درگیری خلبانان در پرواز دبی–تلآویو؛ فرود اضطراری در عربستان
یک هواپیمای مسافربری شرکت "فلایدبی" که از دبی عازم تلآویو بود، از مسیر خود منحرف شد و در فرودگاه محلی "تبوک" عربستان سعودی فرود اضطراری کرد. بر اساس برخی گزارشها یکی از خلبانان قصد داشته هواپیما را ساقط کند.
خبرگاه دویچه وله فارسی مجموعهای خبری از موضوعات و تحولات روز ایران، منطقه، آلمان و جهان در زمینههای سیاسی، اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی، ورزشی و غیره است.
در "خبرگاه" میتوانید رویدادهای متنوع را به شکلی کوتاه و فشرده دنبال کنید.
یک هواپیمای مسافربری شرکت " فلایدبی " با شماره پرواز FZ1073 که روز چهارشنبه ۸ مهر (۳۰ سپتامبر) از دبی عازم تلآویو بود، پس از بروز درگیری میان دو خلبان از مسیر خود منحرف شد و در فرودگاه محلی "تبوک" عربستان سعودی فرود اضطراری کرد. فلایدبی اعلام کرد که همه مسافران در امنیت هستند .
هواپیما ابتدا کد اضطراری ۷۷۰۰ و سپس کد ۷۵۰۰ را ارسال کرد؛ کدی که میتواند نشاندهنده مداخله غیرقانونی یا هواپیماربایی باشد. این وضعیت باعث شد، جنگندههای اسرائیلی به پرواز درآیند.
برخی رسانه های اسرائیلی احتمال میدهندکه این حادثه یک اقدام تروریستی بوده است. مقامهای مسئول گفتند که هواپیماربایی رخ نداده و حادثه با درگیری فیزیکی میان خلبانان مرتبط بوده است .
بر اساس برخی گزارشها یکی از خلبانان قصد داشته هواپیما را ساقط کند و خلبان دیگر برای جلوگیری از این اقدام با او درگیر شده است. گزارشهایی نیز درباره استفاده از چاقو و زخمیشدن یکی از خلبانان منتشر شده است. این جزئیات هنوز بهطور مستقل تائید نشدهاند و تحقیقات درباره علت حادثه ادامه دارد .
دفتر بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل نیز بلافاصله اعلام کرد که او در پی این حادثه رایزنیهای امنیتی انجام داده است. مقامهای اسرائیلی و فلایدبی نیز برای انتقال مسافران از عربستان و ادامه سفر آنها به اسرائیل در حال هماهنگی هستند .
شبکه اسرائیلی "کانال ۱۲" گزارش داد که در جریان درگیری در کابین خلبان، صدای فریاد شنیده شده و پس از باز شدن در کابین، آثار خون مشاهده شده است. یکی از مسافران به این شبکه گفته است، یکی از خلبانان با چاقو مورد حمله قرار گرفته و بهشدت زخمی شده است. مسافر دیگری نیز گفته، هواپیما برای مدتی بهسرعت ارتفاع از دست داده و شرایط در داخل آن بسیار "ترسناک" بوده است .
"تایمز اسرائیل" هم با استناد به گزارشهای تائیدنشده نوشت، "خلبان روس قصد داشته هواپیما را ساقط کند، اما کمکخلبان اوکراینی با او درگیر شده و با کمک برخی مسافران او را مهار کرده" است .
یک مقام ارشد اسرائیلی نیز به کانال ۱۲ گفته است شواهد موجود ظن تلاش خلبان برای سقوط هواپیما را تقویت میکند. به گفته این مقام، کمکخلبان برای متوقف کردن او وارد عمل شده و چند بار با چاقو به او ضربه زده است. این مقام گفته است: «از یک فاجعه بسیار بزرگ جلوگیری شد.»
بر اساس گزارش کانال ۱۲، اسرائیل این حادثه را بهعنوان " تلاش برای حمله تروریستی " بررسی میکند .
این کانال همچنین گزارش داد که یک تیم دوم خلبانی با لباس شخصی نیز در این پرواز حضور داشته است. اعضای این تیم بهعنوان مسافر در هواپیما بودند و بنا بر این گزارش، به جلوگیری از تلاش یکی از خلبانان برای در اختیار گرفتن کنترل هواپیما کمک کردند .
همزمان تصاویری در شبکههای اجتماعی منتشر شده که فردی را در داخل هواپیما با آثار خون روی لباسش نشان میدهد.
نشریه آلمانی "فوکوس" در گزارش خود نوشته است که این تصاویر بهعنوان نخستین عکسهای منتشرشده از داخل هواپیما در شبکههای اجتماعی دستبهدست شدهاند. هویت فرد دیدهشده در تصاویر و علت خونآلود شدن لباس او هنوز مستقلا تائید نشده است .
گزارشها حاکی است که حدود ۱۸۰ مسافر اسرائیلی در هواپیما حضور داشتند. فلایدبی وقوع یک "حادثه" در این پرواز را تائید کرده، اما تاکنون جزئیات گزارشها درباره تلاش برای "سقوط هواپیما یا انگیزه خلبان" را رسما تأیید نکرده است .
فلایدبی همچنین هواپیمای دیگری را برای انتقال مسافران به تبوک اعزام کرده است تا آنها بتوانند سفر خود به تلآویو را ادامه دهند .
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، در دیدار با محمد بن زاید آل نهیان، رئیس امارات متحده عربی، اطلاعات تازهای ارائه کرده که به گفته او نشان میدهد، ایران فعالیتهای خود برای احیای برنامه هستهای را از سر گرفته است .
شبکه خبری "سیانان" گزارش داد که این اطلاعات شامل ساختوسازهای جدید در کوه کلنگ در نطنز، حدود ۲۲۵ کیلومتری تهران میشود.
این محل یکی از نقاط احتمالی برای بازسازی زیرساختهای هستهای ایران ارزیابی میشود، اما این گزارش تائید نکرده است که در آن غنیسازی اورانیوم انجام میشود .
یک مقام مطلع گفته است که ایران محور اصلی گفتوگوهای نتانیاهو و بن زاید در ابوظبی بوده است. دو منبع نیز از حضور یک مقام ارشد امنیتی عربستان در این دیدار خبر دادهاند؛ موضوعی که ریاض آن را تکذیب کرده است .
بر اساس این گزارش، وضعیت حوثیها در یمن و تحولات تنگههای بابالمندب و هرمز نیز در این نشست بررسی شده و نتانیاهو ارزیابی اسرائیل را مطرح کرده که بر اساس آن ممکن است ایران در هفتههای آینده حملهای را در منطقه آغاز کند .
روز چهارشنبه ۸ مهر (۳۰ سپتامبر) خبرگزاری رویترز به نقل از یک منبع آگاه گزارش داد که عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران، پاسخ آمریکا به پیشنهاد " طرح هفتروزه " تهران را دریافت کرده و قرار است روز چهارشنبه در تهران درباره آن گفتوگو کند .
عراقچی و تیم مذاکرهکننده ایران شامگاه سهشنبه در دوحه با میانجیهای قطری دیدار کردند و پاسخ واشنگتن در جریان این مذاکرات به طرف ایرانی منتقل شده است .
به گفته منبع رویترز، اختلاف اصلی میان تهران و واشنگتن در حال حاضر بر سر ترتیب اجرای گامهای پیشنهادی است و نه اصل مفاد و عناصر طرح .
طرح هفتروزه با هدف اعتمادسازی و بازگشت به نسخهای تقویتشده از "تفاهمنامه اسلامآباد" تنظیم شده است؛ توافقی که ایران و آمریکا در ژوئن ۲۰۲۶ بر سر آن به تفاهم رسیده بودند .
عراقچی پیشتر گفته بود در صورت پذیرش شرایط پیشنهادی ایران از سوی آمریکا تنگه هرمز در پایان یک دوره هفتروزه بازگشایی و مذاکرات میان دو کشور از سر گرفته خواهد شد .
روزنامه "والاستریت ژورنال" قبلا گزارش داده بود که رئیسجمهور آمریکا این پیشنهاد را رد کرده است . این روزنامه نوشت، ترامپ تردید دارد که ایران شرایط واشنگتن را اجرا کند .
والاستریت ژورنال همچنین به نقل از مقامهای آمریکایی خبر داده بود که ترامپ در حال بررسی ازسرگیری حملات به ایران پس از انتخابات میاندورهای کنگره در ماه نوامبر است .
پاکستان اعلام کرد، در صورت لزوم با "هر وسیلهای که در اختیار دارد" از عربستان سعودی در برابر حوثیهای مورد حمایت ایران دفاع خواهد کرد .
خواجه محمد آصف، وزیر دفاع پاکستان روز سهشنبه ۷ بهمن (۲۹ سپتامبر) گفت، بر اساس پیمان دفاع متقابل میان پاکستان، عربستان و ترکیه ، توانمندیهای نظامی کشورش برای دفاع از عربستان در دسترس خواهد بود .
او در پاسخ به پرسشی درباره مشارکت احتمالی پاکستان در حملات هوایی در یمن گفت: «وارد جزئیات نمیشوم، اما هر وسیلهای که در اختیار ما باشد، در اختیار عربستان نیز خواهد بود . »
آصف درباره مشارکت نیروهای پاکستانی در حملات هوایی اظهار نظر نکرد و همچنین نگفت که آیا ریاض تاکنون از اسلامآباد درخواست کمک نظامی کرده است .
پیش از این، ترکیه نیز برای حمایت از عربستان اعلام آمادگی کرده بود. وزیر خارجه ترکیه گفته بود، آنکارا آماده است در چارچوب پیمان دفاعی مشترک، به تأمین نیازهای نظامی و فنی عربستان کمک کند .
خبرگزاری آناتولی ترکیه صبح روز چهارشنبه ۸ مهر (۳۰ سپتامبر) به نقل از ماجد النزیلی، سخنگوی ارتش دولت قانونی یمن گزارش داد، ظرف ۲۴ ساعت در جبهههای مختلف ۴۱۴ عملیات علیه حوثیها انجام گرفته است. بر اساس این گزارش، نیروهای کمکی و توانمندیهای نظامی حوثیها هدف قرار گرفته است.
سخنگوی ارتش یمن آماری از تلفات ارائه نکرد و حوثیها نیز تا زمان انتشار این گزارش واکنشی به این خبر ارتش نشان ندادهاند .
وزارت دفاع یمن یک روز پیش نیز اعلام کرده بود که نیروهای دولتی در ۱۰ جبهه ۳۵۶ عملیات علیه مواضع حوثیها انجام دادهاند. به گفته این وزارتخانه، در جریان این عملیات ۴۷۶ عضو این گروه کشته یا زخمی شدهاند .
درگیریها در یمن از سال ۲۰۱۴ پس از تصرف صنعا و بخشهایی از این کشور به دست حوثیهای تحت حمایت ایران آغاز شد. ائتلافی به رهبری عربستان سعودی نیز از سال ۲۰۱۵ در حمایت از دولت بهرسمیتشناختهشده بینالمللی یمن وارد جنگ شد .
درگیریها در سپتامبر ۲۰۲۶ بار دیگر شدت گرفت و حوثیها بخشهایی مهم از استانهای حدیده و تعز، از جمله شهر راهبردی مخا، را تصرف کرده و به جزیره میون در نزدیکی تنگه بابالمندب رسیدهاند .
عربستان سعودی، ترکیه و پاکستان در اوت امسال "پیمان دفاع مشترک مکه" را امضا کردند که بر اساس آن هرگونه حمله مسلحانه به یکی از سه کشور، حمله به هر سه عضو تلقی میشود. از این رو ترکیه و پاکستان در چارچوب این پیمان متعهد به دفاع جمعی در قبال عربستان سعودی هستند.
وزیر خارجه ترکیه اخیرا در واکنش به حملات حوثیها گفت، آنکارا آماده است در چارچوب این پیمان به نیازهای نظامی و فنی عربستان کمک کند .
قوه قضائیه جمهوری اسلامی اعلام کرد که علی همتی و مجید نیکاندیش، دو معترض بازداشتشده در جریان اعتراضات ددیماه ۱۴۰۴ در مشهد، بامداد چهارشنبه هشتم مهر اعدام شدند .
قوه قضاییه همتی و نیکاندیش را از افراد فعال در اعتراضات ۱۸ دیماه در منطقه طبرسی مشهد معرفی کرده و مدعی شده است که آنها در "حمله به اموال عمومی و درگیری با نیروهای امنیتی" نقش داشتهاند.
بر اساس روایت دستگاه قضایی، در جریان این اعتراضات چهار تن از نیروهای امنیتی کشته شدند .
قوه قضاییه همچنین اعلام کرده است که این دو نفر در مراحل بازجویی و دادرسی به "مشارکت در آتشزدن یک فروشگاه، تخریب اموال و حمله به نیروهای امنیتی" اعتراف کردهاند. معلوم نیست که این اعترافات تحت چه شرایطی گرفته شده است .
نهادهای حقوق بشری ایرانی و بینالمللی پیش از این بارها درباره استفاده ماموران امنیتی جمهوری اسلامی از شکنجه و بدرفتاری با بازداشتشدگان برای گرفتن اعترافات اجباری هشدار داده و اعتبار اعترافات اخذشده تحت فشار را زیر سئوال بردهاند .
افزایش اجرای احکام اعدام در ایران نیز با انتقاد گسترده نهادهای حقوق بشری روبهرو شده است. این نهادها اعدامها در ایران را ابزاری برای ایجاد ترس و سرکوب مخالفان و معترضان میدانند .
این اعدامها در شرایطی انجام میشود که ایران با تورم بالا، کاهش روزافزون ارزش ریال و فشار فزاینده بر معیشت خانوارها روبهرو است؛ عواملی که در سالهای گذشته از زمینههای شکلگیری قیام و اعتراضات سراسری بودهاند .
وزارت خارجه آمریکا بامداد چهارشنبه ۸ مهر (۳۰ سپتامبر) برای دریافت اطلاعات درباره سه مقام ارشد نیروی هوافضای سپاه پاسداران تا ۱۵ میلیون دلار پاداش تعیین کرده است. علیاصغر نوروزی، عبدالله محرابی و احمد جعفرآبادی سه فرد معرفیشده در اطلاعیه برنامه "پاداش برای عدالت" هستند .
وزارت خارجه آمریکا میگوید، نیروی هوافضای سپاه مسئول توسعه سامانههای تسلیحاتی، تولید و بهکارگیری پهپادها و موشکهای ایران و همچنین تامین دیگر تجهیزات مورد نیاز سپاه است .
سپاه پاسداران از سوی ایالات متحده و چند کشور دیگر در فهرست "سازمانهای تروریستی خارجی" قرار دارد .
برنامه "پاداش برای عدالت" همچنین اعلام کرده است، افرادی که درباره این سه مقام، سازوکارهای مالی نیروی هوافضای سپاه یا افراد، نهادها و فعالیتهای مرتبط با آن اطلاعاتی دارند، میتوانند از طریق کانالهای ارتباطی معرفیشده از جمله پیامرسان "سیگنال" و سامانه مبتنی بر مرورگر "تور" با این برنامه تماس بگیرند.، ارائه اطلاعات واجد شرایط میتواند به دریافت پاداش و کمک برای جابهجایی فرد منجر شود .
این اقدام همزمان با تحریم ۱۰ فرد و نهاد در چند کشور از سوی وزارت خزانهداری آمریکا انجام شده است. واشنگتن میگوید، این افراد و نهادها در تامین سلاح، قطعات و فناوری برای وزارت دفاع جمهوری اسلامی و شبکههای خرید نظامی آن نقش داشتهاند .
دونالد ترامپ، رئیس جمهور ایالات متحده عصر سهشنبه ۷ مهر (۲۹ سپتامبر) در گفتوگو با خبرنگاران در کاخ سفید اعلام کرد که ایران در جنگ با آمریکا در "وضعیت بسیار بدی" قرار دارد اما هنوز نمیداند "تسلیم خواهد شد" یا نه.
رئیس جمهور آمریکا اما در ادامه تاکید کرد: «آنها تسلیم خواهند شد.»
ترامپ در صحبتهای خود با خبرنگاران ضمن تاکید بر این که تنگه هرمز اکنون "کاملا باز" است، مدعی شد که طی یکی دو روز گذشته حجم نفت عبوری از این آبراه حتی از دوران پیش از جنگ نیز بیشتر بوده است .
دادههای کپلر نیز از افزایش چشمگیر انتقال نفت از تنگه هرمز حکایت دارد. بر اساس این دادهها، صادرات نفت خام تولیدکنندگان عمده منطقه در سپتامبر به حدود ۱۲.۸ میلیون بشکه در روز رسیده است.
با این حال، صادرات منطقه حدود شش میلیون بشکه در روز کمتر از سطح پیش از جنگ است و افزایش اخیر عمدتا به رشد صادرات عربستان سعودی و امارات مربوط میشود.
همایون فلکشاهی، کارشناس ارشد شرکت دادهپردازی نفت و کالا "کپلر " به دویچه وله فارسی گفت، صادرات نفت از تنگه هرمز اکنون به بیش از ۹۰ درصد سطح پیش از جنگ نزدیک شده است، اما این بازگشت عمدتا مربوط به دیگر تولیدکنندگان خلیج فارس است.