خطر نابینایی ناشی از داروهای GLP-1 بسیار جدی است که بتوان آن را نادیده گرفت

محبوبیت داروهای GLP-1 درمان چاقی و دیابت را متحول کرده است. داروهایی مانند Ozempic، Wegovy، Mounjaro و Zepbound به میلیون ها نفر رویکرد جدیدی برای مدیریت چاقی ارائه کرده اند. با این حال، خطر نابینایی با این داروها وجود دارد که همه افراد باید از آن آگاه باشند. این هفته، سازمان غذا و دارو سرانجام از تولیدکنندگان داروهای GLP-1 خواست که هشدارهایی درباره یک بیماری بالقوه جدی چشم به نام نوروپاتی ایسکمیک اپتیک غیر شریانی قدامی درج کنند. اروپا این هشدار را قبل از اینکه ایالات متحده انجام دهد به رسمیت شناخت.

این تصمیم به دنبال تصمیم قبلی تنظیم‌کننده‌های اروپایی است که این مورد باید به‌عنوان یک عارضه جانبی بالقوه بسیار نادر سماگلوتید، ماده فعال در Ozempic و Wegovy طبقه‌بندی شود. تصمیم FDA گام مهمی است، اما بیماران و پزشکان نباید هشدار روی برچسب دارو را با پاسخ کافی به یک عارضه بالقوه ویرانگر اشتباه بگیرند. من بیشتر دوران حرفه ای خود را صرف مطالعه رابطه بین بینایی، عصب بینایی و بیماری سیستمیک کرده ام. نزدیک به سه دهه پیش، من این بیماری چشمی را مطالعه کردم و یک مقاله مهم درباره آن منتشر کردم.

چیزی که در طول کار من نگران‌کننده باقی مانده است این است که چقدر کم می‌دانیم دقیقا چرا این اتفاق می‌افتد و مهمتر از آن، چقدر کمی می‌توانیم برای اصلاح آن انجام دهیم. این وضعیت گاهی اوقات به عنوان سکته مغزی عصب بینایی توصیف می شود. این بیماری زمانی اتفاق می افتد که جریان خون در قسمت جلویی عصب بینایی به خطر بیفتد و بافت عصبی را از اکسیژن و مواد مغذی مورد نیاز برای عملکرد محروم کند. برخلاف بسیاری از شرایطی که به تدریج بینایی را تحت تأثیر قرار می دهند، می تواند کاملا ناگهانی خود را اعلام کند.

ممکن است یک فرد یک روز صبح از خواب بیدار شود و متوجه شود که بینایی یک چشم تار، مخدوش یا به میزان قابل توجهی کاهش یافته است. ممکن است هیچ درد یا هشداری وجود نداشته باشد که چیزی اشتباه است. عواقب آن می تواند دائمی باشد. در حال حاضر هیچ درمان ثابتی وجود ندارد که به طور قابل اعتماد بینایی از دست رفته را در این شرایط بازیابی کند. اگرچه برخی از بیماران بهبود خود به خودی محدودی را تجربه می کنند، بسیاری از آنها با اختلال بینایی پایدار باقی می مانند.

برای کسی که رانندگی می‌کند، کار می‌کند، می‌خواند یا برای استقلال روزمره به بینایی وابسته است، عواقب آن بسیار فراتر از چشم است. این همان چیزی است که ارتباط در حال ظهور بین داروهای GLP-1 و نوروپاتی ایسکمیک بینایی قدامی غیر شریانی را بسیار مهم می کند. نگرانی این نیست که هر فردی که این داروها را مصرف می کند دچار نابینایی شود. این وضعیت نادر است و شواهد علمی رابطه علت و معلولی قطعی با داروهای GLP-1 ایجاد نکرده است.

هنگامی که یک دارو برای میلیون ها نفر تجویز می شود، حتی یک عارضه غیر معمول می تواند بر تعداد قابل توجهی از افراد تأثیر بگذارد. آژانس دارویی اروپا در سال 2025 به این نتیجه رسید که نوروپاتی ایسکمیک بینایی قدامی غیر شریانی باید به عنوان یک اثر نامطلوب بسیار نادر سماگلوتاید شناخته شود که به طور بالقوه روی 1 در 10000 کاربر تأثیر می گذارد. FDA اکنون بررسی گسترده خود را انجام داده است، از جمله داده های کارآزمایی بالینی شامل بیش از 134000 شرکت کننده. تجزیه و تحلیل آن 6.4 مورد در هر 100000 در میان کاربران GLP-1 پیدا کرد.

عارضه دیگری نیز وجود دارد که این موضوع را به ویژه برای بیماران و پزشکان سخت می کند. بسیاری از افرادی که از داروهای GLP-1 استفاده می کنند، دیابت نیز دارند که یک عامل خطر مستقل ثابت برای همان بیماری است. دیابت می تواند به طور مستقل به بینایی از طریق رتینوپاتی دیابتی آسیب برساند، وضعیتی که بر عروق خونی شبکیه تاثیر می گذارد. همچنین می تواند خطر ایسکمی عصب بینایی را افزایش دهد.

در نتیجه، وقتی فردی که داروی GLP-1 مصرف می‌کند، تغییری در بینایی خود تجربه می‌کند، تمایز بین یک عارضه زمینه‌ای دیابت و یک رویداد احتمالی مرتبط با دارو همیشه ساده نیست. نباید از بیماران انتظار داشت که خودشان این تمایز را قائل شوند. همچنین نباید منتظر بمانند تا از دست دادن ناگهانی بینایی را تجربه کنند تا دریابند که ارزیابی چشم پزشکی ممکن است مفید بوده باشد. به همین دلیل است که من معتقدم مراقبت از چشم باید به بخشی جدایی ناپذیر از گفتگو در مورد تجویز GLP-1 تبدیل شود.

هنگام شروع این داروها، بیماران باید یک معاینه جامع چشمی، از جمله ارزیابی سلامت عصب بینایی و بررسی بیماری شبکیه موجود انجام دهند. برای بیماران مبتلا به دیابت، این باید مکمل غربالگری چشم دیابتی آنها باشد، نه جایگزین. معاینه پایه فرصتی برای شناسایی شرایط از قبل موجود، مستندسازی آناتومی عصب بینایی و ایجاد یک نقطه مرجع در صورت بروز علائم بصری فراهم می کند. هر کسی که این داروها را مصرف می کند باید بداند که از دست دادن ناگهانی و بدون درد بینایی در هر دو چشم، نقاط کور جدید، قسمت از دست رفته

s از میدان بینایی یا اعوجاج بینایی غیر قابل توضیح نیاز به مراقبت فوری پزشکی دارد. این علائم را هرگز نباید به طور اتفاقی به خستگی، پیری یا دیابت نسبت داد. بیماران باید فورا با پزشک خود تماس بگیرند و ارزیابی فوری چشم پزشکی را دریافت کنند. صنعت داروسازی، تنظیم‌کننده‌ها و پزشکان تجویزکننده مسئولیت دارند اطمینان حاصل کنند که بیماران متوجه می‌شوند چه چیزی مصرف می‌کنند و چه علائم هشداردهنده‌ای را باید تشخیص دهند. در پزشکی، ما اغلب بر روی درمان بیماری پس از آشکار شدن تمرکز می کنیم.

این وضعیت کور چالش متفاوتی را ارائه می دهد. تا زمانی که بیمار مشکل را تشخیص دهد، آسیب ممکن است جبران ناپذیر باشد. ما نمی توانیم قول بدهیم که آنچه از دست رفته است را بازیابی کنیم و هنوز به طور کامل نمی دانیم که چرا این اتفاق می افتد. دقیقا به همین دلیل است که باید این هشدار را جدی بگیریم. حفظ بینایی یک فرد باید به اندازه بهبود سلامت متابولیک آنها مهم باشد.

دارویی که به افراد کمک می کند زندگی طولانی تر و سالم تری داشته باشند، هرگز نباید به قیمت ناتوانی در محافظت از یکی از اساسی ترین حواس آنها تمام شود. Sreedhar Potarazu، MD، MBA، نویسنده، چشم پزشک دارای گواهی هیئت مدیره و مدیر بالینی در American Eye Care است.