رئیس پیشین سرویس اطلاعاتی آلمان به ظن جاسوسی بازداشت شد

دفتر دادستانی فدرال آلمان روز سه‌شنبه ۶ اکتبر (۱۴ مهر) اعلام کرد که پلیس آگوست هانینگ، رئیس پیشین سرویس اطلاعاتی برون‌مرزی آلمان (BND)، را به ظن جاسوسی بازداشت کرده است.

به گزارش کانال اول تلویزیون آلمان (ARD)، این پرونده تازه در ارتباط با "خیانت" می‌تواند سرویس اطلاعاتی برون‌مرزی این کشور را به لرزه درآورد.

بر اساس اطلاعات شبکه‌های WDR و NDR و روزنامه "زوددویچه"، دادستانی کل فدرال آلمان در حال تحقیق درباره آگوست هانینگ، رئیس پیشین سرویس اطلاعاتی برون‌مرزی این کشور، به ظن خیانت جاسوسی علیه کشور، کسب اطلاعات درباره اسرار دولتی، تلاش برای خیانت به کشور و فعالیت جاسوسی برای یک سرویس اطلاعاتی است.

در بیانیه دادستانی مشخص نشده است که هانینگ مظنون به همکاری با کدام سرویس اطلاعاتی خارجی است.

طبق همین گزارش، در مورد یکی دیگر از کارکنان باسابقه این سرویس اطلاعاتی نیز اتهام معاونت در تلاش برای خیانت به کشور و معاونت در خیانت جاسوسی علیه کشور مطرح است.

بیانیه دادستانی ضمن تأیید بازداشت این همکار ارشد پیشین سرویس اطلاعاتی خارجی آلمان، اعلام کرده اتهام او این است که پس از پایان دوران ریاست هانینگ بر این سرویس اطلاعاتی، در ازای دریافت پول، صدها سند طبقه‌بندی‌شده را در اختیار هانینگ قرار داده است.

طبق تحقیقات شبکه‌های WDR و NDR و روزنامه "زوددویچه"، بازرسان اداره پلیس جنایی آلمان هانینگ را بامداد روز سه‌شنبه ۶ اکتبر (۱۴ مهر) در خانه‌اش در "نوردوالده" در نزدیکی شهر مونستر، بازداشت کرده‌اند. مأموران این نهاد در ایالت بایرن نیز "مانفرد د."، یکی دیگر از کارکنان ارشد و سابق سرویس اطلاعاتی برون‌مرزی آلمان، را بازداشت کرده‌اند که طبق این گزارش، رئیس پیشین دفتر هانینگ بوده و تا بهار ۲۰۲۶ در سرویس اطلاعاتی برون‌مرزی کار می‌کرده است.

بازرسان هم‌زمان اماکنی را که متهمان در آنجا و در برلین حضور داشته‌اند، مورد تفتیش قرار داده‌اند. متهمان روزهای سه‌شنبه و چهارشنبه در برابر قاضی تحقیق دیوان عالی فدرال آلمان حاضر خواهند شد. قاضی احکام بازداشت را به آنان ابلاغ خواهد کرد و درباره بازداشت موقتشان تصمیم خواهد گرفت.

بر اساس این گزارش، "مانفرد د." دست‌کم تا سال ۲۰۲۲ در ازای دریافت پول، اطلاعات فوق‌محرمانه سرویس اطلاعاتی برون‌مرزی آلمان را در اختیار هانینگ قرار داده است. بازرسان در حال بررسی این ظن هستند که رئیس پیشین این نهاد اطلاعاتی، که اکنون ۸۰ سال دارد، دست‌کم در یک مورد برای یک سرویس اطلاعاتی خارجی تحلیلی امنیتی تهیه کرده است. با این حال، بر اساس اطلاعات شبکه‌های WDR و NDR و روزنامه "زوددویچه"، این پرونده ارتباطی با روسیه ندارد.

طبق گزارش‌ها، در موردی دیگر، هانینگ در ارتباطات خود با یک مأمور خارجی، از اطلاعات موجود در اسناد داخلی سرویس اطلاعاتی برون‌مرزی آلمان استفاده کرده است. به گفته محافل امنیتی، هانینگ پس از بازرسی خانه و دفاتر او در سپتامبر سال گذشته در کانون توجه بازرسان قرار گرفت؛ در آن زمان اداره پلیس جنایی ایالت هامبورگ، در ارتباط با پرونده "آدم‌ربایی بلوک"، در جست‌وجوی مدارک و شواهد بود.

دادستانی هامبورگ کریستینا بلوک، وارث مجموعه رستوران‌های زنجیره‌ای "استیک‌هاوس"، را متهم کرده که در پایان سال ۲۰۲۳ و در پی اختلاف بر سر حضانت فرزندان، دستور ربودن دو فرزند کوچک‌ترش را صادر کرده است. به گفته بازرسان، آگوست هانینگ در تلاش قبلی برای ربودن این کودکان نیز دخیل بوده است؛ اتهامی که او آن را رد می‌کند.

طبق اطلاعات شبکه‌های WDR و NDR و روزنامه "زوددویچه"، مأموران اداره پلیس جنایی ایالت هامبورگ هنگام بررسی اطلاعات و مدارکی که سال گذشته از هانینگ ضبط شده بود، ظاهراً به یک دستگاه الکترونیکی ذخیره اطلاعات با محتوایی بسیار حساس دست یافته‌اند. بر این اساس، این مقام پیشین ظاهراً به اسناد فوق‌محرمانه سرویس اطلاعاتی برون‌مرزی آلمان مربوط به سال‌های اخیر دسترسی داشته است؛ اسنادی که به نظر می‌رسد تحت هیچ شرایطی نباید در اختیار او می‌بودند. دوران خدمت هانینگ در سرویس اطلاعاتی برون‌مرزی در نوامبر ۲۰۰۵ پایان یافته بود.

طبق گزارش‌ها، در مجموع حدود دو هزار سند از سوی "مانفرد د." در اختیار هانینگ قرار گرفته است. تحقیقات نشان می‌دهد، بسیاری از این اسناد گزارش‌های توجیهی برای نشست موسوم به "وضعیت سرویس‌های اطلاعاتی" در دفتر صدراعظم بوده‌اند؛ نشستی که رؤسای نهادهای امنیتی هر هفته در آن به تبادل اطلاعات می‌پردازند. طبق تحقیقات، این اسناد شامل گزارش‌هایی بسیار حساس، از جمله درباره برنامه هسته‌ای ایران یا ارتش روسیه بوده‌اند.

به گفته محافل امنیتی، در میان این اسناد اطلاعاتی متعلق به سرویس‌های اطلاعاتی خارجیِ همکار نیز وجود داشته است. درز چنین اطلاعاتی در میان سرویس‌های اطلاعاتی، بدترین سناریوی ممکن تلقی می‌شود، زیرا سرویس‌های اطلاعاتی کشورهای دوست ممکن است اعتماد خود را به سرویس اطلاعاتی برون‌مرزی آلمان از دست بدهند و این نهاد را از دسترسی به اطلاعات حیاتی محروم کنند.

پس از بررسی اسناد، اداره پلیس جنایی ایالت هامبورگ مدارک ضبط‌شده را در اختیار نهادهای فدرال قرار داد. سرانجام در ماه مه ۲۰۲۶، دادستانی فدرال تحقیقاتی محرمانه علیه هانینگ و فردی که مظنون است اطلاعات سرویس اطلاعاتی برون‌مرزی را در اختیار او قرار داده باشد، آغاز کرد.

هنوز مشخص نیست که هانینگ برای چه مدتی اطلاعات محرمانه داخلی را دریافت کرده است. به گفته محافل امنیتی، جدیدترین اسناد کشف‌شده مربوط به ژوئن ۲۰۲۲ هستند.

همچنین این پرسش همچنان بی‌پاسخ است که فرد مظنون به افشای اطلاعات در سرویس اطلاعاتی برون‌مرزی چگونه توانسته این اسناد را از این نهاد به‌شدت حفاظت‌شده خارج کند. از سرویس اطلاعاتی برون‌مرزی آلمان خواسته شده است در کوتاه‌ترین زمان ممکن درباره این پرونده اظهارنظر کند. وکلای آگوست هانینگ نیز تاکنون به درخواست‌ها برای اظهارنظر درباره این اتهامات پاسخی نداده‌اند.

این پرونده، برای سرویس اطلاعاتی برون‌مرزی آلمان، دومین مورد جدی در فاصله چند سال گذشته است. در حال حاضر، یکی از رؤسای پیشین بخش‌های این سرویس اطلاعاتی در دادگاه عالی ایالتی برلین محاکمه می‌شود؛ فردی که گفته می‌شود در سال ۲۰۲۲ به همراه یک متهم دیگر برای روسیه جاسوسی کرده است.

در آن پرونده، موضوع بر سر اطلاعات فوق‌محرمانه درباره عملیات سایبری سرویس اطلاعاتی برون‌مرزی آلمان بود که از این سرویس به بیرون درز کرده بود. به گزارش کانال اول تلویزیون آلمان، اگر ظن موجود علیه هانینگ و متهم دوم تأیید شود، این پرونده به یک رسوایی اطلاعاتی در ابعادی تاریخی تبدیل خواهد شد. تاکنون در تاریخ جمهوری فدرال آلمان هرگز پرونده‌ای به ظن خیانت به کشور وجود نداشته که در آن پای یک مقام ارشد سابق با چنین جایگاه بالایی در میان بوده باشد.

آگوست هانینگ در طول دوران فعالیت حرفه‌ای خود، دهه‌ها در سمت‌های کلیدی ساختار امنیتی آلمان فعالیت کرده است. او پیش از دوران ریاستش بر سرویس اطلاعاتی برون‌مرزی، مسئول حفاظت از اطلاعات طبقه‌بندی‌شده در نمایندگی جمهوری فدرال آلمان در آلمان شرقی بود.

هانینگ پس از فعالیت در دفتر صدراعظم، از جمله در سمت هماهنگ‌کننده سرویس‌های اطلاعاتی فدرال، در سال ۱۹۹۸ ریاست سرویس اطلاعاتی برون‌مرزی را بر عهده گرفت. این دکتر در حقوق، پس از پایان دوران فعالیتش در سرویس اطلاعاتی، در اواخر سال ۲۰۰۵ به عنوان معاون وزیر به وزارت کشور رفت و چهار سال بعد نیز به بازنشستگی موقت فرستاده شد.

به گزارش کانال اول تلویزیون آلمان، هانینگ در سال‌های بعد به عنوان کارآفرین و مشاور امنیتی نیز مطرح شد. او تا ماه مه از مدیران یک شرکت امنیتی مناقشه‌برانگیز مستقر در سوئیس بود. شرکت تابعه آلمانی این مجموعه نیز مدتی در جریان اختلاف بر سر حضانت میان کریستینا بلوک و همسر سابقش، به کار گرفته شده بود.

در این میان، ظاهراً هانینگ و یکی از شرکای تجاری‌اش، که از مأموران سابق اداره ایالتی پلیس جنایی بود، از روش‌های مشکوکی نیز استفاده کرده‌اند. به گفته دادستانی، این دو در سال ۲۰۲۳ قصد داشته‌اند همسر سابق بلوک را "با طرح اتهامات خلاف واقع در زمینه پدوفیلی بدنام کنند". بر این اساس، گفته می‌شود هانینگ و همدست احتمالی‌اش تلاش کرده‌اند یک هارد دیسک حاوی تصاویر و ویدئوهای پورنوگرافی کودکان را به پدر فرزندان بلوک نسبت دهند.

تحقیقات در این زمینه هنوز به پایان نرسیده است. آگوست هانینگ در گذشته تمامی اتهامات مطرح‌شده علیه خود در پرونده بلوک را رد کرده بود.