سقوط سنگین سهام بزرگان بازار تراشه؛ حباب هوش مصنوعی در حال ترکیدن است؟

افت سهام تراشه‌سازان بزرگ و هشدار تحلیلگران درباره بدهی دیتاسنترها، نگرانی‌ها از بازدهی سرمایه‌گذاری در حوزه هوش مصنوعی را تشدید کرده است.

موج تازه‌ای از فروش سهام شرکت‌های هوش مصنوع ی و تراشه‌سازان، نگرانی‌ها درباره‌ی پایداری رونق سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌های هوش مصنوعی را افزایش داده است. هم‌زمان با افت ارزش سهام شرکت‌هایی مانند انویدیا، ای‌ام‌دی و اس‌کی هاینیکس، افزایش هزینه‌ی تأمین مالی و بدهی شرکت‌های فعال در زیرساخت هوش مصنوعی نیز توجه سرمایه‌گذاران را به خود جلب کرده است.

افت سهام فقط به شرکت‌های کوچک یا زیان‌ده محدود نمی‌شود؛ حتی گزارش‌های مثبت شرکت‌هایی مانند تی‌اس‌ام‌سی و ای‌اس‌ام‌ال نیز نتوانسته‌اند جلوی فشار فروش را بگیرند.

سهام شرکت‌های فعال در حوزه‌ی هوش مصنوعی و نیمه‌رساناها با موج تازه‌ای از فروش مواجه شده‌اند؛ افتی که در کنار افزایش هزینه‌ی تأمین مالی و نگرانی درباره‌ی بازده سرمایه‌گذاری‌های عظیم در دیتاسنترها، تردیدها درباره‌ی پایداری رونق هوش مصنوعی را افزایش داده است.

در معاملات اخیر، سهام شرکت‌هایی مانند ای‌ام‌دی، اس‌کی هاینیکس، مایکرون و انویدیا تحت فشار قرار گرفتند. شاخص نزدک نیز در یکی از جلسات معاملاتی اخیر افت محسوسی را تجربه کرد. بااین‌حال، اعداد دقیق افت هفتگی هر سهم به بازه‌ی زمانی و قیمت پایانی مورد استفاده بستگی دارد.

یکی از نگرانی‌های اصلی بازار، وضعیت مالی شرکت کورویو است؛ شرکتی که توان پردازشی مبتنی بر پردازنده‌های گرافیکی را در اختیار توسعه‌دهندگان هوش مصنوعی قرار می‌دهد و از مشتریان مهم انویدیا محسوب می‌شود.

گزارش‌ها حاکی است که سهام کورویو طی پنج جلسه‌ی معاملاتی حدود ۲۵ درصد افت کرده و قیمت اوراق قرضه‌ی این شرکت نیز تحت فشار قرار گرفته است. بازده برخی اوراق بدهی آن که سررسید سال ۲۰۳۲ دارند، به محدوده‌ی ۱۵ درصد نزدیک شده؛ نشانه‌ای از افزایش ریسک ادراک‌شده از سوی سرمایه‌گذاران.

نگرانی‌ها از آنجا ناشی می‌شوند که شرکت‌های زیرساخت هوش مصنوعی برای خرید پردازنده‌های گرافیکی، ساخت مراکز داده و تأمین برق و شبکه، سرمایه‌ی هنگفتی هزینه می‌کنند. اگر درآمد حاصل از اجاره‌ی توان پردازشی با سرعت کافی افزایش پیدا نکند، بازپرداخت بدهی‌ها دشوارتر خواهد شد.

در همین شرایط، شرکت پژوهشی گارتنر هشدار داده است که بیش از ۳٫۵ تریلیون دلار از سرمایه‌گذاری‌های زیرساخت هوش مصنوعی ممکن است تا پایان سال ۲۰۳۰ در معرض کاهش ارزش قرار بگیرد.

گارتنر برآورد می‌کند شرکت‌های فعال در این حوزه در سال ۲۰۲۶ نزدیک به یک تریلیون دلار برای زیرساخت هوش مصنوعی هزینه کنند و از سال ۲۰۲۷ تا پایان ۲۰۳۰ نیز ۶ تریلیون دلار دیگر سرمایه‌گذاری شود.

درآمد حاصل از کاربردهای سازمانی و مصرفی هوش مصنوعی که به دیتاسنترها مربوط می‌شود، در مجموع این دوره حداکثر به ۳٫۶ تریلیون دلار خواهد رسید. طبق محاسبات گارتنر، مالکان دیتاسنترها برای پوشش هزینه‌های سرمایه‌گذاری و تأمین مالی و دستیابی به بازده سالانه‌ی ۱۲ درصدی روی سرمایه، به ۸٫۵ تریلیون دلار درآمد تجمعی نیاز دارند.

گارتنر پیش‌بینی می‌کند بیش از ۸۰ درصد شرکت‌های موسوم به نئوکلاد تا سال ۲۰۳۰ فعالیت مستقل خود را متوقف کنند؛ اتفاقی که می‌تواند از طریق ادغام با شرکت‌های دیگر یا تغییر ساختار کسب‌وکار رخ دهد. نئوکلاودها ارائه‌دهندگان خدمات ابری تخصصی هستند که توان پردازشی موردنیاز آموزش و اجرای مدل‌های هوش مصنوعی را فراهم می‌کنند.

افزایش تورم آمریکا نیز به نگرانی سرمایه‌گذاران دامن زده است. بر اساس گزارش شاخص قیمت مصرف‌کننده، نرخ تورم سالانه در سپتامبر (شهریور و مهر) به ۳٫۷ درصد رسید؛ درحالی‌که این عدد در مردادماه ۳٫۴ درصد بود. تورم هسته که قیمت مواد غذایی و انرژی را کنار می‌گذارد، نیز به ۲٫۶ درصد افزایش یافت.

افزایش تورم می‌تواند احتمال بالا ماندن نرخ بهره یا افزایش دوباره‌ی آن از سوی فدرال رزرو را تقویت کند. چنین شرایطی هزینه‌ی استقراض را بالا می‌برد و برای شرکت‌هایی که با بدهی سنگین در حال ساخت مراکز داده هستند، خبر خوبی نیست.

فشار فروش به شرکت‌هایی محدود نمانده که با مشکلات مالی روبه‌رو هستند. تی‌اس‌ام‌سی، بزرگ‌ترین تولیدکننده‌ی قراردادی تراشه در جهان، از تقاضای قدرتمند و چشم‌انداز درآمدی مطلوب خبر داده است؛ اما سهام این شرکت نیز در جریان افت گسترده‌ی بازار کاهش یافت.