دولت جدید مغولستان اهداف بلندپروازانه ای را تعیین کرد. اما آیا آنها واقع بین هستند؟

در 15 سپتامبر، پارلمان مغولستان، ایالت خورال بزرگ، جلسه پاییزی خود را آغاز کرد - و با قدرت کامل شروع به کار کرد. دولت فعلی به ریاست اوچرال نیام اوسور، نخست وزیر، برنامه بلندپروازانه ای دارد که یکی از بزرگترین بودجه های دولتی را پیشنهاد می کند. از جمله اهداف آن: ایجاد یک صندوق سرمایه گذاری مستقل، تامین انرژی از چین و ساخت مراکز داده. پارلمان احتمالا بسیاری از این ابتکارات بزرگ را مورد بررسی قرار خواهد داد. ایالت خورال بزرگ چیزهای زیادی برای تصمیم گیری دارد، اما در یک محیط به شدت تقسیم شده سیاسی عمل می کند.

مغولستان همچنان با بی‌ثباتی دولتی که با سرنگونی دولت اویون اردن لووساننامسرای در ژوئن 2025 آغاز شد، درگیر است. دولت اوچرال تنها در 31 مارس سال جاری - کمتر از شش ماه پیش - روی کار آمد. هنگامی که پارلمان در 15 سپتامبر تشکیل شد، دولت جدید یکی از بزرگترین طرح های بودجه دولتی در تاریخ مغولستان را فاش کرد که 41.3 تریلیون توگریک با کسری 2.3 تریلیون توگریک درخواست می کرد.

اقتصاددانان و بدبینان نگران هستند که با وجود تورم 12.5 درصدی، چنین کسری بزرگی تنها بدهی مغولستان را افزایش می دهد و دولت را مجبور می کند مالیات بر مشاغل و افراد را افزایش دهد. طرح بودجه دولتی پیش از این با بررسی گسترده ای در کمیته های پارلمانی مواجه شده است. در یک علامت هشدار برای دولت اوچرال، پارلمان هفته گذشته نتوانست به حد نصاب لازم برسد. یکی از مسائل مهم در مورد پیشنهاد بودجه دولتی 2027، کسری 2.3 تریلیون توگریک است.

یکی از راه‌حل‌هایی که دولت Uchral پیشنهاد کرد، استفاده از افزایش سود سهام Oyu Tolgoi است. در 11 سپتامبر، مغولستان و ریوتینتو توافق کردند که قرارداد Oyu Tolgoi را اصلاح کنند، توافقنامه سهامداران که برای اولین بار 17 سال پیش ایجاد شد. این اصلاحیه به مغولستان اجازه می دهد تا 13 تریلیون توگریک، تقریبا 3.6 میلیارد دلار دریافت کند.

اوچرال همچنین اعلام کرد که ریوتینتو با کاهش هزینه های عملیاتی به میزان تقریبی 30 تریلیون توگریک، معادل 8.4 میلیارد دلار موافقت کرده است. در حالی که پارلمان مغولستان باید بودجه دولتی دیگری را در بحبوحه تغییرات مداوم دولت بررسی کند، موضوع دومی که مورد بررسی جدی قرار خواهد گرفت، تأسیس صندوق ثروت مستقل مغولستان است. تحت مدیریت اویون اردن، در سال 2024، پارلمان مغولستان قوانین جدیدی را در مورد یک صندوق دارایی مستقل تصویب کرد.

در فوریه 2026، درست قبل از اینکه دولت زاندنشاتار گومبوجاو از قدرت برکنار شود، قراردادی مقدماتی با شرکت‌ها برای تخصیص 60 درصد از سود سپرده‌های استراتژیک مغولستان به صندوق سرمایه‌گذاری مستقل به عنوان یک مکانیسم جدید تقسیم سود به منظور نفع عموم امضا کرد. با این حال، مسیر کنونی و هدف صندوق ثروت دولتی ممکن است از سیستم رفاهی مغولستان منحرف شده باشد، که مستقیما به نفع مردم بود.

این صندوق اکنون بیشتر به سمت ساختار حاکمیت شرکتی متمایل شده است. این ابتکار اکنون بخشی از اصلاحات بزرگتر در شرکت های دولتی مغولستان است. برای حمایت از این اصلاحات، در 10 سپتامبر، مغولستان یک یادداشت تفاهم (MoU) با مشاور بازارهای مالی BlackRock مستقر در ایالات متحده امضا کرد.

بلک راک و دولت مغولستان یک چارچوب کلی را ترسیم کردند که به دنبال بررسی فروش سهام در شرکت های دولتی در بازارهای سرمایه داخلی و بین المللی است. پس از امضای تفاهم نامه، منتقدان پرسیدند که آیا مدل شرکتی بلک راک - بازسازی شرکت های دولتی مغولستان - با سیستم نیمه رفاهی این کشور همخوانی دارد یا خیر. دولت باید برای ارائه کمک های عمومی به سالمندان، معلولان، کودکان، فقرا و آموزش و بهداشت عمومی به این بودجه دسترسی داشته باشد.

این سیستم های رفاهی در واقع در قلب جامعه مغولستان امروزی قرار دارند. در سال 2025، مغولستان اعتراضات و اعتصابات متناوب معلمان و کارکنان پزشکی را تجربه کرد که خواستار افزایش حقوق شدند. اگر دولت اوچرال نتواند به این وعده ها عمل کند، این سیاست صندوق ثروت و تغییرات اولویت تأثیر زیادی بر مردم مغولستان خواهد داشت که به این منابع وابسته هستند. فراتر از کشمکش‌های مالی، موضوع امنیت انرژی بر مغولستان است. ایران و آمریکا جنگ بازارهای انرژی جهانی را متلاطم کرده است، همانطور که حملات مکرر اوکراین به زیرساخت های انرژی روسیه را تحت تاثیر قرار داده است.

مغولستان از نظر سوخت به طور منحصر به فردی به روسیه وابسته است و بیش از 95 درصد فرآورده های نفتی تصفیه شده را از همسایه شمالی خود وارد می کند. زمانی که عرضه روسیه کاهش یافت، مغولستان این فشار را احساس کرد. در تابستان و پاییز 2026، کمبود سوخت در سراسر کشور آسیب پذیری کشور را برجسته کرد و سیاست گذاران را وادار کرد تا به دنبال منبع دیگری باشند: چین.

در ماه سپتامبر، نمایندگانی از وزارت صنعت و منابع معدنی نشست‌های دوجانبه‌ای با شرکت ملی نفت چین (CNPC) برای بحث در مورد واردات 10000 تن نفت تصفیه‌شده، 4000 تن سوخت جت و 3000 تن گازوئیل برگزار کردند. علاوه بر این، چین در حال حاضر یکی از اولین نیروگاه های برق آبی مغولستان، پروژه اردنبورن در استان خوود را تامین مالی می کند.

با خط وام نرم چینی به مبلغ تقریبی 288 میلیون دلار، قرارداد ساخت و ساز به مهندسی، تدارکات و ساخت و ساز (EPC) و PowerChina در سال 2023 اعطا شد. در اواسط سپتامبر، رئیس جمهور مغولستان، Khurelsukh Ukhnaa و مقامات از پیشرفت ساخت نیروگاه برق آبی اردنبورن بازدید کردند. دفتر ریاست جمهوری اعلام کرد که این پروژه اکنون 40 درصد پیشرفت داشته است.

پس از اتمام، این نیروگاه ظرفیت تامین برق قابل اطمینان پنج استان از جمله خوود، بیان اولگی، یووس، زاوخان و گوی آلتای را خواهد داشت. با توجه به زیرساخت های انرژی مغولستان، همراه با چالش های محصور در خشکی، استقلال کامل انرژی ممکن است به عنوان یک هدف کوتاه مدت یا میان مدت در کار نباشد. با این حال، مدیریت کمبود سوخت از طریق ارتباط با شرکای مختلف جهانی به نفع منافع ملی است.

حتی قبل از حمله روسیه به اوکراین در سال 2022، مغولستان با کمبود متناوب انرژی مواجه بود که دولت را به دنبال سرمایه‌گذاری همسایه سوم و تنوع بخشیدن به منابع انرژی برانگیخت. در ماه آگوست، معاون نخست وزیر مغولستان دورجکند توگمید از علاقه مغولستان به ساخت مراکز داده در ارتباط با تسریع منابع انرژی تجدیدپذیر مغولستان خبر داد.

در حالی که این ابتکار تلاشی برای کشتن دو پرنده با یک سنگ است، حتی قبل از بحث درباره فرصت های سرمایه گذاری، مغولستان باید تصمیم بگیرد که چگونه تقاضای مراکز داده را نه تنها برای انرژی، بلکه برای آب نیز مدیریت کند. طبق گفته موسسه بروکینگز، "یک مرکز داده معمولی روزانه 300000 گالن آب مصرف می کند ... اما مراکز داده بزرگ می توانند روزانه 5 میلیون گالن آب مصرف کنند." این مطالعه هشدار داد: «ساخت یک تأسیسات جدید و تعهد اقتصادی بدون ترکیب پایدار منابع آب در عملیات‌های جاری، معنای کمی دارد.» در سال 2025، یک مطالعه OECD در مورد آب

اورژانس کمبود آب مغولستان را برجسته کرد. نابرابری‌های جغرافیایی مغولستان و همچنین توزیع آب‌های سطحی، ساخت - چه رسد به حفظ - مراکز داده را به یک تلاش بسیار مشکوک تبدیل کرده است. دولت Uchral به مراکز داده چین در مغولستان داخلی به عنوان یک الگو نگاه می کند و از روند جهانی پیروی می کند.

با این حال، با وجود شباهت ها در ظرفیت باد و خورشید و آب و هوای سرد، مسئله آب یکی از مهم ترین حوزه هایی است که قبل از حرکت مغولستان باید به دقت مورد بررسی قرار گیرد. ایالت خورال بزرگ وارد فصل بسیار سیاسی دیگری شده است که باید حل شود. متأسفانه، دشمنی داخلی در حزب مردم مغولستان (MPP) به تضعیف عملکرد پارلمان ادامه خواهد داد.

MPP، حزب حاکم اسمی با 68 کرسی، اکنون عملا به دو بلوک 30 و 38 قانونگذار تقسیم شده است. پیشنهادات دولت اوچرال قرار است برای مغولستان رونق و توسعه اقتصادی به ارمغان بیاورد، اما بدون پرداختن واقعی به چالش های طولانی مدت فساد، آلودگی هوا، کمبود آب و امنیت انرژی، اعتماد مردم به حکومت به شدت شکننده است. آنچه مردم مغولستان به آن نیاز دارند قانونگذاران و دولتی است که رفاه شهروندان خود را در اولویت قرار دهد – نه انتقام گیری های سیاسی.