دونالد ترامپ: سیستم استارشیلد ایلان ماسک در اوکراین دوباره فعال شد
ترامپ از بازگشت سامانه استارشلید در اوکراین خبر داد؛ زلنسکی می‌گوید سرعت ارتباطات هنوز به سطح پیشین نرسیده است. کی‌یف هنوز هیچ توضیح رسمی درباره اینکه چه کسی و چرا دستور اعمال این محدودیت‌ها را داده، دریافت نکرده است.
دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، می‌گوید دسترسی اوکراین به سامانه ارتباطات ماهواره‌ای نظامی استارشلید دوباره برقرار شده است. محدودیت‌هایی که از اواسط اکتبر ۲۰۲۶ بر خدمات ارتباطی ماهواره‌ای مورد استفاده ارتش اوکراین اعمال شد، مأموریت‌های پهپادی این کشور را مختل کرد و توانایی نیروهای اوکراینی برای هدایت پهپادها و مقابله با حملات روسیه را تحت تأثیر قرار داد.
ترامپ روز پنجشنبه ۲۲ اکتبر، درباره گزارش وال‌استریت ژورنال مبنی بر تماس او با ایلان ماسک برای رفع محدودیت‌های ارتباطی اوکراین گفت نمی‌خواهد در این‌باره اظهارنظر کند اما افزود: «نمی‌خواهم بگویم خودم با او تماس گرفتم یا شخص دیگری؛ این موضوع تفاوتی نمی‌کند. مهم این است که او خدمات را دوباره برقرار کرده است.»
ولودیمیر زلنسکی، رئیس‌جمهور اوکراین، ۲۲ اکتبر گفت سرعت ارتباطات ماهواره‌ای هنوز به سطح پیش از اعمال محدودیت‌ها بازنگشته است و توضیح داد: «سرعت به ۴۰۰ کیلومتر در ساعت نرسیده است. ما در حال کار روی این موضوع هستیم و منتظرم مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، اطلاعاتی را که وعده داده بود، ظرف حدود ۴۸ ساعت در اختیارم بگذارد.»
طبق گزارش‌ها، دونالد ترامپ ۲۱ اکتبر با ایلان ماسک تماس گرفته و از او خواسته است محدودیت‌های اعمال‌شده بر خدمات ارتباطی ماهواره‌ای مورد استفاده ارتش اوکراین را لغو کند.
اختلال در ارتباطات ماهواره‌ای اوکراین از اواسط اکتبر آشکار شد. مقام‌های اوکراینی ۱۴ اکتبر اعلام کردند که پایانه‌های ارتباطی ماهواره‌ای مورد استفاده ارتش این کشور، هنگام حرکت با سرعت بیش از حدود ۱۶۰ کیلومتر در ساعت، اتصال خود را از دست می‌دهند. این محدودیت بر عملکرد پهپادهایی تأثیر گذاشت که برای هدایت، انتقال اطلاعات و اجرای مأموریت‌های رزمی به ارتباط ماهواره‌ای متکی‌اند. این وضعیت توانایی نیروهای این کشور برای مقابله با پهپادهای تهاجمی روسیه را کاهش داد. این موضوع به‌ویژه در شرایطی اهمیت داشت که روسیه حملات پهپادی و موشکی خود به شهرهای اوکراین ، از جمله کی‌یف را ادامه می‌داد.
رویترز ۱۵ اکتبر به نقل از مقام‌های آمریکایی و غربی گزارش داد که دستور محدود کردن استارشلید از داخل کاخ سفید صادر شده، اما وال‌استریت ژورنال ایلان ماسک را مسئول کاهش سرعت ارتباطات معرفی کرد.
ماسک گفت تصمیم‌گیری درباره محدودیت‌های استارشلید بر عهده ارتش آمریکا و در نهایت، ترامپ است؛ در مقابل، دونالد ترامپ مسئولیت اعمال محدودیت‌ها را رد کرد و پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا گفت پنتاگون چنین دستوری نداده است. مارکو روبیو نیز تصمیم‌گیری درباره دسترسی اوکراین به استارلینک را در اختیار اسپیس‌ایکس و ماسک عنوان کرد.
در همین حال، ریچارد بلومنتال، سناتور دموکرات آمریکا، از آغاز تحقیق درباره محدودیت‌ها خبر داد و خواستار روشن شدن مسئولیت قانونی و فنی این تصمیم شد.
کمیسیون اروپا روز چهارشنبه ۲۱ اکتبر ۲۰۲۶ از اسپیس‌ایکس خواست خدمات ارتباطی استارلینک را به‌طور کامل در اوکراین برقرار کند. توماس رنیه، سخنگوی کمیسیون اروپا، گزارش‌های مربوط به کاهش خدمات را نگران‌کننده خواند و گفت اوکراین برای حفظ ارتباط نیروهای نظامی، حفاظت از شهروندان و هدایت پهپادهای مورد استفاده در دفاع از خاک خود به این سامانه نیاز دارد.
استارلینک شبکه‌ای از ماهواره‌های مدار پایین زمین است که اینترنت و ارتباطات ماهواره‌ای را فراهم می‌کند. ارتش اوکراین از این فناوری برای ارتباط میان واحدهای نظامی، انتقال اطلاعات و پشتیبانی از عملیات پهپادی استفاده کرده است. استارشلید نسخه‌ای نظامی و دولتی است که با بهره‌گیری از فناوری استارلینک، خدمات ارتباطی امن‌تری را برای مصارف دفاعی و امنیتی ارائه می‌دهد.
وابستگی اوکراین به این فناوری در شرایط جنگی اهمیت ویژه‌ای دارد، زیرا جایگزینی سریع آن دشوار است. رویترز در گزارشی در اواسط اکتبر نوشت که متحدان اروپایی اوکراین در کوتاه‌مدت جایگزین آماده‌ای برای همه قابلیت‌های ارتباطی و اطلاعاتی مورد نیاز کی‌یف ندارند.
اختلال در عملکرد استارشلید در شرایطی رخ داد که روابط دولت ترامپ با اوکراین پرتنش‌تر شده بود. ترامپ از توافق مربوط به واردات گازوئیل روسیه به بازارهای جهانی دفاع کرده و پس از انتقاد زلنسکی از این توافق، خواستار کنار رفتن رئیس‌جمهور اوکراین شده بود. هم‌زمان، کی‌یف درباره ادامه همکاری اطلاعاتی و نظامی واشنگتن و احتمال نقش دولت آمریکا در محدود کردن خدمات ماهواره‌ای ابراز نگرانی کرده بود.
ترامپ بارها گفته است که می‌خواهد به جنگ روسیه و اوکراین پایان دهد، اما تلاش‌های دولت او برای پیشبرد مذاکرات تاکنون به توافقی برای پایان جنگ منجر نشده است. در این میان، ماجرای استارشلید نشان داده است که دسترسی اوکراین به برخی قابلیت‌های مهم نظامی تا چه اندازه به تصمیم‌های واشنگتن وابسته است.
هم‌زمان با اختلاف بر سر خدمات ماهواره‌ای، توافق دونالد ترامپ برای تسهیل فروش گازوئیل روسیه در بازارهای جهانی نیز با انتقاد شماری از سناتورهای آمریکایی، از هر دو حزب جمهوری‌خواه و دموکرات، روبه‌رو شده است.
روز ۱۳ اکتبر، ۱۲ سناتور، از جمله شش جمهوری‌خواه، در نامه‌ای به ترامپ خواستار لغو این توافق و اجرای تحریم‌هایی شدند که کنگره برای محدود کردن منابع مالی روسیه تصویب کرده بود. آن‌ها هشدار دادند که امکان فروش آزادانه گازوئیل روسیه در بازارهای جهانی می‌تواند منابع مالی دولت ولادیمیر پوتین برای ادامه جنگ علیه اوکراین را تقویت کند.
سناتورها در نامه خود این توافق را"هدیه‌ای به دشمن و خیانت به متحدان" توصیف کردند و از ترامپ خواستند آن را لغو کند. این انتقادها نشان‌دهنده مخالفت بخشی از قانون‌گذاران جمهوری‌خواه با تصمیم رئیس‌جمهور در قبال روسیه است؛ تصمیمی که در کنار محدودیت‌های ارتباطی اوکراین، نگرانی‌هایی درباره تداوم حمایت آمریکا از کی‌یف ایجاد کرد
ولودیمیر زلنسکی نیز در ۱۵ اکتبر در مصاحبه‌ای گفت به‌دلیل توافق دونالد ترامپ با روسیه برای فروش گازوئیل و دیگر اقدامات واشنگتن، "احساس می‌کند به اوکراین خیانت شده است.
با وجود اعلام ترامپ درباره بازگشت سامانه، میزان و دامنه رفع محدودیت‌ها هنوز کاملاً روشن نیست. تا زمانی که مقام‌های اوکراینی بازگشت کامل عملکرد آن را تأیید نکنند و جزئیات تصمیم اولیه مشخص نشود، وضعیت عملیاتی سامانه و مسئولیت اعمال محدودیت‌ها همچنان محل پرسش خواهد بود.