به صلح در این مذاکرات گرفته شود.
دلیل اصلی این بدبینی آن است که ولادیمیر پوتین ، رئیسجمهور روسیه، همچنان معتقد است میتواند خواستههای حداکثری خود را از طریق زور و ادامه جنگ به کرسی بنشاند.
با این حال، به اعتقاد ناظران اوکراینی، فشار ایالات متحده بر اوکراین افزایش خواهد یافت.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، اخیراً از یک "توافق بزرگ" سخن گفته است؛ توافقی که حتی میتواند تمام اروپا را نیز تحت تأثیر قرار دهد. ترامپ اما جزئیاتی درباره این توافق ارائه نکرده است.
ولودیمیر فسنکو، محقق علوم سیاسی، در گفتوگو با رادیو NV میگوید که توافقهای تجاری نیز ممکن است در این مذاکرات نقش داشته باشند.
او اظهار میکند: «مشکل دولت ترامپ و مذاکرهکنندگان او چیست؟ این است که آنها مانند افراد اهل کسبوکار به طرح صلح نگاه میکنند و میخواهند از آن سود ببرند.»
او در ادامه میگوید: «در پیشنهادهای جدید آمریکا، خطرات آشکاری برای اوکراین وجود دارد . این خطرات باید حداکثر تا زمان برگزاری مذاکرات در ابوظبی برطرف شوند.»
یکی از پیشنهادهایی که از سوی دولت آمریکا مطرح شده و فسنکو به آن اشاره میکند، این است که روسیه بار دیگر بتواند با کمک شرکتهای آمریکایی، صادرات گاز خود به اتحادیه اروپا را افزایش دهد.
همچنین، به گفته فسنکو، دولت آمریکا قصد دارد از داراییهای دولتی مسدودشده روسیه در اتحادیه اروپا برای دستیابی به یک توافق استفاده کند؛ توافقی که در آن منافع تجاری آمریکا نیز لحاظ شود.
بهویژه به دلیل همین خطرات و نگرانیها، رستم عمروف، مذاکرهکننده ارشد اوکراین، پیش از عزیمت به ابوظبی بر اهمیت نقش شرکای اروپایی تأکید کرد.
او هماهنگی نزدیک با کشورهای اروپایی را برای اوکراین امری کاملاً ضروری دانست.
نمایندگان اتحادیه اروپا و کشورهای اروپایی نیز در ابوظبی حضور خواهند داشت و ارتباط خود را با هیئت مذاکرهکننده اوکراین حفظ خواهند کرد.