دیدار ویتکاف با پوتین در سنپترزبورگ درباره جنگ اوکراین
استیو ویتکاف پس از گفتوگو با ولودیمیر زلنسکی در اسلو، برای مذاکره با مقامهای ارشد روسیه به سنپترزبورگ رفت. پیشتر دونالد ترامپ از رئیس جمهور اوکراین خواسته بود، برای رسیدن به توافق تلاش کند.
روز چهارشنبه ۲۱ اکتبر (۲۹ مهر) استیو ویتکاف، فرستاده ویژه دونالد ترامپ، برای دیدار با ولادیمیر پوتین ، رئیس جمهور روسیه، و مذاکره درباره سرنوشت جنگ اوکراین به سنپترزبورگ رفت. این مذاکرات بر پایه گفتوگوهای روز سهشنبه با ویتکاف در اسلو، پایتخت نروژ، انجام شد. در این گفتوگوها ولودیمیر زلنسکی، رئیس جمهور اوکراین و نمایندگانی از ناتو و اتحادیه اروپا نیز شرکت داشتند.
تضمینهای امنیتی برای اوکراین، موضوعات سرزمینی، تحریمها و امنیت اروپا پس از پایان جنگ از جمله محورهای اصلی گفتوگوها در اسلو بود.
کرملین اعلام کرد که مذاکرات رئیس جمهور روسیه با استیو ویتکاف، پس از حدود سه ساعت پایان یافته است.
خبرگزاری دولتی تاس روسیه گزارش داد که پوتین در دیدار با ویتکاف اعلام کرده، مسکو آماده است برای حل بحران ایران کمک کند. بر اساس این گزارش، پوتین گفت: «اگر امکان داشته باشد، بسیار علاقهمندم ارزیابی شما را از وضعیت خاورمیانه و ایران بدانم. اگر بتوانیم حتی کوچکترین کمکی به حل این بحران کنیم، با کمال میل این کار را انجام خواهیم داد.»
رئیس جمهور روسیه تاکید کرده است که کشورش "روابط ویژه و مبتنی بر اعتماد با ایران و شرکای خود" دارد که "طی دههها شکل گرفته است".
همزمان با این دیدار، پوتین دستور آزادی استیون هابارد، معلم ۷۴ ساله آمریکایی از زندان روسیه را صادر کرد. هابارد بهعنوان "مزدور برای اوکراین" متهم شده و بیش از چهار سال در زندانهای روسیه محبوس بود.
مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، نشست اسلو را "مثبت" ارزیابی کرد و گفت که در این دیدار "هیچ اتفاق غیرمنتظره یا شگفتآوری" رخ نداده است. به گفته روبیو، ویتکاف اکنون این ایدهها را "با طرف روسی" در میان خواهد گذاشت.
او افزود: «بعد خواهیم دید که آیا میتوانیم پیشرفتی حاصل کنیم یا نه.»
یوناس گار استوره، نخست وزیر نروژ نیز تصریح کرد که زمینه لازم برای ادامه تلاشها بهمنظور دستیابی به راهحلی برای پایان جنگ فراهم شده است.
استوره همچنین ابراز امیدواری کرد که ویتکاف بتواند در مسکو راه را برای مذاکرات سهجانبه میان آمریکا، روسیه و اوکراین هموار کند.
کرملین تا کنون پیشنهاد مذاکرات مستقیم با اوکراین را رد کرده یا پیششرطهایی برای آن تعیین کرده است که از نظر اوکراین پذیرفتنی نیستند.
ولودیمیر زلنسکی، رئیسجمهور اوکراین، روز چهارشنبه ۲۱ اکتبر خواستار تثبیت خط مقدم جنگ کشورش با روسیه بهعنوان نخستین گام در مسیر مذاکرات آتشبس شد.
زلنسکی در مصاحبهای با برنامه "فاکس اند فرندز" شبکه فاکسنیوز و در پاسخ به این پرسش که آیا توافق صلحی را میپذیرد که خطوط فعلی جبهه پس از تهاجم روسیه را تثبیت کند، گفت: «در حال حاضر باید خطوط را تثبیت کنیم و فکر میکنم این راهی واقعی برای پایان دادن به جنگ است. ما آن را آتشبس مینامیم ... تثبیت خطوط و توقف درگیریها.»
با وجود تلاشبرای یافتن راهحلی دیپلماتیک در راستای پایان جنگ اوکراین، موضعگیریهای اخیر دونالد ترامپ بار دیگر تردیدهایی را درباره میزان حمایت واشنگتن از اوکراین برانگیخته است.
ترامپ اندکی پس از گفتوگوها در اسلو، بار دیگر ادعا کرد که روسیه آماده پایان دادن به جنگ است. او از زلنسکی خواست، با دستیابی به یک "توافق"، به جنگ پایان دهد. ترامپ همچنین بار دیگر تاکید کرد که آمریکا "چیزهای زیادی به اوکراین داده"، اما در مقابل "مطلقا هیچ چیزی دریافت نکرده است".
ترامپ پیشتر اعلام کرده بود که روسیه صدها هزار تن گازوئیل به آمریکا تحویل خواهد داد. چند روز بعد نیز رئیس جمهور آمریکا اجرای بسته تحریمی علیه روسیه را که بهتازگی تصویب شده بود، به دلیل "منافع ملی" متوقف کرد.
ولودیمیر زلنسکی توافق ترامپ با روسیه برای عرضه گازوئیل و برخی اقدامات دیگر واشنگتن را "خیانت به اوکراین" دانست و تاکید کرد که موضوع فراتر از احساسات شخصی اوست و به بقای اوکراین مربوط میشود.
اوکراین همچنین اخیراً از محدود شدن خدمات ارتباطات ماهوارهای استارلینک و استارشیلد شکایت کرده است ؛ خدماتی که نقش مهمی در هماهنگی نیروهای ارتش اوکراین، بهکارگیری پهپادها و مقابله با پهپادهای دشمن دارند.
نگرانی دیگر اوکراین این است که مذاکرات احتمالی برای برقراری صلح، بدون مشارکت این کشور انجام شود.
در پی مذاکرات جاری درباره پایان جنگ اوکراین و مواضع اخیر ترامپ، فریدریش مرتس، صدراعظم آلمان، بار دیگر تاکید کرد که تسلیم شدن اوکراین را گزینهای غیرقابلقبول میداند چرا که چنین اتفاقی به معنای "تسلیم شدن همه ما" خواهد بود.
به گفته او، آلمان به حمایت از اوکراین ادامه خواهد داد، زیرا این حمایت در راستای منافع آلمان است.
مرتس همچنین در جریان سفر به کییف در اوایل ماه اکتبر وعده داد که آلمان یک میلیارد یورو کمک نظامی و ۳۵۰ میلیون یورو برای کمک به بخش انرژی اوکراین ارائه خواهد کرد.
به گفته برخی منابع در دولت آلمان، بخشی از کمکهای نظامی شامل تحویل هزاران پهپاد رهگیر و توسعه تولید تسلیحات دوربرد خواهد بود.