رئیس امآی۵: ایران حملات خود در بریتانیا را تشدید کرده است
رئیس امآی۵، سازمان امنیت داخلی بریتانیا، از تشدید تهدیدهای منتسب به ایران علیه این کشور خبر داد؛ از طرحهای مشکوک علیه پایگاههای نظامی و مراکز یهودی تا بیش از ۵۰ بازداشت مرتبط با عملیات منتسب به ایران در سال گذشته.
کن مککالوم، رئیس سازمان اطلاعات داخلی بریتانیا (امآی۵/MI5)، روز سهشنبه، ۱۳ اکتبر (۲۱ مهر) هشدار داد که ایران در حال گسترش دامنه عملیات خود در خاک بریتانیاست و علاوه بر مخالفان جمهوری اسلامی، اهداف دشوارتری مانند مراکز نظامی و همچنین اماکن مرتبط با جوامع یهودی را هدف قرار میدهد.
این اظهارات در شرایطی مطرح میشود که تنش میان تهران و لندن افزایش یافته و مقامهای بریتانیایی در حال تحقیق درباره یک طرح مشکوک برای حمله به پایگاه هوایی فرفورد هستند؛ پایگاهی که نیروهای آمریکایی در جریان جنگی که از فوریه آغاز شد، از آن برای حمله به ایران استفاده کردند.
مککالوم در گزارش سالانه خود درباره تهدیدهای امنیتی علیه بریتانیا گفت در بهار امسال موجی از حملات آتشافروزی و خرابکاری علیه جوامع یهودی در بریتانیا و دیگر کشورهای اروپایی رخ داده است. او این حملات را "نفرتانگیز" خواند و ایران را مسئول آنها دانست. رئیس امآی۵ افزود: «یکی دیگر از تغییرات عمده در سال جاری، جاهطلبی ایران برای هدف قرار دادن اهداف دشوارتری مانند مراکز نظامی بوده است.» به گفته او، حادثه پایگاه فرفورد موردی منحصربهفرد نیست و نمونههای دیگری از چنین تهدیدهایی، نهفقط در بریتانیا، بلکه در نقاط دیگر جهان نیز مشاهده شده است.
مککالوم اعلام کرد که طی ۱۲ ماه گذشته، بیش از ۵۰ نفر در ارتباط با عملیات مرتبط با ایران در بریتانیا بازداشت شدهاند؛ از جمله دو تبعه ایرانی که در ماه جاری در ارتباط با طرح مشکوک به حمله تروریستی علیه یهودیان در منطقه منچستر متهم شدهاند.
در ماجرای پایگاه فرفورد ، روز ۲۷ سپتامبر دهها نفر از ساکنان اطراف این تأسیسات تخلیه شدند و نیروهای مسلح پلیس و کارشناسان خنثیسازی بمب ارتش در منطقه حضور یافتند.
چند روز پیش از آن، پنج مرد پس از ورود با سه دستگاه ون سفید به محدوده نزدیک پایگاه بازداشت شده بودند. پلیس ابتدا آنان را به ظن جرائم تروریستی و مرتبط با مواد منفجره دستگیر کرد، اما پس از آنکه فقط بنزین در ونها پیدا شد و هیچ ماده منفجرهای کشف نشد، متهمان با قرار وثیقه آزاد شدند و تحقیقات ادامه یافت. در جریان تحقیقات ضدتروریستی، دو نفر دیگر نیز بازداشت شدند که آنها هم بعداً با قرار وثیقه آزاد شدند.
کارشناسان امنیتی احتمال دادهاند که این ماجرا ممکن است تلاشی نافرجام برای آتشافروزی بوده باشد؛ بااینحال، شدت و ماهیت دقیق طرح همچنان محل پرسش است.
پس از دریافت اطلاعات امنیتی بیشتر درباره احتمال حمله پهپادی با هدایت ایران، ایالات متحده بمبافکنهای خود را از انگلستان خارج کرد. مککالوم در عین حال، درباره توانایی ایران برای اجرای یک عملیات پهپادی پیچیده در خاک بریتانیا تردیدهایی مطرح کرد و گفت اقدامات مشاهدهشده در بریتانیا در سالهای اخیر از نظر سطح توانمندی به چنین عملیاتی نزدیک نبوده است.
امآی۵ پیشتر نیز به سیاستمداران بریتانیا هشدارداه بود که هدف جاسوسی روسیه، چین وایران هستند. در سالهای گذشته پیوسته "خطر عملیات منتسب به ایران" بخشی مهم از گزارش سالانه سازمان امنیت داخلی بریتانیا را تشکیل داده است.
اندی برنهام، نخستوزیر بریتانیا، روز دوشنبه در پارلمان گفت طرح مربوط به پایگاه فرفورد "تقریباً بهطور قطع" از سوی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی هدایت شده است. او تأکید کرد: «ما چنین تهدیدهایی را در خاک خود تحمل نخواهیم کرد.»
برنهام افزود دولت بریتانیا با استفاده از تمام اختیارات خود، "شبکههای تبهکار مورد استفاده ایران و منابع مالی آنها را هدف قرار خواهد داد و تحریمهای بیشتری برای محدود کردن توانایی ایران و سپاه پاسداران در آسیب رساندن به بریتانیا اعمال خواهد کرد".
مقامهای بریتانیایی میگویند تهران برای اجرای عملیات در خارج از کشور به شبکههای مجرمانه و نیروهای نیابتی متکی است. دولت بریتانیا امسال اقداماتی را برای قرار دادن سپاه پاسداران در فهرست سازمانهای تروریستی انجام داده است. در همین چارچوب، دولت بریتانیا روز دوشنبه دو ایرانی را تحریم کرد که به گفته لندن در هماهنگی حملات خارج از کشور نقش داشتهاند: روحالله بَزقندی، رئیس بخش ضدجاسوسی سپاه پاسداران، و شهرام علیرضا تمرزاده جَکی، که مقامهای بریتانیایی او را تسهیلگر مرتبط با یک شبکه مجرمانه ایرانی معرفی کردهاند که مخالفان جمهوری اسلامی را هدف قرار میدهد.
پیش از حادثه فرفورد نیز مقامهای بریتانیایی درباره مجموعهای از حملات علیه مراکز مرتبط با یهودیان و اسرائیل تحقیق میکردند. در اواخر مارس، چهار آمبولانس متعلق به سازمان "هتزولا" در لندن که عمدتاً به جوامع یهودی ارتدوکس خدمات میدهد، به آتش کشیده شد.
گروهی با نام "حرکت اصحاب الیمین الاسلامیه" که با نام اختصاری "حَیی" شناخته میشود، مسئولیت تلاش برای انجام حملاتی در بریتانیا، بلژیک و هلند را بر عهده گرفت. مقامهای آمریکایی و بریتانیایی این گروه را مرتبط با کتائب حزبالله، گروهی که ایالات متحده آن را سازمان تروریستی میداند، و شبکههای وابسته به سپاه پاسداران معرفی کردهاند.
حملات منتسب به این گروه تلفات جانی نداشتند و عمدتاً با روشهایی ابتدایی انجام شدند؛ در برخی موارد، مجرمان محلی یا نوجوانانی که از طریق اینترنت برای انجام عملیات استخدام شده بودند، مدعی شدند از هویت سفارشدهندگان واقعی اطلاع نداشتهاند. در ماه مه، یکی از فرماندهان این گروه در ایالات متحده به اتهام هدایت این حملات و حوادث مشابه در اروپا متهم شد.
مککالوم در سخنرانی خود علاوه بر ایران، به تهدیدهای روسیه، چین، تروریسم و هوش مصنوعی نیز پرداخت. او روسیه را همچنان "مهاجم شماره یک" توصیف کرد و به حملات ترکیبی این کشور در سراسر اروپا با هدف تضعیف حمایت از اوکراین اشاره کرد.
به گفته او، اتکای مسکو به مجرمان یا "داوطلبان سادهلوح" با رفتار یک قدرت بزرگ که از برتری راهبردی برخوردار است، سازگاری ندارد. در مجموع، مقامهای بریتانیایی هشدار میدهند که استفاده از شبکههای مجرمانه برای اجرای عملیات، تهدید علیه جوامع یهودی و احتمال هدف قرار گرفتن تأسیسات نظامی، ابعاد تازهای به نگرانیهای امنیتی لندن درباره ایران افزوده است.
تهران دخالت در طرح مشکوک مربوط به پایگاه فرفورد را رد کرده است.