خبرگزاری رویترز: ایران مذاکرات را طولانی کرده تا باعث تضعیف سیاسی ترامپ شود
خبرگزاری رویترز در گزارشی از قول‌مقام‌های ایرانی می‌نویسد تهران مذاکرات با آمریکا را عمداً طولانی کرده است تا دونالد ترامپ را از نظر سیاسی پیش از انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره آمریکا در ماه نوامبر تضعیف کند.
خبرگزاری رویترز روز سه‌شنبه، ۲۰ اکتبر، در گزارشی با اشاره به "نگرانی از ازسرگیری حملات نظامی و بی‌اعتمادی عمیق تهران به واشنگتن"، از کاهش تمایل ایران به دستیابی سریع به توافقی برای پایان دادن به جنگ خبر داده است.
سه مقام ارشد ایرانی و یک فرد آگاه از مسائل داخلی ایران که همگی به شرط ناشناس ماندن با رویترز گفت‌وگو کرده‌اند، گفته‌اند که تهران معتقد است رئیس‌جمهور آمریکا آماده است برای شکستن بن‌بست جنگی که هشت ماه از آغاز آن می‌گذرد، حملات نظامی را از سر بگیرد.
یکی از این مقام‌ها گفت: «ایران خود را برای حملات مجدد اسرائیل و آمریکا آماده می‌کند، نه برای توافق با آمریکا به‌منظور پایان دادن به جنگ. ساختار حاکم روحانیون مصمم است اجازه ندهد ترامپ به پیروزی سیاسی دست یابد.»
سعید لیلاز، تحلیلگر مقیم تهران، نیز گفت که ایران با طولانی کردن مذاکرات ، "بدون دست زدن به هیچ اقدام غیرقانونی، بر انتخابات آمریکا تأثیر می‌گذارد".
جنگی که در ماه فوریه با حملات آمریکا و متحدش اسرائیل به ایران آغاز شد، به کاهش محبوبیت ترامپ تا پایین‌ترین سطح ثبت‌شده کمک کرده است. نظرسنجی‌ها نشان می‌دهند که آمریکایی‌های نگران از قیمت بالای بنزین ممکن است در انتخابات کنگره در سوم نوامبر، حزب جمهوری‌خواه ترامپ را مجازات کنند.
ترامپ بارها گفته است انتظار دارد قیمت نفت پس از انتخابات کاهش یابد، اما تاکنون برنامه مشخصی برای پایان دادن به جنگ و بازگشایی تنگه هرمز، گذرگاه حیاتی انتقال انرژی در جهان که ایران از آغاز جنگ عملاً آن را مسدود کرده، ارائه نکرده است.
حملات ایران، چه تهدیدهای اعلام‌شده و چه حملات واقعی، تردد کشتی‌ها از این تنگه را به حداقل رسانده است. در همین حال، محاصره دریایی آمریکا و تحریم‌های تجاری، درآمدهای صادرات نفت ایران را قطع کرده و مشکلات فزاینده اقتصاد داخلی را تشدید کرده‌اند.
به گفته این مقام‌ها، از آنجا که تهران حاضر نیست امتیازهایی بدهد که به باورش می‌تواند از نظر سیاسی به سود ترامپ تمام شود، احتمال دستیابی به پیشرفتی تعیین‌کننده در مذاکرات پیش از انتخابات آمریکا اندک است.
واشنگتن تحت فشار اسرائیل می‌خواهد برنامه هسته‌ای چنددهه‌ای ایران از همان ابتدای مذاکرات در دستور کار قرار گیرد؛ برنامه‌ای که ایران بر "صرفاً صلح‌آمیز بودن" آن تأکید می‌کند، اما قدرت‌های غربی مدعی‌اند که ابعاد نظامی نیز دارد.
در مقابل، تهران اصرار دارد که پیش از آغاز مذاکرات هسته‌ای ، شروط آن در قالب «طرح هفت‌روزه» باید برآورده شوند. ایران همچنین هیچ نشانه‌ای از آمادگی برای چشم‌پوشی از اهرم فشاری که در جریان جنگ از طریق کنترل تنگه هرمز به دست آورده است، نشان نمی‌دهد.
وزارت امور خارجه ایران و کاخ سفید به درخواست‌های رویترز برای اظهارنظر پاسخ ندادند.
پیشنهاد ایران که از طریق میانجی‌گران قطری منتقل شده، شامل بازگشایی تنگه هرمز ظرف هفت روز بود؛ البته تحت کنترل ایران. این پیشنهاد مشروط به آن بود که واشنگتن محاصره دریایی را لغو کند، محدودیت‌های صادرات نفت ایران را کاهش دهد، دارایی‌های مسدودشده ایران را آزاد کند و به مخاصمات در همه جبهه‌ها پایان دهد.
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، روز یکشنبه گفت این پیشنهاد همچنان روی میز است و پیام‌ها از طریق میانجی‌گران ردوبدل می‌شوند.
یکی از مقام‌های ایرانی گفت بی‌اعتمادی تهران به پایبندی واشنگتن به دیپلماسی، از حملاتی ناشی می‌شود که در گذشته مذاکرات را متوقف کرده‌اند.
در ژوئن ۲۰۲۵، حمله اسرائیل برنامه‌های برگزاری دور ششم مذاکرات هسته‌ای ایران و آمریکا در عمان را برهم زد. در فوریه گذشته نیز آمریکا و اسرائیل بلافاصله پس از پایان دور دیگری از مذاکرات، جنگ را آغاز کردند؛ این در حالی بود که قرار بود گفت‌وگوهای فنی بیشتری برگزار شود.
به نوشته رویترز، حفظ وضعیتی میان جنگ و صلح تا زمان برگزاری انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا، به ایران امکان می‌دهد فشار بر واشنگتن را ادامه دهد و در عین حال، بر تعهد خود به دیپلماسی تأکید کند.
ترامپ گفته است که آمریکا تا پیش از سوم نوامبر بار دیگر ایران را بمباران نخواهد کرد. با این حال، مقام‌های ایرانی می‌گویند تهران همچنان انتظار دارد که حملات هوایی، دیر یا زود، از سر گرفته شوند.
الکس وطنخواه، مدیر برنامه ایران در مؤسسه خاورمیانه در واشنگتن، گفت ساختار حاکم روحانیون آشکارا می‌خواهد از نظر سیاسی به ترامپ ضربه بزند.
او افزود: «اما مسئله اساسی این است که تهران معتقد است ترامپ به دنبال تغییر رژیم است و از سیاست بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، برای سرنگونی ساختار حاکم بر ایران پیروی می‌کند.»
به گفته سه مقام اسرائیلی، پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا، روز دوشنبه در جریان سفری اعلام‌نشده به اسرائیل با نتانیاهو درباره ایران گفت‌وگو کرد. این سفر یک هفته پیش از انتخابات پارلمانی اسرائیل انجام شد؛ انتخاباتی که موقعیت نتانیاهو در آن در معرض خطر قرار دارد.
راهبرد ایران برای زنده نگه داشتن مذاکرات، بدون شتاب برای دستیابی به توافق، هزینه‌هایی نیز به همراه دارد.
تداوم بلاتکلیفی، فشار بیشتری بر اقتصاد از پیش به‌شدت آسیب‌دیده ایران وارد کرده و صبر عمومی را تحلیل می‌برد. در آغاز سال جاری میلادی هزاران نفر در جریان سرکوب اعتراضات ضدحکومتی گسترده از سوی نیروهای امنیتی کشته شدند.
بر اساس آمار مرکز آمار ایران، نرخ تورم سالانه در ماه سپتامبر به ۷۳٫۶ درصد رسید. همچنین ارزش ریال از زمان برقراری مجدد محاصره دریایی آمریکا در ماه ژوئیه، نزدیک به ۳۵ درصد در برابر دلار کاهش یافته است.
بر اساس داده‌های پلتفرم اطلاعات انرژی ورتکسا، صادرات دریایی نفت خام ایران در هفته دوم سپتامبر به صفر رسید؛ این در حالی بود که میانگین روزانه صادرات در یک دوره ۱۴روزه در ابتدای همان ماه، ۲۳۰ هزار بشکه بود. صادرات تا پنجم اکتبر همچنان در سطح صفر باقی مانده بود.
با این حال، بی‌اعتمادی رهبران ایران به واشنگتن فراتر از درگیری کنونی است و به نگرانی‌های بنیادین درباره بقای نظام سیاسی ایران بازمی‌گردد.
انتشار گزارش رویترز در حالی است که تلاش‌های دیپلماتیک برای حل بحران جنگ هم شدت یافته که از جمله در سفر سرگئی لاوروف، وزیر خارجه روسیه و نیز عاصم منیر، فرمانده کل ارتش پاکستان به ایران و گفت‌وگوهای آنها با مقام‌های تهران برای رسیدن به راه‌حلی برای پایان مخاصمه با آمریکا، بازتاب یافته است.