سوئیفت دیگر وجود ندارد؛ تلسکوپ پرماجرای ناسا بالاخره در جو زمین سوخت
اخترشناسان سوگوار تلسکوپ فضایی منحصربهفردی هستند که عرصه مطالعهی انفجارهای کیهانی را درطول ۲۲ سال گذشته متحول کرد.
اخترشناسان سوگوار تلسکوپ فضایی منحصربهفردی هستند که عرصه مطالعهی انفجارهای کیهانی را درطول ۲۲ سال گذشته متحول کرد.
تلسکوپ فضایی سوئیفت ناسا پس از نزدیک به ۲۲ سال فعالیت در مدار زمین و مطالعه و فهرستبندی انفجارهای سهمگین و سایر رویدادهای پرانرژی در سرتاسر کیهان، روز چهارشنبه در جو زمین سوخت و از بین رفت.
به گزارش ناسا ، فضاپیمای سوئیفت ساعت ۷:۳۹ صبح چهارشنبه به وقت ساحل شرقی آمریکا (۱۵:۰۹ به وقت ایران)، بر فراز منطقه سوماترای شمالی در اندونزی، در مختصات تقریبی ۳٫۴ درجه عرض شمالی و ۹۸٫۶ درجه طول شرقی، وارد جو زمین شد.
ناسا پیشبینی کرده بود که بخش عمده ساختار تلسکوپ هنگام عبور از جو زمین خواهد سوخت. این سازمان احتمال سقوط بقایای احتمالی فضاپیما در مناطق مسکونی را یک به ۲۱۰۰ برآورد کرده بود. تاکنون هیچ گزارشی از خسارت یا مصدومیت منتشر نشده است.
تلسکوپ نیل گرلز سوئیفت با وزنی در حدود ۱۴۵۰ کیلوگرم، در ابتدا برای مأموریتی دوساله طراحی شده بود؛ اما بسیار فراتر از انتظارات عمل کرد. سوئیفت در طول بیش از دو دهه به ابزاری مهم برای مطالعه فورانهای پرتو گاما، ابرنواخترها، سیاهچالهها و دیگر پدیدههای کیهانی تبدیل شد.
رصدخانه سوئیفت در نوامبر ۲۰۰۴ با هدف شناسایی فورانهای پرتو گاما، انفجارهای بسیار قدرتمندی که در سرتاسر کیهان رخ میدهند، به فضا پرتاب شد. سه تلسکوپ نصبشده روی این فضاپیما به دانشمندان امکان میداد رویدادهای کیهانی را در طول موجهای مختلف، ازجمله فرابنفش، نور مرئی و پرتو ایکس، رصد کنند.
سوئیفت میتوانست در عرض تنها چند دقیقه به سمت اهداف مختلف در آسمان بچرخد و آنها را زیر نظر بگیرد. این قابلیت به دانشمندان امکان میداد رویدادهای ناگهانی مانند انفجار ابرنواخترها را بهسرعت پیگیری و بررسی کنند.
برآوردهای ناسا نشان میدهد که مشاهدات علمی سوئیفت تاکنون در انتشار حدود ۷هزار مقاله پژوهشی نقش داشتهاند. این رصدخانه مجموعه گستردهای از دادههای علمی را به جا گذاشته است که دانشمندان میتوانند تا سالها به مطالعه و بررسی آنها ادامه دهند.
بازگشت سوئیفت به زمین نتیجه مقاومت جو در برابر حرکت فضاپیما بود. این مقاومت بهتدریج سرعت مداری آن را کاهش داد و باعث شد ارتفاع مداریاش کمتر شود. افزایش فعالیت خورشید نیز با تشدید مقاومت جو، سقوط این تلسکوپ فضایی به سمت زمین را سرعت بخشید.
ناسا پیشبینی کرده بود که بخش عمده ساختار تلسکوپ هنگام عبور از جو زمین خواهد سوخت
ناسا در اوایل سال جاری میلادی طرح جاهطلبانهای را برای نجات سوئیفت و افزایش طول عمر عملیاتی آن بررسی کرد. در اوت ۲۰۲۶، قرار بود فضاپیمایی رباتیک ساخت شرکت خصوصی کاتالیست اسپیس تکنولوژیز با سوئیفت ملاقات و با افزایش ارتفاع مدار آن، مأموریتش را تمدید کند. بااینحال، این مأموریت پس از پرتاب با شکست مواجه شد و رصدخانه همچنان در مسیر ورود مجدد به جو زمین باقی ماند.
ناسا در ۲۰ اکتبر (۲۸ مهر) بهطور رسمی به فعالیتهای علمی سوئیفت پایان داد؛ زیرا کاهش ارتفاع مداری آن، انجام مشاهدات را بیشازحد دشوار کرده بود.
برای ناسا و جامعه گسترده اخترشناسی، داستان سوئیفت یادآور این واقعیت است که حتی مأموریتهایی که برای فعالیت در مدت تنها چند سال طراحی شدهاند، میتوانند درک ما از کیهان را به شکلی بنیادین تغییر دهند.