روزهای سخت صدراعظم؛ پسلرزه سه شکست انتخاباتی در حزب مرتس
پس از سه شکست سنگین حزب دموکراتمسیحی، فشار بر فریدریش مرتس، صدراعظم آلمان، افزایش یافته است. سیاستمداران ارشد این حزب خواستار بررسی همهجانبه و بیپرده شکستها و تغییر مسیر، همراه با تغییراتی در سطح مسئولان شدهاند.
پس از شکستهای پیاپی و دردناک برای حزب دموکراتمسیحی CDU در سه انتخابات ایالتی ماه سپتامبر، فراکسیون احزاب متحد مسیحی در پارلمان آلمان امروز با حضور فریدریش مرتس ، صدراعظم این کشور، درباره پیامدهای این شکستها رایزنی میکند.
میشائل کرچمر، رئیس دولت ایالتی زاکسن، از حزب خود خواست شکستها را بیپرده بررسی کند و آغازی دوباره داشته باشد. او به شبکه "امدیآر" گفت: «این موضوع به افراد هم مربوط میشود.»
ماریو فویگت، رئیس دولت ایالتی تورینگن و رئیس شاخه ایالتی حزب دموکراتمسیحی، نیز ناکامی انتخاباتی را نقطه عطفی تاریخی خواند. او در حاشیه نشست غیرعلنی فراکسیون ایالتی حزب سوسیالمسیحی گفت ادامه مسیر پیشین ممکن نیست و "بازنگری همهجانبه در سیاستهای دولت فدرال در برلین" ضرورت دارد.
به گفته فویگت، اینکه حزب دموکراتمسیحی، چنانکه اکنون در مکلنبورگ−فورپومرن رخ داده، از پارلمان یک ایالت کنار برود، "در واقع تصورناپذیر است". او تأکید کرد که "مردم عادی" باید دوباره بتوانند از پس هزینههای زندگی معمول خود برآیند. سوخت خودرو، گرمایش، اجاره، مسکن و خرید مایحتاج بیش از حد گران شدهاند.
هندریک ووست، رئیس دولت ایالتی نوردراین−وستفالن، نیز که از او به عنوان یکی از جانشینان احتمالی مرتس در مقام صدراعظمی نام برده میشود، حتی پس از شکستهای انتخاباتی تازه تأکید کرد که بحث درباره تغییر افراد را راهگشا نمیداند.
ووست در نشستی که از سوی روزنامه "راینیشه پست" برگزار شده بود گفت: «ما به یک دولت فدرال باثبات نیاز داریم. ما بهسادگی معتقدیم که بحث درباره تغییر افراد در شرایط کنونی نه راهگشاست و نه درست.» او در این زمینه به بیانیه روز چهارشنبه هشت رئیس دولتهای ایالتی حزب دموکراتمسیحی اشاره کرد.
رؤسای دولتهای ایالتی در آن بیانیه به گمانهزنیها درباره آینده مرتس واکنش نشان داده و از او حمایت کرده بودند. مرتس دو هفته پیش نیز پس از شکست انتخاباتی در زاکسن−آنهالت ، در درون حزب خود بهشدت تحت فشار قرار گرفته بود.
خود مرتس نیز یک روز پس از شکستهای سنگین در انتخابات ایالتی مکلنبورگ−فورپومرن و برلین، بهروشنی اعلام کرده بود که میخواهد هر دو سمت خود، یعنی صدراعظمی و ریاست حزب دموکراتمسیحی، را حفظ کند و مسیر اصلاحاتش را ادامه دهد.
راینر دولگر و پتر لایبینگر، رؤسای کنفدراسیون انجمنهای کارفرمایی آلمان (BDA) و فدراسیون صنایع آلمان (BDI)، نیز او را در این تصمیم ترغیب کردند. آنان در روزنامه "هندلزبلات" نوشتند آنچه اکنون لازم است، شجاعت، قاطعیت، اراده برای اقدام و همچنین رهبری است. آنان مشخصاً خواستار آن شدند که امکان بازنشستگی پیش از سن معمول، بدون کاهش مستمری، برای افرادی که ۴۵ سال سابقه بیمه دارند (طرح موسوم به "بازنشستگی از ۶۳ سالگی")، از همین حالا مطابق برنامه لغو شود.
آنگلا مرکل، رئیس پیشین حزب دموکراتمسیحی و صدراعظم سابق آلمان، نیز درباره شکستهای انتخاباتی اظهارنظر کرد. او هنگام افتتاح یک نمایشگاه هنری در پارلمان آلمان گفت: «در روزی مانند امروز و پس از شبی مانند دیشب، شاید بد نباشد بار دیگر به این موضوع فکر کنیم: چه چیزی میتوانیم از کنراد آدناوئر بیاموزیم؟»
به گفته مرکل، کنراد آدناوئر، نخستین صدراعظم جمهوری فدرال آلمان از اشتباهات تاریخ آموخته بود که "دعوت از مردم، مخاطب قرار دادن همه مردم و آگاه بودن به ارزشهای خود" واجد اهمیت است. به گفته او، آدناوئر ایجاد پل ارتباطی میان کارفرمایان و کارکنان، مردان و زنان، محیط زیست و اقتصاد، شهر و روستا، پیروان مذاهب مختلف و نسلهای گوناگون را ضروری میدانست. مرکل افزود: «من امروز این را هم اضافه میکردم: میان افرادی با پیشینه مهاجرت و افراد بدون چنین پیشینهای.»
طبق نظرسنجی مؤسسه "یوگاو"، پس از انتخابات ایالتی، اکنون در آلمان تنها یک نفر از هر سه نفر، حزب دموکراتمسیحی را همچنان یک "حزب فراگیر" میداند. در مقابل، ۴۶ درصد میگویند دموکراتمسیحیها دیگر چنین حزبی نیستند. حدود ۲۱ درصد از ۱۳۴۱ شرکتکننده در نظرسنجی پاسخ "نمیدانم" دادهاند یا پاسخی ارائه نکردهاند.
در انتخابات روز یکشنبه گذشته، که حزب دموکراتمسیحی در برخی مناطق متحمل شکستهایی تاریخی شد، آلیس وایدل، رئیس حزب آلترناتیو برای آلمان ، گفته بود که حزبش پایگاه اجتماعی گستردهتری پیدا کرده و جای حزب دموکراتمسیحی را به عنوان یک حزب فراگیر گرفته است.
مانفرد وبر، معاون رئیس حزب سوسیالمسیحی، توصیه کرد که دولت فدرال به جای پرداختن به بحث درباره تغییر افراد، "فعلاً فقط حکومت کند". او به گروه رسانهای بایرن گفت: «بحث درباره تعویض صدراعظم باید همین حالا فوراً پایان یابد.»
وبر بر ضرورت ترسیم چشماندازی مثبت از آینده تأکید کرد و راهبرد پیشین مرزبندی با حزب آلترناتیو برای آلمان را شکستخورده دانست. او خواستار پایان دادن به مرزبندی صرفاً نظری، مقابله عملی با این حزب و آشکار کردن شکافهای درونی آن شد.
مارکوس زودر، رئیس حزب سوسیالمسیحی، نیز ممکن است امروز سهشنبه ۲۲ سپتامبر (۳۱ شهریور) بار دیگر درباره بحران حزب دموکراتمسیحی اظهارنظر کند. قرار است پس از نشست غیرعلنی پاییزی فراکسیون ایالتی حزب سوسیالمسیحی در شهر "باد اشتافلاشتاین" بایرن، نشستی خبری با حضور او برگزار شود.
کارل−یوزف لاومان، معاون رئیس حزب دموکراتمسیحی، نتیجه انتخابات ایالتی مکلنبورگ−فورپومرن را "زنگ بیدارباش" خواند و گفت: «اما فکر نمیکنم که اکنون تعویض صدراعظم راهحل باشد. پاسخ باید این باشد: ما به اصلاحاتی نیاز داریم که تدوین شدهاند.»
در مقابل، سارا واگنکنشت، بنیانگذار حزب اتحاد سارا واگنکنشت (BSW)، در شبکه اجتماعی ایکس نوشت که مردم از مرتس خسته شدهاند. به گفته او، چسبیدن مرتس به مقام خود نشانگر انکار واقعیت و بیاعتنایی تحقیرآمیز به رأیدهندگان است. او نوشت: «نه کلمهای انتقاد از خود، نه نشانهای از فروتنی.»
در مکلنبورگ−فورپومرن، هیأت رئیسه حزب سوسیالدموکرات یک روز پس از انتخابات، از پیشنهاد مانوئلا شوزیگ، رئیس دولت این ایالت، برای گفتوگو با احزاب چپ و سبزها درباره تشکیل ائتلاف دولتی حمایت کرد. تاکنون حزب سوسیالدموکرات و حزب چپ در قالب ائتلافی دوحزبی حکومت میکردند، اما این ائتلاف اکنون دیگر اکثریت کرسیها را در اختیار ندارد.
پس از آنکه حزب دموکراتمسیحی نتوانست به پارلمان ایالتی مکلنبورگ−فورپومرن راه یابد، دانیل پترس، نامزد اصلی این حزب، از ریاست شاخه ایالتی کنارهگیری و کتی هوفمایستر، دبیرکل این شاخه، نیز استعفا کرد. قرار است فیلیپ آمتهور، وزیر مشاور در دفتر صدراعظم در امور همکاری میان دولت فدرال و ایالتها، موقتاً این سمت را بر عهده بگیرد.
حزب چپ در برلین نیز پس از پیروزی انتخاباتی خود، خواستار آغاز سریع گفتوگوهای مقدماتی برای تشکیل دولت با سبزها و سوسیالدموکراتهاست. بیورن تیلهباین، مدیر اجرایی شاخه ایالتی حزب، گفت اگر کنگره حزبی برنامهریزیشده برای جمعه آینده با این اقدام موافقت کند، گفتوگوها میتوانند هفته آینده آغاز شوند.
هیأت رئیسه شاخه برلین حزب دموکراتمسیحی نیز بهاتفاق آرا اشتفان اورس، سناتور کنونی امور مالی و نامزد اصلی حزب در انتخابات، را برای ریاست فراکسیون این حزب در مجلس نمایندگان برلین نامزد کرد.