دانشمندان کشف کردند که داروهای GLP-1 چه معنایی برای سلامت بلندمدت کلیه دارند

آگونیست های گیرنده GLP-1 مانند Ozempic و Wegovy که به طور گسترده برای درمان دیابت و مدیریت وزن استفاده می شوند، به طور بالقوه خطر برخی از بیمارانی که نیاز به درمان کلیوی عمده دارند را کاهش می دهند.

محققان در کلینیک مایو دریافتند که این داروها با کاهش خطر دیالیز و پیوند کلیه در میان افراد مبتلا به اختلال دوقطبی، وضعیت سلامت روان و بیماری مزمن کلیوی مرتبط است.

این یافته با توجه به اینکه افراد مبتلا به اختلال دوقطبی با نرخ بالاتری از بیماری مزمن کلیوی و مرگ و میر زودرس بیشتری نسبت به افراد بدون این بیماری روبرو هستند، قابل توجه است و محققان می گویند که آنها در کارآزمایی های مرتبط "تعداد کمتری" دارند. این مطالعه در Journal of Affective Disorders منتشر شد.

اختلال دوقطبی بر خلق و خو، انرژی، فعالیت و فکر فرد تأثیر می‌گذارد و با دوره‌های شیدایی و افسردگی مشخص می‌شود، که در آن خلق و خوی می‌تواند از یک افراطی به دیگری تغییر کند، و همچنین طیف وسیعی از علائم دیگر. تخمین زده شده است که حدود 4.4 درصد از بزرگسالان ایالات متحده این بیماری را در مقطعی از زندگی خود تجربه خواهند کرد.

میزان بیماری مزمن کلیوی در میان افراد مبتلا به اختلال دوقطبی بالاتر است و یک نظریه در پشت این ارتباط به مصرف طولانی مدت لیتیوم اشاره دارد.

لیتیوم یک تثبیت کننده خلق و خو است و به عنوان یک دارو درمانی برای جلوگیری از عود اختلال دوقطبی استفاده می شود. با این حال، مطالعات نشان داده‌اند که استفاده طولانی‌مدت از این دارو ممکن است باعث کاهش قابل‌توجهی در نرخ تخمینی فیلتراسیون گلومرولی (eGFR) شود، یک نشانگر خونی که برای تعیین میزان عملکرد کلیه‌های فرد استفاده می‌شود.

دکتر جای راداکریشنان، استاد پزشکی در دانشگاه کلمبیا، به نیوزویک گفت: «اگرچه این ماده موثرترین تثبیت کننده خلق و خوی در درازمدت است، اما در طول سال ها می تواند به کلیه آسیب برساند. او گفت: «مگر اینکه پزشکان سطح لیتیوم و عملکرد کلیه را از نزدیک بررسی کنند، این آسیب کلیه می تواند به نارسایی کلیه تبدیل شود.

دکتر جوردی کوهن، استادیار پزشکی و اپیدمیولوژی در دانشگاه پنسیلوانیا، به نیوزویک گفت که نظریه‌های دیگری نیز در دست بررسی هستند و احتمالا به ترکیبی از عوامل، از جمله قرار گرفتن در معرض داروها برای درمان اختلال دوقطبی آنها که مستقیما خطر بیماری کلیوی (مانند لیتیوم) را افزایش می‌دهد یا به‌طور غیرمستقیم خطر ابتلا به بیماری‌های کلیوی را افزایش می‌دهد، مرتبط است.

او همچنین گفت که افراد مبتلا به اختلال دوقطبی همچنین "در معرض خطر آسیب های اجتماعی-اقتصادی هستند که یک عامل خطر عمده برای بیماری کلیوی است."

وی گفت: "همچنین برخی تحقیقات وجود دارد که نشان می دهد افزایش خطر ابتلا به آنها ممکن است به دلیل افزایش التهاب زمینه ای و استرس اکسیداتیو باشد."

محققان داده‌های TriNetX، یک شبکه تحقیقاتی بین‌المللی را که سوابق حدود 131 میلیون بزرگسال در 117 سیستم بهداشتی دارد، تجزیه و تحلیل کردند. آنها دریافتند که در یک نمونه از حدود 1.5 میلیون بزرگسال مبتلا به اختلال دوقطبی، حدود 96000 نفر نیز به بیماری مزمن کلیوی مبتلا بودند.

در میان افراد مبتلا به اختلال دوقطبی و بیماری کلیوی خفیف تا متوسط، آنها ثبت کردند که شرکت‌کنندگان اخیرا مصرف یک داروی GLP-1، مهارکننده‌های DPP-4 (که برای درمان دیابت استفاده می‌شوند) یا مهارکننده‌های RAAS (که معمولا برای بیماری مزمن کلیوی تجویز می‌شوند) را شروع کرده‌اند.

پس از پیگیری شرکت‌کنندگان به مدت پنج سال، محققان دریافتند که گروهی که دارای هر دو بیماری بودند و همچنین از داروی GLP-1 استفاده می‌کردند، کمتر به دیالیز (روشی پزشکی برای حذف مواد زائد از بدن در زمانی که کلیه‌ها آنطور که باید کار نمی‌کنند) یا پیوند کلیه انجام می‌دادند.

آنها 44 درصد کاهش نسبی پیدا کردند، اگرچه در حالی که این "دراماتیک" به نظر می رسد، راداکریشنان گفت که این تفاوت در طول پنج سال حدود 3 تا 5 درصد بوده است.

وی همچنین خاطرنشان کرد که از آنجایی که داروی مقایسه اصلی یک داروی دیابت بود، "این نتایج بیشتر در مورد افراد مبتلا به دیابت اعمال می شود. یک کارآزمایی تصادفی در افراد مبتلا به بیماری روانی استاندارد طلایی خواهد بود."

محققان گفتند که این الگو در چندین عامل از جمله جنسیت، نژاد، وضعیت چاقی و استفاده از داروهایی مانند لیتیوم سازگار است.

کوهن گفت: دلایل متعددی برای این ارتباط وجود دارد، یکی از آنها این است که داروی GLP-1 به افراد کمک می کند تا "وزن را کاهش دهند و دیابت را کنترل کنند، که هر دو عامل خطر اصلی برای بیماری کلیوی جدید و بدتر هستند."

او توضیح داد که وزن اضافی "به دلایل زیادی به کلیه ها فشار وارد می کند، از جمله افزایش جریان خون به کلیه ها که باعث استرس مکانیکی می شود و افزایش فعال شدن چندین مسیر بیولوژیکی که می تواند برای کلیه ها سمی باشد، از جمله آلدوسترون (که نمک و آب را کنترل می کند)، سیستم عصبی سمپاتیک (مسئول پاسخ مبارزه یا فرار ما) و التهاب."

وی افزود که دیابت "یکی از مهمترین عوامل خطر بیماری کلیوی در سراسر جهان" است و گفت که داروی GLP-1 می تواند "به طور غیرمستقیم سلامت کلیه ها را با کاهش وزن اضافی و بهبود کنترل دیابت بهبود بخشد."

راداکریشنان گفت که "اکنون بسته ای از درمان ها برای کاهش سرعت پیشرفت بیماری کلیوی داریم" که شامل آگونیست های گیرنده GLP-1 است، با این حال، او گفت که "رویکرد "یک اندازه برای همه" وجود ندارد، و "پیام عملی این است که دارو را با بیمار تطبیق دهیم و بسیاری از بیماران از درمان ترکیبی بهره مند خواهند شد."

او همچنین گفت که "ایمنی یک نکته مهم است"، زیرا داروهای GLP-1 معمولا باعث تهوع، استفراغ و کاهش مصرف غذا و مایعات می شوند.

او گفت: "در فردی که لیتیوم مصرف می کند، ممکن است دچار کم آبی شود که می تواند سطوح لیتیوم را به محدوده سمی برساند و گروه خود مایو مواردی از سمیت لیتیوم را پس از شروع سماگلوتاید گزارش کرده است." او همچنین گفت که این "یک مطالعه مشاهده ای سوابق سلامت است، نه یک کارآزمایی تصادفی."

از آنجایی که افراد مبتلا به اختلال دوقطبی نسبت به افراد عادی در معرض خطر ابتلا به بیماری کلیوی هستند، کوهن گفت که "ما به اطلاعات بیشتری در مورد بهترین روش هدفمند کردن درمان برای آنها برای کاهش خطر نیاز داریم."

او گفت که این مطالعه "اکتشافی است و واقعا یافته‌های خیلی قطعی را نشان نمی‌دهد"، اما "بر نیاز به تحقیقات بیشتر در این زمینه برای کمک به ما در شناسایی بهترین راه‌ها برای پیشگیری از بیماری کلیوی و کاهش خطر پیشرفت بیماری کلیوی در میان افرادی که در بالاترین خطر هستند، تاکید می‌کند."

Balwinder Singh, Feyza Yaylaci, Hossam M. Ali, Ritika Baweja, Maria L. Gonzalez Suarez, Raman Baweja, (2026) مهارکننده‌های SGLT2 در مقابل آگونیست‌های گیرنده GLP-1 و خطر درمان جایگزینی کلیه و استفاده از مراقبت‌های بهداشتی در بیماری مزمن دوقطبی، مطالعه جدید با اختلال مزمن کلیه. مجله اختلالات عاطفی . https://doi.org/10.1016/j.jad.2026.122407

در مورد این داستان با سردبیر نیوزویک تماس بگیرید: ادوارد پیرسی.