شهرکی که بویینگ روی سقف کارخانه‌اش ساخت تا بمب‌افکن‌هایش را پنهان کند
آمریکا برای پنهان‌کردن کارخانه‌ی عظیم بویینگ، روی سقف آن محله‌ای جعلی ساخت؛ با خانه‌های پارچه‌ای، درختانی از پر مرغ و خیابان‌هایی که ساکنی نداشتند.
آمریکا برای پنهان‌کردن کارخانه‌ی عظیم بویینگ، روی سقف آن محله‌ای جعلی ساخت؛ با خانه‌های پارچه‌ای، درختانی از پر مرغ و خیابان‌هایی که ساکنی نداشتند.
فرض کنید سال ۱۹۴۳ در کابین هواپیمایی نشسته‌اید و بر فراز جنوب سیاتل پرواز می‌کنید. زیر بال‌هایتان محله‌ای آرام پهن شده؛ خانه‌های ویلایی، چمن‌های مرتب، گاراژهایی کنار خانه‌ها و کمی دورتر، پمپ‌بنزین و مغازه‌ای سر نبش. چنین جایی را بارها دیده‌اید؛ شاید حتی در یکی از همین محله‌ها بزرگ شده باشید.
حالا ارتفاع را کم می‌کنید. سقف خانه‌ها به‌زحمت از قد یک آدم بالغ بالاتر می‌رود. درخت‌ها از سیم و قیر و پر مرغ ساخته شده‌اند و چمن‌ها چیزی جز گونی رنگ‌شده نیستند. خیابان‌ها به جایی نمی‌رسند و پشت پنجره‌ها هیچ اتاقی وجود ندارد.
آرام‌ترین محله سیاتل، در واقع پرسروصداترین نقطه‌اش بود. درست زیر پای این خانه‌های پارچه‌ای، هزاران کارگر پرچ می‌زدند، بال به بدنه وصل می‌کردند و بمب‌افکن‌های چهارموتوره بوئینگ را برای جبهه آماده می‌ساختند.
ارتش آمریکا تصمیم گرفته بود کارخانه شماره دو بوئینگ را نه با دیوار و بتن، که با یک دکور عظیم از چشم دشمن پنهان کند؛ دکوری که روزنامه‌های سیاتل بعدها نامش را گذاشتند «سرزمین عجایب بوئینگ» یا Boeing Wonderland.
چکیده مقاله: از آسمان، همه‌چیز شبیه محله‌ای آرام در حومه سیاتل بود: خانه‌های ویلایی، خیابان‌های منظم، درختان پراکنده و خودروهایی کنار پیاده‌رو. اما هیچ‌کس در این شهرک زندگی نمی‌کرد. خانه‌ها از پارچه ساخته شده بودند، درختان از سیم و پر مرغ و خودروها تنها ماکت‌هایی کوتاه بودند. زیر این نمایش عظیم، هزاران کارگر روزانه بمب‌افکن‌های بی‌ـ۱۷ می‌ساختند. بوئینگ و ارتش آمریکا در جنگ جهانی دوم، کارخانه‌ای ۱۰ هکتاری را زیر شهری جعلی پنهان کردند؛ شهری که برای فریب دشمن ساخته شد، اما در تمام طول جنگ هرگز در حمله‌ای واقعی آزموده نشد.
هفتم دسامبر ۱۹۴۱، هواپیماهای ژاپنی پرل هاربر را بمباران کردند و ناگهان سواحل غربی آمریکا احساس کردند جبهه جنگ تا پشت در خانه‌شان آمده است. لس‌آنجلس، سان‌فرانسیسکو و سیاتل که تا دیروز اخبار جنگ را در روزنامه‌ها می‌خواندند، حالا به آژیر و خاموشی فکر می‌کردند.
سیاتل دلیل بیشتری برای نگرانی داشت، چون در جنوب شهر، میان رود دووامیش و بوئینگ فیلد، کارخانه‌ای کار می‌کرد که بخش بزرگی از توان بمباران راهبردی آمریکا به خروجی‌اش وابسته بود.
پس از حمله به پرل هاربر، کارخانه‌ی عظیم بوئینگ به هدفی آشکار در ساحل غربی آمریکا تبدیل شد
بوئینگ کارخانه شماره دو یا Plant 2 را در سال ۱۹۳۶ برای ساخت بمب‌افکن تازه‌اش، B-17، بنا کرد. «دژ پرنده» چهار موتور، بدنه‌ای بزرگ و تسلیحات دفاعی فراوان داشت و ساختش یکی از پیچیده‌ترین خطوط تولید زمان خود را می‌طلبید.
سالن اولیه سال‌به‌سال بزرگ‌تر شد؛ به‌ویژه پس از مه ۱۹۴۰ که فرانکلین روزولت از رساندن ظرفیت تولید کشور به ۵۰ هزار هواپیما در سال حرف زد. تا پایان جنگ، زیربنای مجموعه به نزدیک ۱۵۸ هزار مترمربع رسید و ۶۹۸۱ فروند B-17 از درهایش بیرون آمد.
چالشی که باید حلش می‌کردند، این بود که چنین غولی را نمی‌شد گم کرد. سقف صاف و هندسی کارخانه، کنار باند فرودگاه و رودخانه، در هر عکس هوایی به چشم می‌آمد. خلبانی که برای نخستین بار به منطقه می‌رسید، کافی بود فرودگاه را پیدا کند تا هدفش را هم پیدا کرده باشد.
بوئینگ تنها چهار روز پس از پرل هاربر پنجره‌های کارخانه را سیاه کرد. سیاتل هم آژیرهای حمله هوایی، مقررات خاموشی و یگان‌های سیار پدافند را به صحنه آورد. همه‌ی این تدابیر به کار شب می‌آمد یا به لحظه حمله؛ هیچ‌کدام شکل کارخانه را در نور روز عوض نمی‌کرد.
هیچ‌کس فکرش را هم نمی‌کرد که راه‌حل، یا لااقل ایده‌اش از هالیوود برسد.
سرگرد جان اوهمر، افسر استتار ارتش، به شعبده‌بازی و عکاسی علاقه داشت و خوب می‌دانست چشم و لنز را چطور می‌شود گول زد. برنامه‌ای که او برای ساحل غربی ریخت، به کسانی نیاز داشت که شغلشان ساختن چیزهای نبود باشد؛ پس سراغ استودیوهای فیلم‌سازی رفت.
مهم‌ترین مهره‌ی اوهمر برای پروژه بوئینگ، جان استوارت دتلی بود؛ معماری که از مترو گلدوین مایر می‌آمد، برای فیلم Bitter Sweet نامزد اسکار شده بود و همسرش، ورونیکا لیک، از ستاره‌های بزرگ آن سال‌های هالیوود به شمار می‌رفت. دتلی در ۱۹۴۲ با درجه سروانی به ناحیه سیاتل سپاه مهندسان ارتش پیوست و زرق‌وبرق استودیو را با پشت‌بام یک کارخانه عوض کرد.
ارتش از طراحانی کمک گرفت که می‌توانستند با نما، سایه و سازه‌های سبک، منظره‌ای باورپذیر بسازند
طراح صحنه بر اساس منطق خودش کار می‌کند، لازم نیست ساختمان واقعی باشد، کافی‌ست از زاویه دوربین واقعی به نظر برسد. دتلی همین قاعده را برداشت و فقط جای دوربین را عوض کرد. دوربین فرضی‌اش حالا چند هزار متر بالاتر، در آسمان ایستاده بود.
البته پروژه‌ی ساخت شهرکی روی سقف کارخانه‌ی بویینگ را نمی‌شد یک‌نفره انجام داد. عملیات زیر نظر سپاه مهندسان پیش رفت و ویلیام جیمز بین، معمار سرشناس سیاتل و مسئول دفتر استتار ایالت واشنگتن، در کنار شرکت معماری یانگ و ریچاردسون به پروژه کمک کردند . طرح نهایی جسورانه و باورنکردنی به نظر می‌رسید؛ سقف کارخانه باید ادامه‌ای از محله‌های مسکونی آن سوی رودخانه می‌شد و فرایند ساخت پروژه از مه ۱۹۴۲ کلید خورد.