رئیس دادگاه صلح کلمبیا هشدار داد که کاهش بودجه دولت می‌تواند موجب بررسی دادگاه کیفری بین‌المللی شود.

در اورستیای آیسخولوس، اورستس برای انتقام از پدرش که مادرش پس از قربانی کردن دخترشان او را به قتل رسانده بود، مادرش را می‌کشد. خشمگین ها، الهه های انتقام، اورستس را تعقیب می کنند تا اینکه آتنا دادگاهی را برای محاکمه او تشکیل می دهد و چرخه قصاص را می شکند. هفته گذشته، دانیلو روجاس بتانکورث، 65 ساله، این افسانه را برای سخنرانی افتتاحیه خود به عنوان رئیس دادگاه ویژه صلح کلمبیا (JEP) انتخاب کرد، دادگاهی که بر اساس توافقنامه صلح 2016 بین دولت کلمبیا و نیروهای مسلح انقلابی کلمبیا (FARC)، گروهی که اکنون منقرض شده است.

برای او، این هدف نهایی عدالت است: پایان دادن به انتقام. اما او در بدترین لحظه ممکن برای مؤسسه کار خود را آغاز می کند. دولت آبلاردو د لا اسپریلا، رئیس جمهور کلمبیا، بودجه خود را 170 میلیارد پزو (حدود 52 میلیون دلار) کاهش داده است، و JEP را مجبور به ترک دفتر مرکزی خود، انتقال به دورکاری و کاهش حفاظت از قربانیان، شاهدان و قضات کرده است. در همین حال، لایحه اصلاح قانون اساسی در کنگره راه می یابد که دادگاه را در سال 2028 تعطیل می کند.

Furies امروز چه کسانی هستند؟ قاضی، رئیس سابق شورای دولتی کلمبیا، ترجیح می دهد نامی از آنها نبرد. "کاش می دانستم چه کسی پشت آن بود." سوال شما برای رهبری حوزه قضایی انتخاب شده اید که دولت عملا آن را برای بسته شدن مشخص کرده است. آیا شما اینجا هستید تا JEP را اجرا کنید یا برای مدیریت پیچیدگی آن؟ پاسخ دهید. هر دو JEP در حال حاضر شروع به برنامه ریزی برای بسته شدن خود کرده است. این کشور نزدیک به 1000 پرونده عفو مربوط به مبارزان سابق چریکی را حل و فصل کرده است و 1070 تصمیم برای عدم پیگرد قانونی اعضای ارتش صادر کرده است.

تا 15 دسامبر کیفرخواست نهایی خود را در 11 پرونده اصلی که در حال بررسی است صادر خواهد کرد. سال آینده، کسانی که متهم هستند تصمیم خواهند گرفت که آیا مسئولیت را بپذیرند یا نه. کسانی که این کار را انجام دهند با محاکمه هایی روبرو خواهند شد که منجر به تحریم های ترمیمی خواهد شد. کسانی که این کار را نکنند به محاکمه خواهند رفت و ممکن است با مجازات تا 20 سال زندان روبرو شوند. س. آیا JEP می تواند با کاهش بودجه 170 میلیارد پزو و 85 درصد قراردادهای کمتر عمل کند؟ الف. این ویرانگرترین ضربه ای است که JEP در تمام این سال ها خورده است. ما را مجبور می کند که یک بازسازی کامل را انجام دهیم.

ما این محل‌ها را در ماه مارس تخلیه خواهیم کرد، در حالی که کار از راه دور عادی شده است و کارکنان به صورت چرخشی کار می‌کنند. ما باید فعالیت هایی را که برای قربانیان بسیار مهم بود، کاهش دهیم. ما باید استراتژی را تغییر دهیم. س. آیا انتظار چنین حمله تهاجمی را داشتید؟ الف. نه، البته نه. اما JEP یک مشکل طولانی مدت مشروعیت دارد، زیرا توافق صلح در همه پرسی شکست خورد. بسیار شبیه برگزیت بود: نزدیک بود، اما شکست خورد. از آن زمان، هر اتفاقی که در JEP رخ می دهد، توسط نیمی از کشور پذیرفته شده و توسط نیمی دیگر مورد آزار و اذیت قرار می گیرد. س

آیا در این تهاجم عنصری از انتقام وجود دارد - در کاهش بودجه و تلاش برای تضعیف مشروعیت JEP؟ پاسخ. نمی‌دانم انتقام کلمه درستی است یا نه، اما یک حمله بی‌رحمانه ad hominem صورت گرفته است: تمرکز بیشتر روی شخص بوده است تا بحث‌ها. همکاران من در معرض حملات نادرست و مخرب قرار گرفته اند. آبروی بسیاری از مردم در اینجا خدشه دار شده است. س. چه کسی پشت آن است؟ الف. کاش می دانستم. برخی از سیاستمداران در مورد آن صحبت کرده اند، اما بسیار سخت است که بدانیم چه کسی ممکن است پشت آن باشد. س

کاهش بودجه بر ترتیبات امنیتی برای خود قضات، که آنها نیز هدف این حملات هستند، و همچنین برای قربانیان، شاهدان و کسانی که در مقابل JEP ظاهر می شوند، تأثیر می گذارد. چند نفر حفاظت خود را از دست خواهند داد؟ الف. ما در مورد تقریبا 250 نفر صحبت می کنیم که ترتیبات امنیتی آنها باید کاهش یابد و مجددا ارزیابی شود. من فکر نمی کنم که آنها به طور کلی بدون محافظت باقی بمانند. که بسیار خطرناک خواهد بود من بارها به دولت گفته ام که باید مسئولیت این موضوع را بپذیرد. س. تقریبا 10 سال بعد، فقط دو حکم صادر شده است. آیا JEP خیلی جاه طلبانه بود؟ الف

من تصدیق می کنم که بود. JEP در تلاش خود برای اطمینان از اینکه هیچ کس از عدالت فرار نمی کند، وظایف گسترده تری را بر عهده گرفت. به نظر من، می توانست تا حدودی محدودتر باشد. اما وقتی تعداد افراد تحت بازجویی را کاهش می دهید، دامنه معافیت از مجازات را افزایش می دهید. دو حکم ما - در مورد آدم ربایی و موارد مثبت کاذب [غیر نظامیانی که توسط پرسنل ارتش کلمبیا کشته شده اند و به دروغ به عنوان چریک کشته شده اند در جنگ گزارش شده اند] - تعداد زیادی از حوادث را پوشش می دهد: حکم آدم ربایی به تنهایی 21000 مورد را شامل می شود. حکم بر یک مورد نیست بلکه در هزار مورد است.

تصمیماتی نیز وجود داشته است که از نظر ماهوی معادل احکام است، حتی اگر رسما به این نام نباشد: 1000 عفو و 1070 تصمیم عدم تعقیب کیفری. س. با دیدگاه امروز، چه کاری متفاوت انجام می دادید؟ الف. من فقط چهار پرونده را باز می کردم: پرونده فارک، پرونده نیروهای امنیتی، پرونده غیرنظامیان درگیر در جنگ و پرونده عوامل دولتی مانند نمایندگان کنگره، فرمانداران و شهرداران. کسانی که در برابر JEP و قربانیان حاضر می‌شوند مجبور نبودند در پرونده‌های مختلف شرکت کنند، بلکه فقط در یک پرونده شرکت می‌کردند.

اما اندازه گیری جنبه های کیفی دشوارتر است. این روند باعث ایجاد آشتی واقعی می شود. قبول مسئولیت آسان نیست. انجام این کار در مقابل یک قربانی، در رابطه با آسیب جدی که به او وارد شده است، بسیار ارزشمند است. س. به کسانی که معتقدند کاشت درخت یا نقاشی دیواری مجازات کافی برای جرائمی مانند آدم ربایی و اثبات کاذب نیست، چه می گویید؟ الف. JEP این تحریم ها را اختراع نکرده است. آنها در توافقنامه صلح ایجاد شدند.

هیچ دولتی نمی تواند هر عامل صدمه دسته جمعی را به عدالت بکشاند، بنابراین باید یک ترتیب انتقالی به توافق برسد: تعداد کمی محاکمه شوند و آنها پاسخگوی همه جنایات باشند. این همان چیزی است که می تواند در اوکراین یا غزه اتفاق بیفتد که زمان پاسخگویی فرا برسد. در اینجا، تصمیم این بود: نه زندان، بلکه تحریمی است که آزادی را محدود می کند و زندگی را باز می گرداند. چیزی که گاهی اوقات به راحتی کنار گذاشته می شود - یک نقاشی دیواری، یک پروژه درختکاری، یک عملیات مین زدایی - برای قربانی بسیار دگرگون کننده است، زیرا این نوع تحریمی است که آنها خواسته اند. س. آیا همه قربانیان آن را چنین می بینند؟ الف

نه، و این کاملا قابل درک است. قربانیانی وجود دارند که حق دارند بگویند: "من می خواهم این شخص در زندان بپوسد." س. برخی از همکاران شما استدلال می کنند که هدف واقعی از کوتاه کردن مأموریت JEP جلوگیری از محاکمه 29 افسر نظامی است که از اعتراف به جنایات خود سرباز زدند، تقریبا همه آنها ژنرال بودند. آیا شما با این دیدگاه موافق هستید؟ الف. گروهی از ژنرال ها هستند که مسئولیت را نپذیرفتند و دادستانی کوچک ما تا 14 مارس 2028 فرصت دارد تا آنها را متهم کند.

من به طور جدی شک دارم که این پروژه به دنبال مانع تراشی در آن باشد، زیرا انجام این کار به معنای قدرت بخشیدن به سیستم قضایی عادی و تغییر هر چیزی است که توافقنامه صلح برای دستیابی به آن تعیین کرده است. و اگر به دلیل کوتاه شدن دوره زمانی نمی توان اتهاماتی را مطرح کرد، بررسی اولیه دادگاه کیفری بین المللی می تواند دوباره باز شود. این یک ریسک است. س. JEP طبق قانون اساسی تضمین شده است که تا سال 2033 باقی خواهد ماند. اگر کنگره این لایحه را تصویب کند، آیا شما موضوع را به دادگاه قانون اساسی خواهید برد؟ الف

من امیدوارم که مجبور نباشد به دادگاه قانون اساسی برسد و کنگره این روند را متوقف کند. قانونی که بازه زمانی را کوتاه می کند و دادگاهی را که صلاحیت رسیدگی به پرونده ها را دارد تغییر می دهد با توافق صلح سازگار نیست. اما اگر تصویب شود، من موافق مراجعه به دادگاه قانون اساسی هستم. س. و آیا به مجامع بین المللی متوسل می شوید، حتی اگر این امر باعث تنش در روابط با دولت شود؟ الف. بررسی دقیق توسط دفتر دادستان دیوان کیفری بین المللی اجتناب ناپذیر خواهد بود.

دولت ایوان دوک با دادستان دیوان بین‌المللی کیفری موافقت‌نامه همکاری امضا کرد که به صراحت بیان می‌کند که بودجه JEP نباید تحت تأثیر قرار گیرد و چارچوب قانونی آن نباید تغییر کند. این دقیقا همان کاری است که از نظر بودجه انجام شده است و اکنون از نظر قانونی به دنبال انجام آن هستند. س. هر کس امروز به کلمبیا نگاه کند چیزی جز پایان یک جنگ خواهد دید. الان کجا هستیم؟ الف. فارک ناپدید شد. 10 سال است که یک حمله از سوی آن جنبش چریکی صورت نگرفته است.

گروه‌های مخالف، فراریان و گروه‌های جنایتکار مانند قبیله دل گلفو باقی مانده‌اند که به دلیل شکست دولت در کنترل آن مناطق، جایگاه خود را به دست آورده‌اند. این یک جنگ جدید است، اما کاملا متفاوت از جنگی که فارک به راه انداخته بود، که در آرزوی به دست گرفتن قدرت بود. س. آیا رویکرد تندرو دولت برای تحت اختیار قرار دادن گروه های مسلح کارساز خواهد بود؟ الف. امیدوارم کار کند. اما لایحه تسلیم گروه های مسلح به عدالت به شدت از سیستم عدالت ترمیمی که حوزه تخصصی ما است، استفاده می کند.

این قانون مجازات زندان پشت میله‌های زندان را پیش‌بینی نمی‌کند، بلکه حبس در مستعمرات کشاورزی را پیش‌بینی می‌کند و شرایطی را تعیین می‌کند که مجرمان را ملزم به گفتن حقیقت و کمک به یافتن ناپدید شدگان می‌کند. مائوریسیو گائونا، سفیر کلمبیا در سازمان ملل متحد، گفت که توافقنامه صلح الگویی برای جهان نیست. آیا لازم بود تا این حد پیش برود؟ A. Gaona صرفا همان کاری را که نقشش ایجاب می کرد، مطابق با دولت انجام می داد. همه کشورهایی که قبلا مداخله کردند سخاوتمند بودند، از جمله ایالات متحده. اختلاف فاحش است. س

آیا نگران این هستید که وقتی JEP بسته می شود، میراث آن ممکن است آن چیزی نباشد که انتظارش را داشتید؟ الف- با گذشت زمان، واضح تر خواهد شد. به نظر می رسد ممکن است لازم باشد تجربه دیگری را تجربه کنیم تا مردم ببینند که چقدر خوب کارها را در اینجا انجام داده ایم. با قربانیان بسیار خوب رفتار شد: نه تنها آنها در این فرآیند شرکت کردند، بلکه حمایت روانی اجتماعی ارائه شده به افرادی که بسیار رنج کشیده بودند نیز بسیار مهم بود. و من متقاعد شده ام که این مدل می تواند فراتر از کلمبیا مفید باشد. سران کشورها مسئول قساوت های توده ای هستند که هرگز به زندان نخواهند رفت.

وقتی آنها در آن سطح عمل می کنند، باید راهی برای پیشرفت پیدا کرد. و این راه پیش رو این است: زندانی نیست، اما آنها باید مسئولیت را بپذیرند. قبول مسئولیت آسان نیست. برای دریافت اخبار بیشتر به زبان انگلیسی از EL PAÍS USA Edition در خبرنامه هفتگی ما ثبت نام کنید