خودی بر استفاده حزب حاکم صربستان از اراذل و اوباش اجیر شده سرپوش گذاشت

مومچیلو مارجانوویچ یک دهه را صرف تامین امنیت برای حزب حاکم پیشرو صربستان، SNS کرد.

او تا حد زیادی دیده نمی شد، به صورت نقدی یا از طریق شغل ساختگی خود در یک شرکت خدمات عمومی در زادگاهش نووی ساد پرداخت می شد.

این کار پویا، پر از آدرنالین بود و طی دو سالی که اعتراضات دانشجویی علیه دولت تحت رهبری SNS شروع شد، خشونت فزاینده‌ای داشت.

مریانوویچ گفت: «نقش من این بود که گروهی از افراد را به خطرناک‌ترین و بحرانی‌ترین مکان‌ها، به هر گردهمایی که دانشجویان یا مخالفان آن طرف بودند هدایت کنم».

ما در کانون زلزله بودیم. البته این کار ما بود، به عنوان آخرین راه حل، استفاده از زور، اگرچه اغلب به عنوان آخرین راه حل اتفاق نمی افتاد.»

مریانوویچ که به طور فزاینده ای سرخورده و از جهت گیری رویدادها ناامید شده بود، در اوایل سال جاری راه خود را از SNS جدا کرد.

چند روز قبل از مهم ترین انتخابات در صربستان از زمان سقوط اسلوبودان میلوسویچ، مرد قدرتمند در سال 2000، این مرد 54 ساله با BIRN صحبت کرد و تاکتیک های به کار گرفته شده توسط SNS برای سرکوب مخالفان، تحریک خشونت، خرید آرا و ارعاب رای دهندگان احتمالی مخالف را پوشاند.

او گفت: «در یک مقطع زمانی، یک مرد همسن و سال من، پدر یک دختر شگفت‌انگیز، به خود می‌آید.

SNS به درخواست اظهار نظر پاسخ نداد.

یکی از ویژگی های 14 سال قدرت SNS، استفاده از ماهیچه های استخدام شده - ساختارهای امنیتی غیررسمی مردان تنومند و سیاه پوش بوده است.

مارجانوویچ کهنه کار این ساختارهای غیررسمی بود که برای دفاع از دفاتر حزب در برابر معترضان یا هماهنگ کردن امنیت در رویدادهای مهم حزبی مستقر شده بود.

مردانی مانند او بدنام شده اند و ترس از خشونت بیشتر را در انتخابات صربستان در 25 اکتبر افزایش می دهد.

در سال 2014، دو سال پس از به قدرت رسیدن SNS، ناظران انتخابات سازمان امنیت و همکاری اروپا، OSCE، «گزارش‌های معتبر از موارد ارعاب رأی‌دهندگان»، «خرید رأی، فشار و ارعاب رأی‌دهندگان» را ذکر کردند.

از آن زمان پیشرفت کمی وجود داشته است. هنگامی که یک سایبان بتنی در ایستگاه راه آهن تازه بازسازی شده در نووی ساد در 1 نوامبر 2024 فروریخت و 16 نفر را کشت، مردانی مانند مارجانوویچ بار دیگر به میدان آمدند.

تظاهراتی که به راه افتاد با گزارش هایی مبنی بر خشونتی که توسط ساختارهای امنیتی غیررسمی وابسته به SNS و همچنین توسط پلیس صورت گرفت، خدشه دار شد.

پردراگ پتروویچ، مدیر تحقیقات مرکز سیاست امنیتی بلگراد در اندیشکده مستقر در بلگراد، گفت که عضله اجیر شده، "می تواند کاری را انجام دهد که پلیس، حداقل آشکارا و بدون عواقب، نمی تواند".

پتروویچ به BIRN گفت: «در میان آنها افرادی از دنیای زیرزمینی جنایتکار هستند که آماده استفاده از خشونت و پذیرفتن خطراتی هستند که بازیگران دولتی می خواهند از آن اجتناب کنند. به این ترتیب، رژیم به ابزار غیررسمی زورگیری دست می‌یابد که توانایی انکار مسئولیت اعمال خود را دارد.»

مارجانوویچ گفت که برای خدمات آنها پول نقدی را که نناد باراک، مدیر شرکت گرمایش نووی ساد به او داده بود، پرداخت کرد. او همچنین از طریق یک آژانس کاریابی میانی که توسط یک شرکت خدماتی دیگر به نام Lisje مسئول قبرستان های شهر کار می کرد، حقوق ماهیانه دریافت می کرد. باراک از اظهار نظر خودداری کرد.

او به BIRN گفت: «اینها مشاغل فانتوم هستند، به این می گویند. "اما متاسفانه من تنها نیستم."

من هرگز سر کار نرفتم، اما، البته، حقوق معمولی دریافت کردم.

Lisje بلافاصله به درخواست ها برای اظهار نظر پاسخ نداد.

مارجانوویچ با دیگر مردان امنیتی در جریان درگیری با معترضان در خارج از دفاتر SNS در نووی ساد، اکتبر 2025. عکس صفحه: یوتیوب/جردن کریک.

مارجانوویچ در دانشگاه نووی ساد در رشته تاریخ تحصیل کرد، اما در نهایت در رشته ورزش و تربیت بدنی فارغ التحصیل شد.

حرفه او در امنیت بلافاصله پس از فارغ التحصیلی با یک رشته شغل در باشگاه ها، فروشگاه های شرط بندی و شرکت های خصوصی آغاز شد.

حدود یک دهه پیش، به اصرار یکی از دوستان، او به SNS پیوست. در ابتدا، مارجانوویچ گفت که امنیت تجمعات و رویدادهای حزبی را که حزب یا دولت های محلی که حزب در قدرت بود، در استان شمالی وویودینا و جاهای دیگر سازماندهی می کرد، تامین می کرد.

او به BIRN گفت، یکی از وظایف او این بود که مطمئن شود «رای دهندگان امن» - کسانی که قول داده بودند به SNS رأی دهند و عمدتا در بخش دولتی کار می کردند - در انتخابات شرکت کردند. برای انجام این کار به آنها پول پرداخت می شد.

مریانوویچ گفت: «معمولا 100 یورو بود، اما اکنون می‌شنوم که آنها خیلی بیشتر می‌دهند. شنیده ام که آنها 400،500 یورو برای رای دادن می دهند.

SNS به درخواست‌ها برای اظهارنظر درباره اتهامات مریانوویچ پاسخی نداد، اما الکساندر ووچیچ، بنیانگذار حزب و نامزد نخست‌وزیری، این هفته پرداخت این حزب برای آرا را رد کرد و این ادعاها را "دروغ" خواند.

هنگامی که اعتراضات آغاز شد، مریانوویچ گفت که وظیفه او سازماندهی امنیت برای تجمعات SNS یا ضد اعتراضات است.

او همچنین در میان مردانی بود که در شب 13 و 14 اکتبر سال گذشته دفاتر حزب SNS در نووی ساد را تأمین می کرد، زمانی که درگیری آغاز شد و یکی از اعضای یک واحد زبده ارتش اسلحه خود را به هوا شلیک کرد.

مریانوویچ به BIRN گفت: «من در آنجا هم مثل همیشه در ردیف‌های اول بودم. آنجا بود که من یک بطری را به دهان و یک سنگ را به پا گرفتم، اما فکر می‌کنم این را از بچه‌هایی دریافت کردم که از طرف ما فرستاده شده بودند، یعنی مردم خودمان.»

اشاره او به نفوذی‌هایی بود که از طرف حزب پرداخت می‌کردند تا خشونت‌هایی را تحریک کنند که بعدا ممکن است معترضان را مقصر بدانند.

«ما بچه‌هایی را از شهرهای دیگر سازماندهی کردیم که برای مردم محلی شناخته شده نبودند تا به صفوف آنها نفوذ کنند تا به پلیس حمله کنند و سنگ و مواد آتش‌نشان را به سمت پلیس پرتاب کنند تا دانش‌آموزان مقصر شناخته شوند.

پلیس در 15 مارس 2025 در بلگراد در کمپ حامیان طرفدار دولت معروف به کاسیلند نگهبانی می‌دهد. عکس: آندری کوکیچ/EPA.

در 15 مارس 2025، حدود 300000 نفر در مرکز بلگراد تظاهرات کردند و خواستار پاسخگویی در مورد تراژدی راه آهن نووی ساد و انتخابات شدند.

مرجانوویچ دو هفته قبل را در اردوگاهی به نام کاسیلند که توسط هواداران SNS در پارکی بین ساختمان ریاست جمهوری و پارلمان برپا شده بود گذراند.

چادرها عمدتا توسط کارمندان شرکت های دولتی اشغال شده بود، اما حلقه ای از مردان با پیشینه مجرمانه نیز وجود داشت که وظیفه محافظت از اطراف را بر عهده داشتند.

مریانوویچ گفت که وظیفه او مشخص است: دفاع از اردوگاه به هر وسیله ای که لازم باشد. او و افرادش میله‌های بلند، قوطی‌های اسپری و کلاه‌ها را از چادری در مرکز کمپ جمع‌آوری می‌کردند.

"نیازی به پرداختن به جزئیات نبود، فهمیده شد که چه باید کرد: اگر درگیری اتفاق بیفتد... ما همه چیز لازم را داریم... و تا آخر راه می رویم، بدون رحم."

وقتی 15 مارس فرا رسید، ماریانوویچ گفت که در ردیف اول قرار دارد.

او گفت: «هر فرد یک مافوق داشت که گروهی از مردم را برای آن بخش، برای آن فضا، برای آن امتداد حصار رهبری می کرد.

مریانوویچ به BIRN گفت: «با توجه به نوع شخصیت‌هایی که در داخل بودند، فضا خوب بود. برخی حتی به مشکل امیدوار بودند.

مارجانوویچ ادعا کرد که حداقل 100 نفر را در داخل کمپ دیده است که به تپانچه مجهز شده بودند، "که اتفاقا آنها حتی پنهان هم نکردند".

در پشت بند یا کمربند قرار گرفته بودند... نه سلاح های لوله بلند، بلکه هفت تیر حمل می کردند، و نه فقط چند نفر. قطعا 100 یا بیشتر.»

مریانوویچ در پاسخ به این سوال که آیا می ترسد یا خیر، پاسخ داد: "البته، من احساس ترس کردم. هر فرد عادی احساس ترس می کند."

هیچ عکسی از سلاح های ادعایی منتشر نشده است. با این حال، منابع دیگری که به طور ناشناس با BIRN صحبت کرده اند نیز اشاره کرده اند که برخی از افراد در کمپ مسلح بودند.

مبادله متنی بین مریانوویچ و نناد باراک در مورد پرداخت هایی که قرار بود مرجانوویچ جمع آوری کند.

مریانوویچ مدعی شد که پلیس همدست بوده و افسران با افراد داخل کمپ "محافظت و هماهنگی کرده اند". او گفت که شنیده است یکی از افسران می‌گوید که در صورت لزوم، ممکن است به چند معترض اجازه ورود به کمپ را بدهند، تا کسانی که در داخل هستند می‌توانند به عنوان هشداری برای دیگران، آنها را «کمی خشن» کنند.

او همچنین ادعا کرد که شنیده است یک افسر ارشد پلیس به مردم می گوید: "مطمئن شوید که تا 15 دقیقه آینده از گوش های خود محافظت کنید"، کلماتی که فقط به ادعای معترضان مبنی بر استفاده پلیس از سلاح صوتی و ازدحام جمعیت دامن می زند. دولت همواره استفاده از چنین سلاحی را رد کرده است.

مریانوویچ گفت که برای اقامتش در کمپ 500 یورو و مردانش هر کدام 200 یورو دستمزد دریافت کردند.

پتروویچ، از مرکز سیاست امنیتی بلگراد، گفت که این کمپ، که از نظر استراتژیک بین ریاست جمهوری، پارلمان، مجلس شهر بلگراد و پخش کننده عمومی قرار دارد، در واقع یک پایگاه شبه نظامی برای دفاع فرضی از نهادها در برابر تهدیدات ابداع شده از سوی تظاهرکنندگان بود.

همچنین از تجمع معترضان در آنجا جلوگیری کرد و به عنوان «پایگاه لجستیکی برای حوادث خشونت‌آمیز در بلگراد بود که متوجه دانشجویان و شهروندان و همچنین روزنامه‌نگاران بود».

مارجانوویچ گفت که با باراک، مدیر شرکت گرمایشی در نووی ساد، نووسادسکا توپلانا "ارتباط مستقیم" داشته است.

او گفت: «من مستقیما از او پول گرفتم و به افرادی که رهبری می کردم پول دادم. پول به صورت نقدی در دفاتر توپلانا به مرجانوویچ تحویل داده شد.

مریانوویچ به BIRN گفت: «وقتی او [باراک] آنجا نبود، پول همراه منشی اش منتظر من بود. او تخمین زد که از زمان فاجعه راه آهن در نوامبر 2024، او شخصا بین 350000 تا 400000 یورو از دفتر باراک "انجام" داده است.

پیام‌های واتس‌اپ بین مارجانوویچ و باراک حاوی اشاره‌های مکرر به پرداخت‌ها بود.

باراک از اظهار نظر در مورد این اتهامات خودداری کرد و فقط پرسید که BIRN قبل از پایان گفتگو چنین اطلاعاتی را از کجا بدست آورده است.

مارجانوویچ گفت که او همچنین از طریق یک آژانس کاریابی واسطه که توسط شرکت مسئول قبرستان های نووی ساد، Lisje کار می کند، حقوق ماهیانه دریافت می کند. او در واقع هرگز برای Lisje کار نکرد.

حامیان یک دانشجو را در راهپیمایی به سمت بلگراد برای تظاهرات گسترده ضد دولتی در 14 مارس 2025 تشویق می کنند. عکس: آندری کوکیچ/EPA.

مریانوویچ در دوران حضورش در اردوگاه در مرکز بلگراد، زمانی که مجبور شد ساکنان کمپ را از تعرض فیزیکی به دو جوانی که وارد محوطه شده بودند، جلوگیری کند، در مورد همکاری خود با SNS تردید داشت.

سپس در ماه مارس امسال از رفتن به شهر کولا در جریان انتخابات محلی آنجا امتناع کرد. رای گیری با حضور ده ها مرد با کلاه های بلند و مسلح به میله های فلزی مخدوش شد.

مارجانوویچ گفت که دخترش در اوایل بیست سالگی است و سنی مشابه با کسانی دارد که علیه SNS به خیابان ها می آیند.

هنگامی که به اصرار دخترش، مریانوویچ از یک صومعه ارتودوکس صرب در مونته نگرو بازدید کرد، تصمیم به ترک این کار گرفت، «می دانست چه چیزی در انتظار من است... که معیشت من در معرض تهدید قرار خواهد گرفت».

او گفت که امیدوار است «رفقایش» اعترافات او را بشنوند و متوجه شوند که «همه اینها مسیر اشتباهی را طی می‌کنند».

مریانوویچ پس از امتناع از رفتن به کولا، گفت که توسط دو فعال SNS تهدید شده است. سپس، در ماه مه، او در نووی ساد مورد حمله قرار گرفت. مریانوویچ مهاجمان خود را بویان میهایلوویچ، مبارز سابق هنرهای رزمی مختلط و ولادیمیر زوکیچ، هر دو وابسته به حزب حاکم معرفی کرد.

ماریانوویچ به پلیس رفت اما هیچ چیزی از آن به دست نیامد. میهایلوویچ و زوکیچ هر دو از اظهار نظر خودداری کردند.