دانشمندان با شورتر شدن اقیانوس قطب جنوب برای اولین بار در 130000 سال زنگ خطر را به صدا درآوردند.

در طول دهه گذشته، یخ های دریای قطب جنوب به سرعت کاهش یافته است و به پایین ترین حد سالانه بی سابقه رسیده است. این روند باعث ایجاد تغییرات شدید در لایه وسیعی از اقیانوس جنوبی شده است که نقش مهمی در سیستم آب و هوای زمین و پویایی اقیانوس های جهانی ایفا می کند.

این بر اساس مطالعه ای است که روز چهارشنبه در مجله Nature منتشر شد. یافته ها نشان می دهد که آب میانی قطب جنوب (AAIW) - توده ای از آب شیرین سرد و غنی از اکسیژن که در اطراف قطب جنوب در اعماق 2300 تا 4000 فوتی (700 تا 1200 متری) شکل می گیرد - به سرعت در حال رشد شورتر، متراکم تر و عمیق تر است. این تغییرات می‌تواند پیامدهای عمده‌ای بر سطح آب‌های جهانی، گرم شدن اقیانوس‌ها و الگوهای آب‌وهوا در دهه‌های آینده داشته باشد.

به گفته بیشاخدتا گاین، نویسنده اصلی، محقق و استاد دانشگاه ملبورن و مرکز علوم جوی و اقیانوسی در بنگالورو، هند، آخرین باری که این اتفاق در پایان آخرین دوره بین یخبندان رخ داد، تقریبا 130000 سال پیش.

گاین در بیانیه ای گفت: «این انتقال هزاران سال طول کشید، نه دو دهه.

AAIW یک مانع پویا بین اقیانوس گرم بالا و قسمت داخلی سرد ایجاد می کند و گرمایش اعماق اقیانوس را تنظیم می کند. هنگامی که به سمت شمال در اقیانوس‌های هند، اقیانوس آرام و اطلس گسترش می‌یابد، این توده آب گرما، کربن، اکسیژن و مواد مغذی را به سمت مناطق استوایی منتقل می‌کند و به عنوان یک تسمه نقاله دریایی حیاتی عمل می‌کند.

ذوب یخ دریای قطب جنوب موتوری است که تسمه نقاله را به حرکت در می آورد. هر تابستان در نیمکره جنوبی، ذوب شدن یخ دریا، آب شیرین را به اقیانوس جنوبی می ریزد، آب دریا را رقیق می کند و AAIW را تغذیه می کند. شوری نسبتا کم این لایه برای عملکرد آن بسیار مهم است، زیرا شوری چگالی و عمق آن را دیکته می کند.

تا سال 2015، هجوم سالم آب شیرین از یخ های فراوان دریا، AAIW را حفظ کرد، اما این وضعیت در سال 2016 تغییر کرد. دو سال پس از رسیدن به رکورد در سال 2014، یخ های دریای قطب جنوب به شدت کاهش یافت و از آن زمان به سرعت در حال ناپدید شدن است. یخ کمتر به این معنی است که هر تابستان آب شیرین کمتری برای تغذیه AAIW وجود دارد، که توضیح می دهد که چرا این لایه شورتر می شود.

گاین و همکارانش شواهد مشاهداتی مستقیمی از این تغییر به دست آوردند. محققان داده‌های برنامه جهانی آرگو - شبکه‌ای متشکل از نزدیک به 4000 شناور رباتیک که دما و شوری 1.2 مایل (2 کیلومتر) بالایی اقیانوس را اندازه‌گیری می‌کنند - و همچنین مجموعه داده‌های ماهواره‌ای و جوی را تجزیه و تحلیل کردند.

تجزیه و تحلیل آنها تأیید کرد که AAIW به میزان قابل توجهی شورتر می شود و شوری هسته آن با سرعتی معادل 0.002 گرم نمک در هر پوند آب (0.005 گرم نمک به ازای هر کیلوگرم آب) با گذشت هر دهه افزایش می یابد. به گفته محققان، این ممکن است تغییر بزرگی به نظر نرسد، اما با گذشت زمان، برای تغییر قابل توجهی خواص و پویایی AAIW کافی است.

اقیانوس های زمین کربن و گرمای اضافی جو را جذب و توزیع می کنند و نقش اساسی در تعدیل تغییرات آب و هوایی ناشی از انسان ایفا می کنند. با این حال، گاین گفت: «اگر AAIW تغییر یافته، نحوه انتقال آب‌های سطحی به لایه‌های عمیق‌تر را تغییر دهد، می‌تواند بر میزان کربنی که اقیانوس قفل می‌کند تأثیر بگذارد – اگرچه بزرگی و زمان آن نامشخص است».

او افزود: «این می‌تواند نقطه عطفی برای اقیانوس اطلس و جریان AAIW باشد که منجر به تغییرات بزرگتر و طولانی‌تر در آب و هوا در نیمکره جنوبی شود».

علاوه بر این، تغییر ذخیره و توزیع مجدد گرما در اقیانوس جنوبی می تواند تلفات یخ دریا را حتی بیشتر تسریع کند و یک حلقه بازخورد ایجاد کند که به تدریج شوری AAIW را افزایش می دهد. این همچنین می تواند بر گردش جوی، مسیرهای طوفان، الگوهای بارندگی و سطح دریاهای منطقه ای تأثیر بگذارد - که همه اینها تحت تأثیر میزان گرما در اقیانوس و مکان ذخیره آن هستند.

یافته‌های جدید به مجموعه‌ای از شواهد فزاینده اضافه می‌کنند که نشان می‌دهد از دست دادن یخ‌های دریای قطب جنوب، AAIW را شورتر می‌کند و پیامدهای جهانی را به همراه دارد.

در سال 2025، تجزیه و تحلیل داده های ماهواره ای افزایش قابل توجهی در شوری سطح در سراسر اقیانوس جنوبی را از سال 2015 نشان داد. سال قبل، یک مطالعه نشان داد که یخ های دریا در سال 2023 از دست دادن گرمای اقیانوس ها و فعالیت های طوفانی را افزایش داده است. و در اوایل سال جاری، یک بررسی جامع به این نتیجه رسید که «کاهش سریع یخ دریای قطب جنوب مشکوک است که پیامدهای عمیقی بر سیستم آب و هوای جهانی داشته باشد، و بر «توزیع جهانی گرما و رطوبت جو، و همچنین تنوع جوی و چندین اتصال از راه دور» تأثیر بگذارد.

تغییر سریع AAIW به فهرست در حال رشد راه هایی که انتشار سوخت های فسیلی سیستم های زمین را به هم می زند، اضافه می کند. به گفته محققان، درک این تغییر و تحولات آب های عمیق برای پیش بینی دقیق بازخوردهای اقلیمی و برنامه ریزی برای گرم شدن جهان ضروری است.