رهبران آسیای مرکزی برای هشتمین نشست مشورتی در ترکمنستان گرد هم می‌آیند

در 8 اکتبر، ترکمنستان میزبان انبوهی از نشست‌های منطقه‌ای در آوازه بود، از جمله هشتمین نشست مشورتی سران کشورهای آسیای مرکزی و آذربایجان، و شورای سران کشورهای مشترک المنافع (CIS) و همچنین نشست‌های مرتبط در سطح وزیران خارجه. به گزارش رسانه دولتی ترکمنستان، سردار بردی محمداف، رئیس جمهور ترکمنستان، «پنج هدف کلیدی» را مطرح کرد که شامل «ایجاد پتانسیل قالب شش جانبه»، تضمین صلح و ثبات پایدار در منطقه، تلاش های مشترک «برای تبدیل آسیای مرکزی و آذربایجان به حمل و نقل و تدارکات کلیدی است.

cs، انرژی و قطب های صنعتی در این قاره در جهت شرق-غرب و شمال-جنوب، شرایط را برای «رشد سریع فناوری و اجرای فعال هوش مصنوعی» و در نهایت، گسترش «روابط فرهنگی، بشردوستانه، آموزشی و تمدنی» ایجاد می کند. اینها همه به طور مبهم و غیر توهین آمیزی بر اساس سبک دیپلماتیک ترکمن ها بیان شد. اظهارات شوکت میرضیایف، رئیس جمهور ازبکستان، بلندپروازانه تر و ملموس تر بود - یا حداقل به راحتی قابل دسترسی بود. میرضیایف به تغییرات جوی در دیپلماسی منطقه ای آسیای مرکزی اشاره کرد.

وی به تکمیل پیمان دوستی، حسن همجواری و همکاری برای توسعه آسیای مرکزی در قرن بیست و یکم اشاره کرد. این معاهده در چهارمین نشست مشورتی رهبران آسیای مرکزی در سال 2022 توسط روسای جمهور قزاقستان، قرقیزستان و ازبکستان امضا شد. تا سال 2025 طول کشید تا تاجیکستان این قرارداد را امضا کند، و ترکمنستان تنها در اوایل سال جاری، در ماه ژوئیه در جریان سفر یرمک کوشربایف، وزیر امور خارجه قزاقستان به عشق آباد، این کار را انجام داد.

میرضیایف به شکاف بین 2022 و 2026 برای امضای معاهده هر پنج کشور اشاره نکرد. او همچنین به این واقعیت اشاره نکرد که در حالی که آذربایجان به این گروه ملحق شده است - و ریاست آن را بر عهده می گیرد - طرف این معاهده نیست. این شاید از روی طراحی باشد. میرضیایف خاطرنشان کرد که ما به دنبال ایجاد ساختارهای دست و پا گیر نیستیم. معاهده دوستی این موضع را مدون می‌کند و در عین حال متعهد به چیزی فراتر از گفتار و مشورت است.

این معاهده تعهداتی را برای همکاری در طیف وسیعی از زمینه ها و ایجاد روابط «بر اساس احترام متقابل، برابری، تفاهم و توجه همه جانبه به منافع یکدیگر» تعیین می کند. اما حاوی نکاتی از مسیرهای احتمالی آینده است. به عنوان مثال، ماده 5 آن بیان می‌دارد که طرفین «در زمینه جلوگیری از تهدید استقلال، حاکمیت و تمامیت ارضی از یکدیگر حمایت و کمک متقابل خواهند کرد». در ادامه تصریح می‌کند که در صورت بروز وضعیتی که «خطری برای امنیت، حاکمیت و سرزمین باشد.

یکپارچگی ریالی» یکی از طرفین، «مشاوره های مناسب» ممکن است به صورت دوجانبه یا در قالب مشورتی «به منظور تعیین تدابیری که به پیشگیری مؤثر از تهدید ایجاد شده کمک می کند» برگزار شود. این یک راه دیپلماتیک طولانی برای گفتن است که در صورت بروز بحران، کشورهای آسیای مرکزی ممکن است با هم برای مقابله با آن اقدام کنند. البته، تاریخ – و سوابق گروه‌های منطقه‌ای دیگر مانند سازمان همکاری شانگهای (SCO) یا سازمان پیمان امنیت جمعی (CSTO) – نشان می‌دهد که عدم اقدام در قبال انفعال بیشترین است.

نتیجه احتمالی، حتی در بحبوحه یک بحران. جدا کردن پیمان دوستی که در ژوئیه 2022 توسط قزاقستان، قرقیزستان و ازبکستان امضا شد، از حمله روسیه به اوکراین در اوایل همان سال، دشوار است. به همین ترتیب، تاجیکستان تنها پس از حل و فصل اختلافات مرزی طولانی مدتش با قرقیزستان به آن پیوست. ترکمنستان که سیاست خارجی «بی‌طرفی مثبت» را حفظ می‌کند، غافلگیرکننده‌ترین امضاکننده است، اما امضای آن ممکن است نشان‌دهنده تغییر کمتری در عشق‌آباد باشد تا تعهدات کم‌تری که در این معاهده خواسته شده است.

نتایج بزرگ در هر جلسه برای اثبات ارزش یک قالب ضروری نیست. اما در یک نقطه خاص، پایین ترین میوه آویزان - توانایی نشستن دور یک میز با هم و بحث دوستانه در مورد اولویت ها - انتخاب شده است. میرضیایف – و قاسم جومارت توکایف، رئیس جمهور قزاقستان – به صراحت گفته اند که جاه طلبی های بزرگ تری برای آنچه آسیای مرکزی می تواند به طور جمعی انجام دهد، دارند. حوزه اقتصادی - به ویژه تجارت، ترانزیت و سرمایه گذاری - مورد توجه ویژه هر دو رئیس جمهور قرار گرفت و پایین ترین میوه بعدی را نشان می دهد.

چه کسی می تواند با گسترش تجارت بحث کند؟ توکایف در اظهارات خود خاطرنشان کرد که تجارت درون منطقه ای بالغ بر 13 میلیارد دلار است که 8 درصد از کل مبادلات تجاری بین کشورها را تشکیل می دهد. او هدف خود را رسیدن به 20 میلیارد دلار تعیین کرد. توکایف تعمیق همکاری های تجاری منطقه ای را پیشنهاد داد و مراکز لجستیکی را که اکثر کشورهای منطقه در حال ساختن هستند، در آن سوی مرزها به هم متصل کرد. او گفت: «در آینده نزدیک می‌توانیم آنها را برای ایجاد زنجیره‌های ارزش منطقه‌ای به هم پیوند دهیم.

ما همه شرایط را برای گسترش همکاری در سرمایه گذاری، انرژی، صنعت و سایر حوزه های استراتژیک داریم. توکایف به مسیر حمل‌ونقل بین‌المللی ترانس خزر یا کریدور میانی اشاره کرد و همچنین خاطرنشان کرد: «مسیر شمال-جنوب با همکاری روسیه برای قزاقستان از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است». میرضیایف استدلال کرد که "همکاری اقتصادی باید به سطح جدیدی ارتقا یابد." او به اهمیت ادامه رسیدگی به موانع تجاری اشاره کرد، اما به آینده نگاه کرد: «ما در حال حاضر به نقطه‌ای رسیده‌ایم که تجارت متقابل استاندارد دیگر کافی نیست. باید f ایجاد کنیم

محصولات آماده شده با هم. میرضیایف با تمرکز بر جوانان و همکاری گفت: «مهم است که دانشجویان، متخصصان جوان، دانشمندان، محققان و نمایندگان حرفه‌های خلاق فرصت بیشتری برای برقراری ارتباط، یادگیری از یکدیگر و همکاری داشته باشند.» این یک احساس عالی است، اما در پرتو سکوت مجازی در مورد موضوع دکتر ایکبولجون قرابویف، صدای توخالی است. قرابویف استاد روابط بین‌الملل ازبکستانی در یکی از دانشگاه‌های قزاقستان بود.

او تابستان امسال در قزاقستان بازداشت شد، ظاهرا به اتهام جاسوسی، و از آن زمان تاکنون به طور رسمی در مورد این پرونده - چه توسط آستانه یا تاشکند - صحبت نشده است. این به برجسته کردن فاصله بین اظهارات ارائه شده در یک میز گرد و واقعیت آنچه برای الهام بخشیدن و حمایت از همکاری و همکاری نیاز است، کمک می کند. کار بسیار سختی برای آسیای مرکزی در پیش است.