دستکش سخنگو، چکاپ ۹۰ ثانیهای و پهپاد رهگیر؛ آشنایی با مخترعان جوان ازبکستان
در یک رقابت مهندسی در تاشکند ازبکستان، از میان ۱۹۲۵ درخواست، ۹۰ نفر به فینال راه یافتند. به گفته طراحان، طرحهای برنده از نمونههای اولیه تا دستگاههای در حال استفاده در کلینیکها و مراکز صنعتی را شامل میشود.
یک دستکش مجهز به حسگر که برای تبدیل حرکات زبان اشاره به گفتار طراحی شده، دستگاهی که در حدود ۹۰ ثانیه شش شاخص اصلی سلامت را اندازهگیری میکند و یک نوآوری معدنی با هدف کاهش مصرف انرژی از جمله اختراعاتی است که توسط مهندسان جوان ازبکستان توسعه یافته است.این پروژهها در رقابت ملی کلاجاج مهندسلری (مهندسان آینده) که توسط وزارت آموزش عالی، علم و نوآوری ازبکستان برگزار شده است، معرفی شد.این رقابت ۱٬۹۲۵ درخواست دریافت کرد و ۹۰ نفر به مرحله نهایی راه یافتند و برندگان ۲۹ سپتامبر در تاشکند تجلیل شدند.اختراعات برنده جایزه در مراحل مختلف توسعه قرار دارند. برخی هنوز در حد نمونه اولیه هستند و برخی دیگر به گفته سازندگانشان، از آزمایشگاههای دانشگاهی فراتر رفته و در عمل مورد استفاده قرار میگیرند.دستکش هوشمند برای پرکردن شکاف ارتباطیدر میان برندگان، عبدالقادر لطیفجونوف دانشجوی مهندسی بود که پروژه او با نام ImoVox در بخش دانشجویی «بهترین ایده» به مقام دوم رسید.او پس از مشاهده دشواریهایی که برخی کاربران زبان اشاره هنگام ارتباط با افرادی که آنها را نمیفهمند تجربه میکنند، دستکشی مجهز به حسگر طراحی کرد.او به یورونیوز گفت: «به این فکر افتادم که در این عصر فناوری چرا نتوانیم راهحلی ایجاد کنیم که حرکات آنها را درک کند و آنها را به گفتاری تبدیل کند که همه بتوانند بفهمند؟»این نمونه اولیه که با زبان اشاره ازبکی سازگار شده است، از حسگرها برای ردیابی حرکات انگشتان و دست در سه بعد استفاده میکند.حرکات منفرد ثبت و به آنها معنا اختصاص داده میشود و به این ترتیب دستگاه میتواند آنها را تشخیص دهد و به گفتار تبدیل کند. سپس هوشمصنوعی به ترکیب این علائم منفرد و تبدیل آنها به جملات طبیعیتر کمک میکند.شش اندازهگیری سلامت در ۹۰ ثانیهیکی دیگر از اختراعات برنده جایزه از مرحله آزمایشگاهی عبور کرده است. اسدبک اورونوف، دانشجوی کارشناسی ارشد دانشگاه پلیتکنیک تورین در تاشکند، برای دستگاهی به نام Body Tester که تیمش آن را «پزشک ربات» مینامد، در بخش دانشجویی «بهترین پروژه» مقام سوم را کسب کرد.این دستگاه در حدود ۹۰ ثانیه قد، وزن، نبض، سطح اکسیژن خون، دمای بدن و فشار خون را اندازهگیری میکند، نتایج را به صورت دیجیتال ذخیره میکند و توصیههای اولیه ارائه میدهد.اورونوف میگوید انجام جداگانه همین اندازهگیریها با تجهیزات متعارف میتواند ۲۰ تا ۲۵ دقیقه طول بکشد.او به یورونیوز گفت: «این فقط یک ارزیابی اولیه است و نباید برای رسیدن به نتیجه نهایی پزشکی از آن استفاده کنیم.»به گفته اورونوف، این دستگاه هماکنون در حدود ۳۰ سازمان از جمله نهادهای دولتی و درمانگاهها مورد استفاده قرار میگیرد.کاهش مصرف انرژی در فرآوری سنگ معدنبکزود غفوروف در بخش دانشجویی «بهترین اختراع» برای طراحی دوباره پوشش داخلی آسیابهای گلولهای صنعتی که سنگ معدن را پیش از ادامه فرآوری خرد میکنند، به رتبه نخست دست یافت.در داخل این ماشینهای دوار، گلولههای فلزی سنگین سنگ معدن را خرد و ساییده میکنند. پوشش داخلی از سازوکار در برابر سایش محافظت میکند و بر نحوه حرکت گلولهها تاثیر میگذارد و در نتیجه کارایی خردکردن را تعیین میکند.غفوروف که دانشجوی کارشناسی ارشد در مدرسه عالی کسبوکار و کارآفرینی است، این پوشش جدید را همراه با متخصصان دانشگاه دولتی معدن و فناوری نوایی طراحی کرده و در آن فولاد مقاوم در برابر سایش و چدن را ترکیب کرده است.او میگوید این پوشش هماکنون در تاسیسات متعلق به شرکت معدن و متالورژی نوایی مورد استفاده قرار میگیرد.او به یورونیوز گفت: «بر اساس نتایج، عمر مفید این پوشش بین یک و نیم تا دو برابر افزایش یافته، کارایی خردکردن ۳۰ تا ۳۵ درصد بهتر شده و مصرف انرژی ۵ تا ۱۰ درصد کاهش یافته است.»پلتفرم رباتیک در مسیر تولیددلمراد رستماف از دانشگاه پلیتکنیک تورین در تاشکند برای پلتفرم BARLOS، یک خودروی زمینی بدونسرنشین هیبریدی که میتواند با برق یا بنزین کار کند، در بخش دانشجویی «بهترین پروژه» مقام دوم را به دست آورد. طراحی ماژولار این سامانه امکان نصب تجهیزات مختلف برای ماموریتهای گوناگون را فراهم میکند.به گفته رستماف، این پلتفرم به رئیس سرویس امنیت دولتی ازبکستان نمایش داده شده و او به طور علنی آن را فناوری نظامی توصیف کرده است.بر اساس توضیح این طراح، تیم او پس از دریافت سفارش ساخت هشت دستگاه در چهار پیکربندی، تاکنون ۹ وسیله تولید کرده است. به گفته تیم، آنها مامور شدهاند که در سال ۲۰۲۷ نیز ۱۰۰ دستگاه دیگر تولید کنند.پهپادی برای رهگیری پهپادهاجایزه نخست بخش دانشجویی «بهترین پروژه» به بیلولیدین اسماعیلف، دانشجوی سال دوم دانشگاه فناوری اطلاعات تاشکند، برای شونغور-۸، یک پهپاد رهگیر ساخت داخل، تعلق گرفت.اسماعیلف گفت: «ما در حال خلق چیزی جدید هستیم؛ چیزی که پیش از این در اینجا ساخته نشده است.»این سامانه برای مقابله با هواگردهای بدونسرنشین طراحی شده و بنا بر اطلاعات منتشر شده از سوی وزارت آموزش عالی، علم و نوآوری ازبکستان، گفته میشود قادر است به سرعتهای تا ۴۵۰ کیلومتر در ساعت برسد و اهدافی را در فاصله ۸ تا ۱۰ کیلومتری رهگیری کند.اسماعیلف میگوید این فناوری هشت مرحله آزمایش میدانی را پشت سر گذاشته و آزمایشهای بیشتری نیز برنامهریزی شده است.کنترل رایانهها با حرکات دستداورون پلوژانوف که در بخش دانشجویی «بهترین اختراع» به مقام سوم رسید، دستگاهی با نام Hand Control Mouse K10G توسعه داده است.این دستگاه با استفاده از حرکات دست در سه بعد، امکان کنترل رایانهها و سایر تجهیزات الکترونیکی را بدون ماوس متعارف فراهم میکند.پلوژانوف توضیح داد: «در حالیکه یک ماوس معمولی روی سطحی صاف کار میکند، ماوس Hand Control ما در هوا و بر اساس محورهای X، Y و Z عمل میکند. این دستگاه به ما اجازه میدهد رایانهها، تجهیزات و سایر دستگاهها را از طریق حرکات در هوا کنترل کنیم.»یکی از کاربردهای بالقوه این فناوری در آموزش است؛ معلمان میتوانند در حالیکه در کلاس قدم میزنند، در ارائههای خود پیشروی کنند، بدون آنکه مجبور باشند بارها به رایانه برگردند.