روزنامه نگاران تونسی با کاهش آزادی ها از زندان دوباره می ترسند

روزنامه‌نگاران تونسی در تظاهراتی که اتحادیه روزنامه‌نگاران تونس برای آزادی روزنامه‌نگار محمد یوسفی، منتقد سرسخت رئیس‌جمهور قیس سعید، در بحبوحه سرکوب گسترده روزنامه‌نگاران در تونس، تونس فراخوانده بود، شرکت کردند. 8 سپتامبر 2026. رویترز/ جیهد ابیدلاوی

تونس، 14 اکتبر - روزنامه‌نگارانی در تونس که پس از بهار عربی 2011 از آزادی مطبوعات برخوردار بودند، بار دیگر بر شانه‌های خود می‌نگرند و می‌دانند کارشان ممکن است آنها را به زندان بیاندازد.

سرنگونی حکومت مستبد زین العابدین بن علی در سال 2011 رسانه های تونس را رها کرد، اما یک دهه بعد، رئیس جمهور کیس سعید، قدرت های گسترده را به دست گرفت و این دستاوردها را از بین برد.

گروه های حقوقی می گویند که اکنون رسانه های مستقل با سرکوب کامل مواجه هستند و تونس در پنج سال گذشته بیش از 50 پله سقوط کرده و در فهرست آزادی مطبوعات گزارشگران بدون مرز به رتبه 137 رسیده است.

ایمن رضقی، سردبیر نشریه مستقل نوات، با تأمل در مورد اینکه چگونه حداقل محدودیت ها قبل از سال 2011 در مقابل عدم قطعیت فعلی روشن بودند، گفت: «ما در یک منطقه خاکستری زندگی می کنیم، گویی در یک میدان مین در حال تغییر هستیم و هر روز بهای آن را می پردازیم.

در اطراف او، در باغ کوچکی در تونس، حدود نیم دوجین از همکاران نشسته اند و سیگار می کشند، جوک می گویند و درباره تحقیقاتی که قصد دارند درباره موضوعات مختلف از کیفیت آب آشامیدنی تا شرایط زندان ها منتشر کنند، بحث می کنند.

آنها می دانند که هر یک از داستان ها می تواند منجر به پیگرد قانونی شود.

به گفته زید دبار، رئیس سندیکای ملی روزنامه‌نگاران تونس، که وضعیت را بی‌سابقه خواند، حدود 20 روزنامه‌نگار به دلیل گزارش‌دهی یا پست‌های رسانه‌های اجتماعی با اتهامات جنایی روبرو هستند که چهار نفر قبلا زندانی شده‌اند.

سعید گفته است که او یک دیکتاتور نیست و روزنامه نگاران در انتقاد از مقامات آزادند و اغلب این کار را می کنند.

مقامات می گویند که پیگرد قانونی یک موضوع قضایی بی طرف است و هیچ کس بالاتر از قانون نیست.

دفتر مطبوعاتی نخست وزیر تونس به درخواست ها برای اظهار نظر پاسخ نداد.

رزگی گفت که نوات مرتبا تهدیدهایی دریافت می کند - به صورت ناشناس یا از طرف حامیان دولت در رسانه های اجتماعی که او را خائن می دانند - به دلیل گزارش در مورد مسائلی از زندان ها گرفته تا قطع برق و کمبود آب.

این رسانه همچنین با محدودیت‌های قضایی از جمله دستور دولت مبنی بر تعلیق فعالیت‌ها به مدت یک ماه در سال گذشته مواجه شده است.

بسیاری از روزنامه نگاران دیگر از فشارهای مشابهی خبر می دهند.

ماه گذشته، محمد یوسفی، سردبیر وب سایت خبری مستقل القطیبه، در راه رفتن به یک ایستگاه رادیویی خصوصی برای یک برنامه زنده دستگیر شد. یک قاضی او را به غنی سازی غیرقانونی متهم کرده است که به گفته او ساختگی است.

از دیگر خبرنگاران و چهره های رسانه ای زندانی می توان به مراد زیغیدی و برهن بسایس صدا و سیما اشاره کرد که ابتدا به دلیل انتشار اخبار نادرست و توهین به رئیس جمهور و سپس فرار مالیاتی محکوم شدند. آنها این اتهامات را رد می کنند و می گویند که متهم شده اند.

برای برخی، خروج از تونس تنها گزینه برای اجتناب از سرنوشت مشابه، علیرغم هزینه شخصی است.

در دسامبر 2025، خاولا بوکریم، بنیانگذار وب سایت مستقل تومدیا و منتقد برجسته رئیس جمهور، از ترس دستگیری قریب الوقوع عازم فرانسه شد.

ماه ها بعد، او به دلیل نوشته هایی در انتقاد از قوه قضائیه و سیستم حکومتی که او آن را مستبد توصیف می کرد، به طور غیابی به چهار سال زندان محکوم شد.

هیتم مکی، روزنامه نگار نیز پس از محکومیت حبس در پی اظهارات عمومی که در سردخانه بیمارستانی شرایط را محکوم کرده بود، تونس را ترک کرده است.

طرفداران سعید می گویند چنین مواردی ربطی به آزادی بیان ندارد.

با این حال، گروه های آزادی مطبوعات استدلال می کنند که پیگرد قانونی به طور فزاینده ای برای ارعاب و خاموش کردن صداهای منتقد استفاده می شود.

سندیکای روزنامه‌نگاران می‌گوید فراتر از پیگرد قانونی، خبرنگاران اغلب توسط پلیس از کار در ملاء عام منع می‌شوند و گاهی اوقات برای ساعت‌ها بازداشت می‌شوند.

بیشتر وزارتخانه‌ها دیگر دفاتر مطبوعاتی ندارند، در حالی که چندین خبرنگار بین‌المللی از تأیید اعتبار محروم شده‌اند و این امر پوشش مستقل را بیشتر محدود کرده است.

برنامه های سیاسی و انتقادی از بسیاری از ایستگاه های رادیویی خصوصی ناپدید شده اند. سندیکا می گوید که رسانه های دولتی به طور فزاینده ای صداهای مخالف را به حاشیه رانده اند، اگرچه خبرگزاری دولتی TAP همچنان یک استثنای نادر است و همچنان به پوشش اعتراضات، فعالیت های مخالفان و ابتکارات جامعه مدنی ادامه می دهد.

عکسی از زید هنی، روزنامه نگار رادیویی که اوایل سال جاری پس از انتقاد از یک حکم قضایی به یک سال زندان محکوم شد، در اتاق نشیمن خانه او در تونس آویزان شده است.

همسر او، ثریا زواری، گفت که او و سه دخترشان برای کنار آمدن با بازداشت او تلاش کرده اند.

او گفت: «ما نمی توانیم بپذیریم که زید در زندان است. "ما در حال زندگی در یک کابوس هستیم."

اما او گفت که خانواده مصمم است در غیاب او به مبارزه برای آزادی بیان ادامه دهند.

او درباره دخترانی که همچنان در شبکه های اجتماعی از سعید انتقاد می کنند و در تظاهرات خیابانی شرکت می کنند، گفت: «او عزم سکوت نکردن در برابر بی عدالتی و ظلم را به دخترانش القا کرده است. رویترز