سقوط ۱ تریلیون دلاری؛ ارزش سهام غول‌های فناوری در بازار بورس با افت سنگین مواجه شد

سهام شرکت‌های بزرگ حوزه فناوری در معاملات روز جمعه با افتی چشمگیر روبه‌رو شد و بیش از 1 تریلیون دلار از ارزش بازار آنها از بین رفت. شاخص نزدک 100 در معاملات با افت 3.4 درصدی مواجه شد که بدترین سقوط یک‌روزه آن از اواسط ماه ژوئن تاکنون محسوب می‌شود. این موج گسترده از فروش، شاخص نزدک 100 را به مرز «محدوده اصلاح» رسانده است؛ وضعیتی که به افت 10 درصدی یا بیشتر از آخرین رکورد تاریخی یک شاخص اطلاق می‌شود. شاخص گسترده‌تر S&P 500 نیز با کاهش شدید 1.8 درصدی همراه شد. در میان بخش‌های مختلف، بخش فناوری این شاخص با افتی فراتر از 4.2 درصد، با اختلاف ضعیف‌ترین عملکرد بازار را به ثبت رساند. همچنین شاخص ترکیبی نزدک (Nasdaq Composite) که شامل بیش از 3 هزار شرکت حاضر در این بورس است، افتی معادل 2.8 درصد را تجربه کرد. در شرایطی که شرکت‌های تریلیون دلاری حوزه فناوری صدها میلیارد دلار بودجه صرف ساخت و توسعه مراکز داده هوش مصنوعی می‌کنند، سرمایه‌گذاران اکنون به دنبال نشانه‌های واضح‌تری هستند که ثابت کند این حجم سنگین مخارج درحال بازگرداندن سرمایه و تولید سود واقعی است. همین تردیدها و پرسش‌ها محرک اصلی ثبت بدترین ریزش تاریخی یکی از بازیگران کهنه‌کار صنعت بود. ارزش سهام اینتل 29 درصد سقوط کرد که براساس داده‌های موجود از دهه 1980 تاکنون، سنگین‌ترین افت یک‌روزه تاریخ این شرکت به حساب می‌آید. سهام SanDisk نیز افت 13 درصدی را ثبت کرد. غول‌های نیمه‌رسانا شامل AMD، آرم هولدینگز، کوالکام و Marvell همگی با کاهشی نزدیک به 10 درصدی معاملات را به پایان رساندند. شاخص نیمه‌رسانای فیلادلفیا که اینتل نیز از اعضای آن است، سقوطی 7.2 درصدی را متحمل شد و صندوق سرمایه‌گذاری قابل معامله DRAM ETF که بر شرکت‌های فعال در حوزه حافظه و ذخیره‌سازی تمرکز دارد، 7 درصد پایین آمد. سهام شرکت‌های نوظهور موسوم به «Neocloud» که وظیفه احداث مراکز داده برای توسعه‌دهندگان نرم‌افزار را برعهده دارند، مانند Nebius و CoreWeave نیز افتی بالغ بر 10 درصد را تجربه کردند. بازدهی هوش مصنوعی و تشدید نگرانی سرمایه‌گذاران از هزینه‌های سرسام‌آور ریشه‌های این ریزش سنگین، به روز پنج‌شنبه و انتشار گزارش‌های مالی فصلی آمازون و اینتل مربوط می‌شود، گزارش‌هایی که نتوانستند رضایت و اطمینان تحلیل‌گران و سهامداران را جلب کنند. ارزش سهام آمازون در معاملات پس از ساعت کاری روز پنج‌شنبه تا 10 درصد افت کرد، هرچند در طول معاملات جمعه توانست بخشی از زیان‌ها را جبران کند و در نهایت با افت 1.4 درصدی به کار خود پایان داد. روز پنج‌شنبه آمازون اعلام کرد که هزینه‌های توسعه زیرساخت‌های هوش مصنوعی این شرکت در سه ماهه گذشته با سرعتی بالاتر از پیش‌بینی‌ها جلو رفته، درحالی‌که رشد تجارت اصلی آن در بخش خرده‌فروشی آنلاین با کندی روبه‌رو شده است. پیش از این، هنگامی که آمازون از افزایش بودجه اختصاص‌یافته به هوش مصنوعی خبر داده بود، سهامداران با رشد 15 درصدی سهام از این اقدام استقبال کرده بودند. بااین‌حال، در طول سه ماه گذشته چشم‌انداز بازار دگرگون شده است. برخی از خریداران و شرکت‌های بزرگ مصرف‌کننده مدل‌های هوش مصنوعی بودجه‌های پردازشی خود را محدود کرده‌اند و گروهی دیگر، درباره میزان کارآمدی واقعی منابع و زمان صرف‌شده در مسیر ادغام این فناوری ابراز تردید نموده‌اند. در نتیجه این تحولات، وال‌استریت اکنون مخارج کلان شرکت‌های مطرح را با بدبینی و وسواس بیشتری ارزیابی می‌کند. با وجود این احتیاط، «اندی جسی»، مدیرعامل آمازون، در جریان نشست ارائه گزارش مالی اعلام کرد که سهامداران باید خود را برای سرمایه‌گذاری‌های سنگین‌تر آماده کنند: «ما همچنان انتظار داریم هزینه‌های سرمایه‌ای نقدی در سال 2026 میلادی به حدود 220 میلیارد دلار برسد که بخش عمده آن به بخش خدمات وب آمازون (AWS) تخصیص پیدا می‌کند و پیش‌بینی می‌کنیم که در سال 2027 میلادی مخارج بسیار بالاتری را به ثبت برسانیم.» افت روز جمعه همچنین ادامه مسیر نزولی روز قبل بود؛ جایی که ارزش سهام آلفابت، شرکت مادر گوگل، با افت 500 میلیارد دلاری بازار خود در یک جلسه معاملاتی، بدترین روز تاریخی خود و دومین افت بزرگ ارزش سرمایه را در کل تاریخ بازار به ثبت رساند و روز جمعه نیز 1.4 درصد دیگر کاهش پیدا کرد. از سوی دیگر، اینتل اعلام کرده که پیش‌بینی سود و فروش این شرکت برای سه ماهه چهارم سال بسیار پایین‌تر از انتظارات خواهد بود. در ماه‌های گذشته و همزمان با اجرای برنامه بازسازی ساختاری این سازنده پردازنده، سهام آن با افزایش ارزش روبه‌رو شده بود و در این میان دولت ایالات متحده نیز با خرید بخشی از سهام، به بزرگ‌ترین سهامدار این مجموعه تبدیل شد. با وجود افت 29 درصدی روز جمعه، ارزش سهم دولت در اینتل همچنان رشدی 280 درصدی را حفظ کرده است. تحلیل‌گران Citigroup وضعیت فعلی اینتل را رویکرد «دو گام به جلو، یک گام به عقب» توصیف کرده‌اند. «لیپ-بو تان»، مدیرعامل اینتل، اختلال در زنجیره تأمین را دلیل اصلی عملکرد ضعیف این شرکت معرفی کرد و در نشست مالی گفت: «از این‌که نتوانستیم پاسخگوی تقاضای پرشمار مشتریان در این فصل باشیم متأسفم. ما با موانع کوتاه‌مدتی از قبیل فرآیندهای تولید، کمبود عرضه، بحران بی‌سابقه کمبود حافظه و در پی آن ضعف در تقاضای رایانه‌های شخصی دست‌وپنجه نرم می‌کنیم.»