حفره اوزون بزرگترین سوراخ در یک دهه گذشته است. دلیل ممکن است شما را شگفت زده کند

حفره اوزون سالانه خود را بر فراز قطب جنوب ظاهر کرده است و امسال بزرگترین آن در یک دهه گذشته است. دانشمندان معتقدند "شرایط آب و هوایی غیر معمول" مقصر هستند.

بر اساس گزارشی از ناسا و اداره ملی اقیانوسی و جوی (NOAA) یک گرداب قطبی غیرمعمول قدرتمند باعث شد که این حفره در ماه سپتامبر به ویژه بزرگ شود. هنگامی که در 18 سپتامبر به بیشترین حد خود رسید، در 10.5 میلیون مایل مربع (27.1 میلیون کیلومتر مربع) امتداد یافت. این تقریبا سه برابر مساحت ایالات متحده است و حدود 90 درصد بزرگ‌ترین سوراخ اوزون مشاهده شده در 9 سپتامبر 2000 است.

سال گذشته، دانشمندان فدرال یک حفره نسبتا کوچک را گزارش کردند - پنجمین سوراخ کوچک از سال 1992. علیرغم جهش قابل توجه اندازه در سال جاری، کارشناسان می گویند که سوراخ اوزون هنوز در مسیر بازیابی تا پایان قرن قرار دارد.

پل نیومن، دانشمند ارشد دانشگاه مریلند و رهبر تیم تحقیقاتی ازن ناسا در مرکز پروازهای فضایی گودارد، در بیانیه ای گفت: «چاله اوزون سالانه در اواخر فصل در سال های اخیر شکل گرفته است که به ما می گوید لایه ازون در حال بهبود است. اما یک گرداب قطبی غیرمعمول قدرتمند، تخریب لایه ازن در قطب جنوب را در این فصل افزایش داده است و به این حفره اجازه می‌دهد تا اندازه‌ای رشد کند که در یک دهه گذشته ندیده‌ایم.»

این منطقه از ازن بسیار ضعیف شده در اواخر زمستان و اوایل بهار در استراتوسفر قطب جنوب تشکیل می شود. آلاینده های هوای ساخت بشر حاوی کلر و برم، عمدتا کلروفلوئوروکربن ها (CFC) فرآیند تخلیه را آغاز می کنند.

هنگامی که جریان هوا این گازها را به داخل استراتوسفر می برد، پرتوهای فرابنفش آنها را تجزیه می کند و اتم های کلر و برم را آزاد می کند که با ذرات ابر تعامل می کنند و ازن را از بین می برند. گرداب قطبی - جریان بزرگی از فشار کم و هوای سرد که در جهت عقربه‌های ساعت به دور قطب جنوب می‌چرخد - هوای منجمد را روی قطب جنوب محکم نگه می‌دارد و شرایط سرد لازم برای تولید ابرهای استراتوسفر قطبی را ایجاد می‌کند. بنابراین، نقش کلیدی در تشکیل سوراخ ازن دارد.

در این سال، گرداب قطبی به طور غیرعادی قوی بود. به گفته ایمی باتلر، دانشمند تحقیقاتی در آزمایشگاه علوم شیمی NOAA، این تا حدی به این دلیل است که سیستم‌های آب و هوایی در مقیاس سیاره‌ای که معمولا گرداب را می‌شکنند، در ماه‌های آگوست و سپتامبر ضعیف بودند. این موج ضعیف، قوی‌ترین بادهای گردابی قطبی را با چندین درجه عرض جغرافیایی دورتر از قطب جنوب نگه داشت و منطقه بزرگ‌تری را برای شرایط ایده‌آل برای رخ دادن تخریب لایه ازن ایجاد کرد.»

دانشمندان سوراخ اوزون را در سال 1985 کشف کردند. این یافته به سرعت توجه جهانی را به خود جلب کرد زیرا کارشناسان هشدار دادند که تخریب لایه ازن استراتوسفر باعث می شود تا اشعه ماوراء بنفش مضر بیشتری به سطح زمین برسد. دو سال بعد، جامعه بین‌المللی پروتکل مونترال را تصویب کرد، معاهده‌ای که هدف آن کاهش تدریجی مصرف و تولید مواد مخرب لایه لایه لایه ازن مانند CFC بود.

به گفته استفان مونتزکا، دانشمند ارشد در آزمایشگاه نظارت جهانی NOAA، سطح کلر در استراتوسفر قطب جنوب نسبت به دهه 1980 حدود یک سوم کاهش یافته است.

امروزه، دانشمندان NOAA و ناسا با استفاده از ماهواره ها، بالون های هواشناسی و ابزارهای زمینی، سلامت لایه ازن استراتوسفر را زیر نظر دارند. به عنوان مثال، در ماه اکتبر، دانشمندان NOAA در رصدخانه جوی پایه قطب جنوبی از ابزارهای بالونی برای اندازه گیری غلظت ازن به طور مستقیم در بالای سر استفاده کردند و دریافتند که در 17 اکتبر به پایین ترین مقدار خود در سال رسیدند.

تلاش‌های نظارتی مداوم این آژانس‌ها نشان داده است که پروتکل مونترال موفقیت‌آمیز بوده و سوراخ اوزون در مسیر بهبود در اواخر این قرن است. افزایش اندازه در سال جاری با سوخت گرداب قطبی این پیشرفت را از مسیر خود خارج نکرده است. نیومن خاطرنشان می‌کند که اگر آلاینده‌های هوای تخریب‌کننده لایه لایه لایه لایه لایه لایه لایه اوزون امروز به اندازه سال 2000 شیوع داشتند، حفره 2026 می‌توانست 1 تا 2 میلیون مایل مربع (2.5 تا 5.2 میلیون کیلومتر مربع) بزرگ‌تر باشد.

حفره غیرمعمول بزرگ امسال به عنوان یادآوری این نکته است که بازیابی از یک خط مستقیم پیروی نمی کند و اهمیت ادامه حذف تدریجی این مواد شیمیایی را نشان می دهد.