رشد ۴.۵ درصدی اقتصاد چین با تکیه بر صادرات، ضعف داخلی ادامه دارد

چین روز دوشنبه اعلام کرد اقتصاد این کشور در سه‌ماهه ژوئیه تا سپتامبر نسبت به مدت مشابه سال قبل ۴.۵ درصد رشد کرده است؛ رشدی که با اتکاء به صادرات قوی حاصل شده و در شرایطی که شرکای تجاری برای کاهش کسری خود با پکن فشار بیشتری وارد می‌کنند، این کشور را به هدف رشد سالانه‌اش نزدیک‌تر می‌کند.رقم رسمی از پیش‌بینی‌ها فراتر رفت و نسبت به رشد ۴.۳ درصدی ثبت‌شده در دوره آوریل تا ژوئن، که کندترین سرعت در بیش از سه سال گذشته بود، افزایش نشان می‌دهد.رهبران چین برای سال ۲۰۲۶ هدف رشد ۴.۵ تا ۵ درصدی تعیین کرده‌اند، رقمی پایین‌تر از رشد ۵ درصدی سال گذشته. ابتدای ماه جاری، صندوق بین‌المللی پول (IMF) پیش‌بینی خود از رشد اقتصاد چین در سال جاری را به ۴.۵ درصد کاهش داد؛ سطح پایینی بازه مورد نظر پکن.رشد با جهش صادرات تقویت شده اما تقاضای داخلی همچنان ضعیف استصادرات همچنان یکی از معدود نقاط روشن اقتصاد چین است. پس از جهش ۳۶ درصدی صادرات در ماه گذشته و ثبت مازاد تجاری ۹۳۸ میلیارد دلاری در دوره ژانویه تا سپتامبر، چین در مسیر عبور از رکورد مازاد تجاری ۱.۲ تریلیون دلاری سال گذشته قرار دارد.افزایش تعرفه‌های آمریکا به روابط تجاری دوجانبه لطمه زده و صادرکنندگان چینی را به سمت بازارهای جنوب شرق آسیا، آمریکای لاتین و اروپا سوق داده است. کالاهای فناورانه از جمله نیمه‌هادی‌ها و خودروهای هیبریدی و برقی، موتور اصلی این رشد به شمار می‌روند.در تلاش برای دستیابی به خودکفایی و محافظت در برابر کنترل‌های صادراتی غرب، چین ظرفیت عظیم تولیدی با یارانه‌های سنگین در بخش‌هایی مانند انرژی خورشیدی و خودروهای برقی ایجاد کرده است. با این حال، این روند با مشکلاتی نیز همراه بوده است.تولید به سرعت افزایش یافته اما مصرف داخلی عقب مانده است، به همین دلیل بخش زیادی از کالاها با قیمت‌های رقابتی روانه بازارهای خارجی می‌شود. اکاترینا بیگوس، استراتژیست ارشد بازار در بی‌ان‌پی پاریبا اَست منیجمنت، می‌گوید این الگوی رشد متکی بر فناوری و صادرات، اشتغال‌زایی و افزایش درآمد محدودی به همراه داشته و در عین حال خطر از دست رفتن مشاغل تحت تاثیر هوش مصنوعی رو به افزایش است.مکس زن‌گلین، اقتصاددان ارشد آسیا-اقیانوسیه در کنفرانس برد، می‌گوید رقم رسمی رشد «به شکل فزاینده‌ای شاخص ضعیفی از عملکرد گسترده‌تر اقتصاد» شده است.به گفته زن‌گلین، این رقم چشمگیر در عین حال «شکاف‌های رو به گسترش میان بخش‌ها، مناطق و خانوارها» را پنهان می‌کند و مدیریت نابرابری‌های داخلی ممکن است برای پکن دشوارتر از مقابله با فشارهای بیرونی باشد.تقاضای داخلی تضعیف شده است؛ رکود چندین ساله بازار مسکن، ثروت خانوارها را فرسوده و سطح پس‌اندازها را بالا برده است.اتحادیه اروپا چین را برای متعادل کردن تجارت زیر فشار می‌گذارددر همین حال، نگرانی از آنکه واردات ارزان‌قیمت از چین صنایع داخلی را تهدید کند همچنان پابرجاست.اتحادیه اروپا با ۲۷ عضو، روزانه بیش از ۱.۱ میلیارد دلار کسری تجاری با چین دارد و صادرات چین به این بلوک در نه ماه نخست سال ۱۶ درصد افزایش یافته است. برخی کشورهای عضو خواستار محدودیت‌های بیشتری هستند، حتی پس از توافق ماه جاری برای تقریباً نصف کردن واردات خودروهای هیبریدی چینی در چند سال آینده.با این حال، تحلیلگران می‌گویند چین می‌تواند ضمن حفظ دسترسی خود به بازارها، به همکاری با سایر کشورها برای حل اختلافات تجاری ادامه دهد.به عنوان نمونه، توافق مربوط به خودروهای هیبریدی ممکن است به چین اجازه دهد در بلندمدت فروش بیشتری داشته باشد و در عین حال از افزایش گسترده تعرفه‌ها جلوگیری کند. لین سانگ، اقتصاددان ارشد حوزه چین بزرگ در آی‌ان‌جی، می‌گوید عدم‌توازن‌های تجاری «به این زودی‌ها قابل حل نخواهد بود».سیاستگذاران همچنین معتقدند که ارزش کمتر از حد واقعی یوان در برابر دلار و یورو، به مازاد تجاری چین دامن زده است؛ ادعایی که بانک مرکزی چین آن را رد کرده است.پکن اعلام کرده است به دنبال مازاد تجاری بزرگ نیست. پان گونگ‌شنگ، رئیس بانک مرکزی چین، روز جمعه گفت کشورهایی که با کسری یا مازاد تجاری روبه‌رو هستند باید همکاری کنند و تاکید کرد چین متعهد به گسترش تقاضای داخلی است.