حضور 4 فیلم از ایران در ششمین جشنواره فیلم جهان ترک «قورقود آتا» در استانبول
ششمین جشنواره فیلم جهان ترک «قورقود آتا» با نمایش 56 اثر سینمایی از کشورهای مختلف از جمله چهار فیلم از ایران در استانبول برگزار شد.
ششمین جشنواره فیلم جهان تُرک «قورقود آتا» با نمایش 56 اثر سینمایی از کشورهای مختلف، از سوم تا هفتم نوامبر در استانبول برگزار شد. چهار فیلم از ایران شامل «گَلین»، «جیلولوق»، «پیرداغی» و «قولچاق» نیز در بخش‌های مختلف این جشنواره حضور داشتند.
این جشنواره که با حمایت وزارت فرهنگ و گردشگری ترکیه و به همت انجمن بین‌المللی سینما برگزار شد، با هدف معرفی آثار سینمایی جهان ترک، تقویت پیوندهای فرهنگی و گسترش همکاری میان فیلم‌سازان کشورهای ترک‌زبان شکل گرفته است. این رویداد نخستین بار در سال 2021 در استانبول برگزار شد و در دوره‌های بعدی به بورسا، جمهوری آذربایجان، ترکمنستان و قزاقستان رفت و امسال بار دیگر به استانبول بازگشت.
در ششمین دوره جشنواره، فیلم‌سازان و فعالان سینمایی از 10 کشور و 10 جمهوری خودمختار حضور داشتند. از مجموع 56 فیلم راه‌یافته، 30 اثر در سه بخش رقابتی فیلم بلند داستانی، مستند و کوتاه با یکدیگر رقابت کردند. برنامه جشنواره همچنین شامل نمایش آثار منتخب، نشست‌های تخصصی و گفت‌وگو درباره تولید مشترک فیلم بود.
مستند تاریخی «جیلولوق» به کارگردانی رضا صیامی، محصول مشترک ایران و ترکیه در بخش ویژه مستندهای «فیروزه‌ای» جشنواره به نمایش درآمد. این مستند 75 دقیقه‌ای به زبان ترکی آذربایجانی ساخته شده و به رویدادهای سال‌های پایانی جنگ جهانی اول در شمال‌غرب ایران، قفقاز جنوبی و جنوب آناتولی می‌پردازد.
فیلم با تمرکز بر وقایع تاریخی موسوم به «جیلولوق»، روایتی از درگیری‌ها، کشتار غیرنظامیان و آوارگی ساکنان منطقه، به‌ویژه در آذربایجان ایران ارائه می‌کند و نقش گروه‌های مسلح و قدرت‌های خارجی را در این رویدادها بررسی می‌کند.
مستند «جیلولوق» عصر شنبه هفتم نوامبر، ساعت 16 به وقت محلی، در سالن شماره یک سینما گرند پرا استانبول به نمایش درآمد. رضا صیامی، کارگردان این مستند، نیز پیش از آغاز نمایش فیلم در گفت‌وگو با خبرنگار آنادولو درباره اثر خود و حضور آن در جشنواره قورقود آتا توضیحاتی ارائه کرد.
صیامی با اشاره به گستره جغرافیایی این تحولات، از مناطق وان در شرق آناتولی تا باکو، شماخی و قوبا در قفقاز نام برد و اظهار داشت که این رویدادها در چارچوب تحولات سیاسی و نظامی آن دوران و فعالیت گروه‌های مسلح در منطقه شکل گرفته‌اند.
این کارگردان، همچنین با اشاره به پیامدهای این درگیری‌ها برای جمعیت مسلمان منطقه، به‌ویژه در آذربایجان ایران، گفت که بر اساس روایت برخی تاریخ‌نگاران ایرانی، حدود 120 هزار نفر از مسلمانان در جریان وقایع موسوم به «جیلولوق» جان باخته‌اند.
فیلم بلند داستانی «قولچاق» (عروسک) ساخته زنده‌یاد اصغر یوسف‌نژاد نیز در بخش «چهره‌های معاصر انسانی» جشنواره قورقود آتا به نمایش درآمد. این فیلم 90 دقیقه‌ای که به زبان ترکی آذربایجانی ساخته شده، داستان مردی میانسال به نام ایوب را روایت می‌کند که بستگان و دوستان خود را به مراسم ازدواجش دعوت کرده، اما هویت عروس آینده‌اش را از همه پنهان نگه داشته است.
هم‌زمان، ناپدیدشدن ناگهانی شمسی، همسر سابق ایوب و ادامه تحقیقات پلیس درباره سرنوشت او، پرسش‌ها و تردیدهایی را در میان اعضای خانواده ایجاد می‌کند. با نزدیک‌شدن زمان برگزاری مراسم عروسی، رازهای خانوادگی و اختلافات پنهان به‌تدریج آشکار می‌شوند. بخش عمده بازیگران این فیلم را هنرمندان تئاتر و سینمای تبریز تشکیل می‌دهند و اثر به‌طور کامل به زبان ترکی آذربایجانی ساخته شده است.
فیلم کوتاه «گلین» (عروس) به کارگردانی سونیا فتحی از ایران، در بخش رقابتی فیلم‌های کوتاه جشنواره حضور داشت. این فیلم 11 دقیقه‌ای که در سال 2024 و به زبان ترکی آذربایجانی ساخته شده، داستان دختری جوان با لباس عروس را روایت می‌کند که با تکرار موقعیت‌هایی غیرمنتظره روبه‌رو می‌شود؛ موقعیت‌هایی که در آن‌ها واقعیت با آنچه در ظاهر دیده می‌شود تفاوت دارد.
مستند «پیرداغی» به کارگردانی شهزاد قریشی، دیگر اثر حاضر از ایران بود که در بخش رقابتی فیلم‌های مستند جشنواره شرکت کرد. این مستند، محصول سال 2025، به جایگاه فرهنگی و آیینی کوه پیر در میان مردم منطقه کیوی می‌پردازد.
این کوه از گذشته‌های دور برای مردم منطقه مکانی مقدس بوده است. با دفن یک امامزاده در این محل، آیین‌های سنتی و باورهای دینی تازه‌ای با پیشینه تاریخی آن پیوند خورده است. مستند «پیرداغی» با ثبت حضور سالانه مردم در این مکان، به استمرار سنت‌های محلی، زیارت و همزیستی آیین‌های کهن و باورهای مذهبی در فرهنگ منطقه می‌پردازد.
حضور این چهار فیلم در بخش‌های رقابتی و غیررقابتی جشنواره قورقود آتا، فرصتی برای معرفی بخشی از تولیدات سینمایی ترکی‌زبان ایران و نمایش روایت‌های تاریخی، فرهنگی و اجتماعی این آثار در یک رویداد بین‌المللی فراهم کرد.