سازمان جهانی هواشناسی: غلظت گازهای گلخانه‌ای در جو زمین رکورد تاریخی ثبت کرد

سازمان جهانی هواشناسی اعلام کرد غلظت سه گاز گلخانه‌ای اصلی در جو زمین، یعنی دی‌اکسید کربن، متان و نیتروز اکسید، در سال 2025 به بالاترین سطح ثبت‌شده رسید. افزایش این گازها باعث می‌شود گرمای بیشتری در جو به دام بیفتد و روند گرمایش زمین در سال‌های آینده ادامه پیدا کند. براساس گزارش سالانه دیده‌بان جهانی جو سازمان جهانی هواشناسی (WMO)، میانگین جهانی غلظت دی‌اکسید کربن در سال 2025 به 426٫8 قسمت در میلیون (ppm) رسید. این میزان 53 درصد بیشتر از سطح پیش از انقلاب صنعتی در سال 1750 است. غلظت متان نیز در سال گذشته میلادی به 1948 قسمت در میلیارد (ppb) رسید که معادل 267 درصد سطح سال 1750 است. غلظت نیتروز اکسید، سومین گاز گلخانه‌ای مهم و بادوام مرتبط با فعالیت‌های انسانی، به 339٫1 قسمت در میلیارد رسید؛ یعنی 26 درصد بیشتر از سطح پیش از صنعتی‌شدن جهان. این گزارش پیش از برگزاری کنفرانس اقلیمی سازمان ملل متحد، موسوم COP31، منتشر شده است. این نشست قرار است از 9 تا 20 نوامبر 2026 (18 تا 29 آبان 1405) در آنتالیا ترکیه برگزار شود. غلظت گازهای گلخانه‌ای در سال 2025 میانگین غلظت دی‌اکسید کربن از سال 2024 تا 2025 به میزان 2٫8 قسمت در میلیون افزایش یافت. این رشد از میانگین سالانه یک دهه گذشته بیشتر بود، اما به اندازه افزایش استثنایی سال‌های 2023 و 2024 نبود. گزارش سازمان جهانی هواشناسی می‌گوید این ارقام نشان‌دهنده میزان گازهای انباشته‌شده در جو هستند، نه مقدار انتشار جدید در هر سال. حدود نیمی از دی‌اکسید کربنی که سالانه منتشر می‌شود در جو باقی می‌ماند و بقیه را اکوسیستم‌های خشکی و اقیانوس‌ها جذب می‌کنند. سهم مهم‌ترین گازهای گلخانه‌ای از دوران پیش از صنعتی‌شدن تا سال 2025 سرعت افزایش غلظت دی‌اکسید کربن از دهه 1960 تاکنون سه برابر شده است. میانگین افزایش سالانه این گاز از حدود 0٫8 قسمت در میلیون در آن دهه به 2٫4 قسمت در میلیون در فاصله سال‌های 2011 تا 2020 رسیده است. براساس شاخص سالانه گازهای گلخانه‌ای اداره ملی اقیانوسی و جوی آمریکا (NOAA)، اثر گرمایشی گازهای گلخانه‌ای بادوام از سال 1990 تا 2025 حدود 56 درصد افزایش یافته است. دی‌اکسید کربن به‌تنهایی حدود 81 درصد از این افزایش را به خود اختصاص داده است. متان حدود 16 درصد از اثر گرمایشی گازهای گلخانه‌ای بادوام را تشکیل می‌دهد، اما برخلاف دی‌اکسید کربن، عمر کوتاه‌تری در جو دارد. برآورد سازمان جهانی هواشناسی نشان می‌دهد حدود 35 درصد متان منتشرشده از منابع طبیعی، مانند تالاب‌ها، و حدود 65 درصد آن از فعالیت‌های انسانی ناشی می‌شود. دامداری، کشت برنج، استخراج سوخت‌های فسیلی، محل‌های دفن زباله و سوزاندن زیست‌توده از منابع انسانی انتشار متان هستند. منابع طبیعی این گاز نیز به تغییرات اقلیمی حساس‌اند. اکسید نیتروز از منابع طبیعی و فعالیت‌های انسانی مانند سوزاندن زیست‌توده، استفاده از کودهای کشاورزی و فرایندهای صنعتی منتشر می‌شود. افزایش غلظت این گاز در کنار متان و دی‌اکسید کربن، به تشدید اثر گلخانه‌ای جو کمک می‌کند.