رسول باختر در گفت‌وگو با «فوتبال 360»؛ کسر امتیاز از ملوان، با رویه انضباطی ما تناسب ندارد
اعتراضات دو باشگاه ملوان و تراکتور به احکام کمیته انضباطی، فرآیند جدیدی در این پرونده را به جریان انداخته است.
به گزارش فوتبال ۳۶۰، کمیته انضباطی سرانجام آرای مربوط به دیدار برگزارنشده ملوان و تراکتور در هفته نهم لیگ برتر را اعلام کرد؛ آرایی که نه‌تنها به اختلافات دو باشگاه پایان نداد، بلکه با واکنش تند هر دو طرف همراه شد. بر اساس حکم صادرشده، تراکتور به دلیل ترک زمین و عدم برگزاری مسابقه، بازنده ۳ بر صفر شناخته شد. در سوی مقابل، ملوان نیز به دلیل تخلفات منتسب به تماشاگرانش با مجموعه‌ای از محرومیت‌ها و جرایم روبه‌رو شده که مهم‌ترین آن‌ها کسر ۲ امتیاز از جدول لیگ برتر است.
به این ترتیب، ملوان اگرچه برنده انضباطی مسابقه شناخته شد، اما این پیروزی برای انزلی‌چی‌ها کم‌هزینه نبود؛ چراکه از ۳ امتیاز به‌دست‌آمده، ۲ امتیاز با حکم کمیته انضباطی کسر شده است. جریمه یک میلیارد ریالی، برگزاری ۲ مسابقه خانگی صرفاً با حضور تماشاگران زن و محرومیت هواداران ملوان از حضور در یک مسابقه در تبریز، دیگر بخش‌های حکم صادرشده علیه این باشگاه است.
کمیته انضباطی با صدور این رأی چندوجهی تلاش کرده تخلفات هر ۲ طرف را مورد رسیدگی قرار دهد، اما تنها ساعاتی پس از اعلام احکام، باشگاه‌های ملوان و تراکتور با انتشار بیانیه‌هایی مفصل به آن اعتراض کردند و از پیگیری پرونده در کمیته استیناف و حتی مراجع بین‌المللی خبر دادند. در همین زمینه، در فوتبال ۳۶۰ با رسول باختر، کارشناس مسائل حقوقی فوتبال، درباره مبنای قانونی رأی صادرشده، مسئولیت باشگاه‌ها در قبال رفتار تماشاگران و تناسب مجازات کسر امتیاز گفت‌وگو کردیم.
در بیانیه‌ای که باشگاه تراکتور منتشر کرده است، مسئولان این باشگاه معتقد هستند چطور می‌شود که ملوان مختلف شناخته شود اما بازنده این بازی تیم‌شان باشد. رسول باختر در واکنش به این اتفاق گفت: «بخشی از صحبت باشگاه تراکتور درست است، اما نمی‌توان گفت استدلال آن‌ها به‌طور کامل صحیح است. مسئله اینجاست که باشگاه ملوان به دلیل رفتار تماشاگرانش، یعنی توهین‌ها و شعارهای زننده، متخلف شناخته شده است؛ درحالی‌که این تخلف لزوماً ارتباطی با تعیین نتیجه ۳ بر صفر مسابقه ندارد. در چنین شرایطی، روال مشخصی برای برخورد با شعارهای توهین‌آمیز وجود دارد. ابتدا داور باید موضوع را تشخیص بدهد و سپس درباره توقف مسابقه و اجرای مراحل سه‌گانه پروتکل مربوطه تصمیم‌گیری کند. حتی ممکن است داور در همان مرحله نخست به این نتیجه برسد که مسابقه نباید ادامه پیدا کند، اما در هر صورت اتخاذ چنین تصمیمی در اختیار داور است».
او با اشاره به مسئله سیر پروتکل و چگونگی پیروزی تراکتور مقابل ملوان، ادامه داد: «در دیدار ملوان و تراکتور این فرایند طی نشد. بنابراین بازیکنان تراکتور نمی‌توانستند رأساً تصمیم بگیرند که زمین مسابقه را ترک کنند. آن‌ها بدون اجازه داور از زمین خارج شدند و همین اقدام، مبنای اعلام نتیجه ۳ بر صفر به سود ملوان قرار گرفت. در واقع باید ۲ موضوع را از یکدیگر تفکیک کنیم؛ یکی تخلف تماشاگران ملوان و دیگری ترک خودسرانه زمین از سوی تراکتور. اینکه ملوان بابت رفتار هوادارانش جریمه شده، به این معنا نیست که تراکتور مجاز بوده بدون طی شدن فرآیند قانونی، از انجام مسابقه خودداری کند. بنابراین تخلفات تماشاگران ملوان ارتباط مستقیمی با نتیجه انضباطی مسابقه ندارد».
باشگاه ملوان نیز معتقد بود اعضای تیم‌شان اعم از کادر مدیریتی تا کادرفنی و بازیکنان برای کنترل جو ورزشگاه اقدام کردند. رسول باختر در خصوص اعتراض باشگاه ملوان پاسخ داد: «مسئولیت اقدامات تماشاگران منتسب به هر باشگاه، همواره بر عهده همان باشگاه است. وقتی هواداران یک تیم مرتکب تخلف می‌شوند، باشگاه مربوطه باید با عواقب انضباطی آن روبه‌رو شود. بنابراین نمی‌توان صرفاً با این استدلال که ما برای کنترل شرایط تلاش کردیم، مسئولیت باشگاه را به‌طور کامل منتفی دانست. اصل مسئولیت همچنان پابرجاست و باشگاه باید پاسخگوی رفتار تماشاگران خود باشد. البته اگر ملوان بتواند ثابت کند که مدیران، کادرفنی و سایر عوامل باشگاه واقعاً برای کنترل شرایط و جلوگیری از ادامه تخلفات اقدامات مؤثری انجام داده‌اند، این موضوع می‌تواند در تعیین میزان مجازات مورد توجه قرار بگیرد و زمینه تخفیف در حکم را فراهم کند. پس تلاش باشگاه برای کنترل سکوها می‌تواند یک عامل تخفیف‌دهنده باشد، اما به‌خودی‌خود باعث رفع کامل مسئولیت انضباطی نمی‌شود».
همچنین رسول باختر در خصوص مرسوم بودن کسر 2 امتیاز از ملوان به دلیل عدم‌سازماندهی سکوها و شعارهای هوادارانش، اینطور توضیح داد: «آنچه تحت عنوان کسر ۲ امتیاز از ملوان شاهد بودیم، عملاً نوعی بدعت در رویه انضباطی فوتبال ایران است. البته فصل گذشته هم یک‌بار اتفاق مشابهی درباره باشگاه چادرملو رخ داد؛ زمانی که کمیته انضباطی به دلیل شعارها و توهین‌های تماشاگران این تیم، حکم به کسر امتیاز داد، اما همان رأی بعداً در کمیته استیناف نقض شد. اگر رویه خود کمیته انضباطی را بررسی کنیم، به‌جز همان پرونده چادرملو، در سایر موارد مشابه عمدتاً شاهد صدور احکامی مانند محرومیت تماشاگران و جریمه نقدی بوده‌ایم. بنابراین حتی از منظر عرف و رویه موجود در فدراسیون فوتبال خودمان هم کسر امتیاز در چنین شرایطی مجازاتی معمول نیست. ه‌طور کلی، کسر امتیاز در فوتبال برای تخلفات بسیار سنگین و شدید در نظر گرفته می‌شود و رسیدن به چنین مجازاتی معمولاً مستلزم وقوع اتفاقات جدی یا تکرار تخلف است».
او در ادامه به مجازات باشگاه ملوان اشاره داشت و توضیح داد: «برای مثال، حتی در بحث نژادپرستی و شعارهای تبعیض‌آمیز نیز اگر مسابقه متوقف نشود، در مرتبه نخست معمولاً مجازات‌هایی مانند محرومیت و جریمه اعمال می‌شود. در صورت تکرار، مجازات سنگین‌تر خواهد شد و در مراحل بعدی است که ممکن است موضوع کسر امتیاز یا احکام مشابه مطرح شود. توهین‌ها و شعارهایی که در این مسابقه شنیده شد، بسیار زشت و زننده بود و واقعاً نباید شاهد چنین اتفاقاتی در فوتبال‌مان باشیم. هیچ بحثی درباره لزوم برخورد با این رفتارها وجود ندارد، اما مسئله اصلی تناسب مجازات با تخلف رخ‌داده است. به اعتقاد من، می‌شد با همان محرومیت تماشاگران و جرایم نقدی که در رویه انضباطی فوتبال ایران هم سابقه دارد، با این تخلفات برخورد کرد. بر همین اساس، معتقدم کسر امتیاز از ملوان نه با رویه انضباطی موجود در فوتبال ایران تناسب دارد و نه با اصولی که در مقررات فیفا و سایر فدراسیون‌ها برای تعیین مجازات مورد توجه قرار می‌گیرد. البته از فدراسیون فوتبالی که مجازات ورزشی تعلیقی صادر می‌کند، هر حکمی ممکن است ببینیم! دیگر صدور چنین آرایی چندان جای تعجب ندارد».