سازمان ملل نسبت به فناوری مورد استفاده برای خواندن ذهن شهروندان هشدار می دهد

فناوری‌های عصبی چنان سریع در حال پیشرفت هستند که توانایی دولت‌ها برای دسترسی و دستکاری مغز مردم می‌تواند روزی تهدیدی برای حقوق اساسی بشر باشد.

سناریوها شبیه داستان های علمی تخیلی به نظر می رسند: افسران پلیس به داده های موجود در مغز مظنون ها دسترسی پیدا می کنند تا به زور اطلاعات را استخراج کنند یا پیش بینی کنند که آیا مجرمان ممکن است برای ارتکاب جنایات آینده برنامه ریزی کنند.

اما دبیرکل سازمان ملل متحد در 8 اکتبر برای اولین بار هشدار داد که فناوری‌های عصبی با چنان سرعتی در حال پیشرفت هستند که توانایی دولت‌ها برای دسترسی و دستکاری مغز مردم می‌تواند روزی تهدیدی برای حقوق اساسی بشر باشد.

آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل هشدار داد که سوء استفاده از فناوری‌های آینده می‌تواند منجر به بازداشت‌های خودسرانه، تغییر حالات روانی افراد و نقض حریم خصوصی افراد شود.

دبیرکل نوشت: «فناوری اعصاب، از جمله اشکال جدید و نوظهور، هنگامی که در اجرای عدالت به کار می‌رود، چالش‌های عمیق حقوق بشری را ایجاد می‌کند. "گسترش آن فراتر از تنظیمات بالینی به زمینه های تحقیقاتی، قضایی و اصلاحی خطرات قابل توجهی را در کنار مزایای بالقوه معرفی می کند."

برای مقابله با چنین تهدیداتی، این گزارش تعدادی توصیه را فهرست می‌کند، از جمله ایجاد مقررات منطبق با قوانین بین‌المللی، به رسمیت شناختن افکار به عنوان «داده‌های شخصی بسیار حساس» و نیاز به رضایت صریح برای استفاده از فناوری عصبی در محیط‌های عدالت کیفری.

مقامات حقوق بشر گفتند که این سند گام مهمی در جهت افزایش آگاهی جهانی از این موضوع است و می تواند به کشورها کمک کند قوانینی را برای جلوگیری از سوء استفاده از چنین فناوری تدوین کنند.

جرمی لارنس، سخنگوی دفتر حقوق بشر سازمان ملل، گفت: «این به دولت ها فرصتی می دهد تا قوانین روشنی را برای تنظیم استفاده از فناوری عصبی بر اساس حقوق بشر، قبل از اینکه در تحقیقات، دادگاه ها و زندان ها عادی شوند، ایجاد کنند.

به گفته برخی از فعالان حقوق، این گزارش، درک سنتی از آزادی فکر را که عمدتا بر آزادی بیان متمرکز شده است، گسترش می دهد و شامل حفظ خصوصی ترین ایده ها می شود.

مارچلو اینکا، استاد اخلاق و علوم اعصاب در دانشگاه فنی مونیخ، می‌گوید: «این دیگر فقط در مورد راه‌های کلاسیکی نیست که از طریق آن آزادی فکر برانگیخته می‌شود.

علاقه سازمان ملل در بحبوحه تلاش فزاینده جهانی برای محافظت از داده های مغزی است. شیلی در سال 2012 حفاظت از فعالیت مغز را در قانون اساسی خود گنجانده است. و چندین ایالت از جمله کالیفرنیا، کلرادو و مونتانا قوانینی را برای محافظت از داده های عصبی تصویب کرده اند. اقدامات مشابهی در آرژانتین، برزیل، کلمبیا و مکزیک پیشنهاد شده است.

اما در حالی که برخی کشورها برای محافظت از داده های عصبی شهروندان تلاش می کنند، برخی دیگر در حال تلاش برای دسترسی به آن هستند.

در هند، پلیس برای دو دهه از فناوری به نام امضای نوسان الکتریکی مغز - یا BEOS - برای تعیین اینکه آیا یک مظنون ممکن است در یک جنایت دست داشته باشد استفاده کرده است.

مبنای علمی این فناوری که امواج مغزی را می خواند بسیار اندک است. نتایج آزمایش‌های BEOS به عنوان مدرک در دادگاه‌های هند قابل قبول نیستند، اما این فناوری در صدها پرونده پرمخاطره، از جمله موارد قتل، تجاوز جنسی و تروریسم به کار گرفته شده است.

BEOS توسط جامعه علمی بین المللی تایید نشده است. و کمیته ای که توسط دولت هند برای بررسی BEOS ایجاد شد، در سال 2008 به این نتیجه رسید که "زیر بهینه" است.

همه فن‌آوری‌های عصبی به‌عنوان ابزار دولت توسعه نمی‌یابند. بسیاری از آنها به عنوان ابزارهای پوشیدنی سلامت و تندرستی به بازار مصرف آورده شده اند که می توانند به کاربران در نظارت بر استرس، خواب و تمرکز خود کمک کنند.

اما کارشناسان هشدار دادند که آنها نیز مشمول مقررات کمی هستند.

بنیاد حقوق عصبی سیاست های حفظ حریم خصوصی 30 شرکت فناوری عصبی مصرف کننده را در سال 2024 تجزیه و تحلیل کرد و دریافت که اکثر آنها محدودیتی در نحوه استفاده از داده های مغزی مشتریان ندارند. این بنیاد گفت که بیش از نیمی از این شرکت ها به صراحت اجازه داده اند که داده های کاربر با اشخاص ثالث به اشتراک گذاشته شود.

فناوری‌های عصبی همچنین به ابزار بالینی قدرتمندی برای بیمارانی تبدیل شده‌اند که از آسیب‌های شدید مغزی یا نخاعی رنج می‌برند. رابط های مغز و رایانه به بیماران فلج کمک کرده است تا با تصور دست خط، جملات بنویسند، اندام های روباتیک را حرکت دهند و فقط با فکر کردن، شطرنج آنلاین بازی کنند. NYTIMES

این مقاله در ابتدا در نیویورک تایمز منتشر شد.