"شورش افقی": چرا معترضان جوان آلبانی می خواهند نخست وزیر راما برود؟

چند روزی است که خیابان‌های تیرانا شاهد موجی از تظاهرات ضد دولتی است که تظاهرکنندگان درگیر درگیری‌های شدید با نیروهای امنیتی شده‌اند، در حالی که پلیس برای جلوگیری از بالا رفتن از موانع، به روی هزاران جوان معترض گاز اشک‌آور پرتاب کرده است.

اعتراضات هفته گذشته پس از پیوستن دانش آموزان مدرسه و دانشگاه به آنها تشدید شد و دلیل آن افزایش هزینه های تحصیل و فروپاشی زیرساخت ها بود.

آنچه در ابتدا به عنوان یک اعتراض زیست محیطی هدفمند در ماه مه آغاز شد، به سرعت به یکی از جدی ترین چالش های سیاسی پیش روی نخست وزیر ادی راما در بیش از یک دهه قدرت خود تبدیل شد.

با این حال، با رسیدن ناآرامی ها به نقطه جوش، یک سوال اساسی باقی می ماند: چه کسی پشت این جنبش است، و آیا این جنبش می تواند تغییرات سیاسی سیستمی را مجبور کند؟

برخلاف ادعای مقامات دولتی مبنی بر اینکه ناآرامی ها توسط مخالفان سیاسی یا بازیگران خارجی سازماندهی می شود، تحلیلگران و روزنامه نگاران در محل تاکید می کنند که جنبش عمدتا غیرمتمرکز و جوانان محور است.

فاتوس هاکورجا، سردبیر TV Klan و Klan News، به الجزیره گفت که تظاهرات به طور ارگانیک به ائتلاف گسترده ای از دانش آموزان دبیرستانی، دانشجویان دانشگاه، طرفداران محیط زیست و شهروندان آسیب دیده تبدیل شده است.

هاکورجا به الجزیره گفت: «تاکنون چیزی که می توان با قطعیت گفت این است که تظاهرات عمدتا توسط خود جوانان سازماندهی شده است. او با اشاره به اعتراض ماه مه علیه یک اقامتگاه مجلل که خط ساحلی حفاظت شده را تهدید می‌کند، گفت: «آنچه که با «انقلاب فلامینگو» آغاز شد، به تدریج به یک اعتراض گسترده‌تر دانشجویی و جوانان تبدیل شد…

هاکورجا خاطرنشان کرد که هماهنگی به‌جای سلسله‌مراتب رسمی سازمانی، به‌طور پویا در میان پلتفرم‌های دیجیتالی مانند واتس‌اپ، تلگرام و اسنپ‌چت انجام می‌شود.

بن آندونی، تحلیلگر سیاسی و روزنامه نگار آلبانیایی، این دیدگاه را تکرار کرد و وضعیت را نه صرفا به عنوان یک اعتراض استاندارد، بلکه به عنوان "یک شورش واقعی و افقی" توصیف کرد.

آندونی به الجزیره گفت: "اعتراض در هفت روز گذشته به شورش تبدیل شده است. قبلا یک اعتراض بود، اما هرگز خصلت یک جنبش را به خود نگرفت. اگر چنین بود، یک گروه رهبری و برخی اهداف کوتاه، میان‌مدت و بلندمدت وجود داشت."

این یک جنبش افقی است که در آن مردم توسط گروه‌ها و شبکه‌های اجتماعی TikTok بسیج می‌شوند، اما نه توسط سازمان‌های فرهنگی و سیاسی واقعی. این همچنین یک نقص یا منبع فشار برای دولت راما است که به دنبال مذاکره است، اما هیچ همتای واحدی در راه خود نمی‌بیند.»

ریشه‌های ناآرامی کنونی چندوجهی است و نارضایتی‌های محلی را با ناامیدی عمیق در مورد حکومت، رکود اقتصادی و فساد در هم می‌آمیزد.

جرقه اولیه - که "انقلاب فلامینگو" نام گرفت - توسط مخالفت های زیست محیطی با پروژه های توسعه لوکس بحث برانگیز، به ویژه در منطقه حفاظت شده Zvernec و سرمایه گذاری برنامه ریزی شده برای استراحتگاه در جزیره سازان توسط شرکت جرد کوشنر، داماد رئیس جمهور ایالات متحده، دونالد ترامپ، زده شد.

فلامینگو که بومی این تالاب های ساحلی است، به سرعت به نماد مقاومت در برابر کالایی شدن زمین های عمومی تبدیل شد.

با این حال، نگرانی های زیست محیطی به سرعت با خشم دانشجویان به خاطر شهریه های بالای تحصیلی، شرایط نامناسب خوابگاه ها و رقابت پذیری آموزشی پایین همراه شد. در زیر این محرک‌های فوری، بحران ساختاری بسیار عمیق‌تری نهفته است.

آندونی توضیح داد: «مشکلات فساد، خویشاوندی و فقدان چشم‌انداز، دلایل اصلی اعتراض مردم است.

«تظاهرات طیف وسیعی از مشکلات آلبانی را خلاصه کرد و آنها را به آستان دولتی رساند که در مورد فساد، نابرابری و به ویژه عدم همدلی با مردم مرزها را پشت سر گذاشته است.

هاکورجا افزود: «در میان برخی از معترضان، به ویژه در شبکه‌های اجتماعی، روایتی نیز وجود دارد که راما منافع کشور را در خدمت منافع خصوصی، قدرت شخصی خود، یا منافع خارجی از جمله منافع اسرائیل قرار می‌دهد.

راما قویا این اتهامات را رد کرده و آنها را تئوری توطئه خواند و آنها را به عنوان اطلاعات نادرست دستکاری شده ای که از طریق رسانه های اجتماعی توسط "دست های بیگانه" منتشر شده است، با هدف بی ثبات کردن دولت و تضعیف نهادهای عمومی کشور رد کرده است.

یکی از ویژگی های مشخص قیام، رد صریح معترضان از حزب حاکم سوسیالیست (SP) و اپوزیسیون سنتی، از جمله حزب دمکرات (PD) به رهبری سالی بریشا است.

در حالی که نخست وزیر راما مخالفان را به تسلط بر جنبش متهم کرده است و حامیان مخالف به جمعیت حاضر در میدان پیوسته اند، کارشناسان تاکید می کنند که رهبران مخالف هیچ کنترل مستقیمی بر تظاهرکنندگان اعمال نمی کنند. در واقع، چند تن از نمایندگان اپوزیسیون که سعی در سخنرانی در میان جمعیت داشتند، با خصومت و طرد آشکار مواجه شدند.

هاکورجا به الجزیره گفت: «به نظر می رسد که تعداد زیادی از این جوانان احساس می کنند که توسط کل طبقه سیاسی نمایندگی نمی شود.

آنها نظام سیاسی را جدا از واقعیت خود و به عنوان نظامی می بینند که بیش از آنکه به مشکلات اکثریت شهروندان رسیدگی کند، از منافع یک اقلیت محافظت می کند.

این بدبینی گسترده منجر به یک موضع سازش ناپذیر شده است. تظاهرکنندگان خواستار استعفای فوری نخست‌وزیر راما و تشکیل یک دولت فنی شده‌اند و پیشنهادات رسمی برای گفتگو را به دلیل شکست کامل اعتماد به نهادهای دولتی رد کرده‌اند.

بدبینی عمیق نسبت به طبقه سیاسی آلبانی از این احساس گسترده ناشی می شود که رهبران نسبت به مبارزات روزانه شهروندان کاملا بی تفاوت هستند. جوانان با فساد گسترده، بیکاری بالا و اقتصادی مواجه هستند که فرار مغزها بسیار زیاد است.

این قطع ارتباط بیشتر به دلیل سال‌ها بی‌تفاوتی دولت نسبت به آموزش عمومی، شهریه‌های بالا و شرایط بد خوابگاه‌ها ایجاد می‌شود.

علاوه بر این، تحولات بحث‌برانگیز مورد حمایت دولت - مانند اقامتگاه لوکس برنامه‌ریزی شده توسط شرکت کوشنر - به عنوان نمونه‌های بارز برای شهروندانی است که معتقدند تشکیلات سیاسی به طور مداوم منابع ملی و کالاهای عمومی را برای منافع خصوصی و خارجی معامله می‌کند.

دولت آلبانی در مواجهه با جنبشی بدون رهبر که حاضر به مذاکره نیست، به طور فزاینده ای به نیروهای امنیتی برای حفظ کنترل متکی است.

پلیس به دلیل استفاده از گاز اشک آور، ماشین های آب پاش و گلوله های لاستیکی برای سرکوب معترضان متهم به وحشیگری شده است. دست کم 167 نفر از جمله افراد زیر سن قانونی دستگیر شده اند.

هاکورجا خاطرنشان کرد که دولت با بحران عمدتا به عنوان یک موضوع نظم و امنیت عمومی برخورد می کند.

او همچنین بر حوادث نگران کننده مانند ظاهر شدن غیرنظامیان ناشناس مسلح به چوب های چوبی در داخل مقر حزب سوسیالیست تاکید کرد. در حالی که این افراد برای محافظت از ساختمان در داخل ماندند زیرا معترضان سنگ پرتاب می کردند و به ورودی حمله می کردند، حضور آنها - از جمله افرادی که در مناصب عمومی بودند - منجر به ترس از واکنش های غیررسمی امنیتی غیردولتی شد که در کنار یا خارج از نیروهای رسمی پلیس عمل می کردند.

از آنجایی که هر دو طرف آماده تشدید تنش هستند، چشم انداز فوری همچنان نامشخص است. بدون رهبری مشخص برای مذاکره در مورد شرایط، یا مداخله شرکای بین المللی مانند اتحادیه اروپا و ایالات متحده، بن بست تهدیدی برای طولانی شدن بی ثباتی سیاسی است.

به گفته آندونی، دولت راما از زور به عنوان ابزار اصلی خود استفاده کرده است، زیرا متحمل از دست دادن شدید اقتدار اخلاقی و مشروعیت شده است.

آندونی به الجزیره گفت: «تظاهرات کنندگان پیگیر و تهاجمی هستند، در حالی که راما کارت زور را از طریق پلیس بازی می کند.

"به نظر می رسد که جوانان ممکن است ابتدا با عقب نشینی موقت از خیابان ها به دلیل خستگی، عقب نشینی تاکتیکی انجام دهند، و وزن و بار اثبات را بر دوش آقای راما بگذارند" - با سپردن مسئولیت نهایی بر عهده نخست وزیر برای اثبات اینکه دولتش مشروعیت، توانایی و قصد صادقانه برای انجام اصلاحات عمیق پلیس و حل بحران را دارد.

چه این شورش به رهبری جوانان آغاز یک دوره سیاسی جدید در آلبانی باشد و چه تحت نظارت پلیس و فرسودگی فروکش کند، شکاف عمیق بین جوانان آلبانی و تشکیلات سیاسی حاکم بر آن را به طور غیرقابل برگشتی آشکار کرده است.