طارق رحمان، نخست‌وزیر بنگلادش، از سفر آتی خود به آمریکا چه چیزی می‌تواند به دست آورد؟

طارق رحمان، نخست وزیر بنگلادش، روز 21 سپتامبر برای شرکت در نشست مجمع عمومی سازمان ملل به ایالات متحده سفر می کند. از فوریه، زمانی که حزب ملی‌گرای بنگلادش به قدرت رسید، رحمان از مالزی و چین دیدن کرده است. این سومین سفر بین المللی او به عنوان نخست وزیر است. در همین حال، او به اجلاس سران بریکس در دهلی نو نپیوست. مقامات گفتند که رحمان به عنوان رئیس BIMSTEC دعوت شده است، نه به عنوان نخست وزیر بنگلادش. در نتیجه از رویداد بریکس اجتناب کرد. دونالد ترامپ، رئیس جمهور ایالات متحده اخیرا رحمان را تحسین کرد و از او به خاطر خرید 25 هواپیمای بوئینگ تشکر کرد.

ترامپ در نامه ای به نخست وزیر در 31 اوت نوشت: «بوئینگ شما را ناامید نخواهد کرد و من فراموش نمی کنم». او همچنین گفت که مشتاق دیدار با رحمان است. رحمان احتمالا از سفرش به آمریکا چه دستاوردی دارد؟ آیا او می تواند مانند رئیس جمهور چین، شی جین پینگ، با رئیس جمهور ترامپ دیدار کند؟ مقامات در حال گفتگو درباره دیدار احتمالی ترامپ هستند. این دیدار همچنین به رحمان فرصتی می‌دهد تا به دنبال سرمایه‌گذاری ایالات متحده و شرایط تجاری بهتر پس از مذاکراتش در پکن باشد. بنگلادش در سال مالی 2025-2026، 7.74 میلیارد دلار پوشاک آماده به ایالات متحده صادر کرد.

این در مقایسه با 1.3 میلیارد دلار کالاهای بنگلادشی است که چین در همه دسته‌ها در سال 2025 وارد کرده است. اگرچه این ارقام دوره‌ها و دسته‌های محصولات مختلف را پوشش می‌دهند، اما اهمیت خریداران آمریکایی را برای بنگلادش نشان می‌دهند. وام ها و سرمایه گذاری های چینی می تواند به بنگلادش برای گسترش صنایع و زیرساخت های خود کمک کند، اما چین نمی تواند جایگزین ایالات متحده به عنوان بازار عمده صادراتی شود. منافع اقتصادی پکن در بنگلادش همچنین شامل پروژه‌های طرح کمربند و جاده و فرصت‌هایی برای شرکت‌های چینی است. رحمان قبلا نحوه انطباق چین با برنامه های او را تشریح کرده است.

در یک مجمع سرمایه گذاری در پکن در 25 ژوئن، او از تولیدکنندگان چینی دعوت کرد تا در بنگلادش فعالیت کنند و از این کشور برای ارائه خدمات به بازارهای خارج از کشور استفاده کنند. او همچنین از برنامه ریزی برای ایجاد یک دفتر سرمایه گذاری در چین خبر داد. وی به مناسب بودن بنگلادش برای تولید کالا برای خریداران خارجی اشاره کرد. سفر رحمان به چین همچنین تعهداتی را در مورد منطقه اقتصادی چین در شهر بندری چیتاگونگ، نوسازی بندر مونگلا و کار بر روی پروژه بزرگ Teesta به همراه داشت.

چین و بنگلادش همچنین توافق کردند که گفت‌وگوهای راهبردی و گفتگوی «2+2» را با حضور مقامات وزارت خارجه و وزارت دفاع بررسی کنند. آنها همچنین موافقت کردند مبادلات نظامی، بازدیدها و آموزش را گسترش دهند. رحمان در تلاش است تا روابط اقتصادی را هم با واشنگتن و هم با پکن تعمیق بخشد. چالش این است که برخی از شروط مرتبط با همکاری نزدیک‌تر با یکی می‌تواند تا چه حد بنگلادش می‌تواند با دیگری پیش برود را محدود کند. توافقنامه تجاری متقابل که در 9 فوریه امضا شد، مشکلی را برای رحمان ایجاد می کند که باید آن را حل کند.

تنها سه روز قبل از انتخابات عمومی که BNP رحمان را به قدرت رساند، توسط دولت موقت امضا شد، هم در مورد شرایط و هم زمان آن با مخالفت هایی روبرو شد. در ماه آوریل، رومین فرحانه، نماینده مستقل پارلمان با این استدلال که تصمیم باید منتظر یک دولت منتخب بود، خواستار بررسی دقیق پارلمان شد. توافق فوریه تعرفه متقابل ایالات متحده بر کالاهای بنگلادشی را از 20 به 19 درصد کاهش داد. همچنین مکانیزمی را ایجاد کرد که بر اساس آن حجم مشخصی از لباس‌های بنگلادشی ساخته شده با استفاده از U.S.

پنبه یا الیاف مصنوعی را می‌توان از تعرفه متقابل معاف کرد، اگرچه عوارض واردات عادی همچنان اعمال می‌شود. در مقابل، بنگلادش متعهد شد که حدود 15 میلیارد دلار خرید انرژی از ایالات متحده را طی 15 سال و حدود 3.5 میلیارد دلار در خرید محصولات کشاورزی تسهیل کند. تعهدات کشاورزی شامل حداقل 700000 تن گندم در سال به مدت پنج سال، حداقل 1.25 میلیارد دلار یا 2.6 میلیون تن سویا و محصولات سویا در طول یک سال و همچنین خرید پنبه ایالات متحده است. توافق فوریه همچنین می تواند روابط بنگلادش با چین را پیچیده کند.

در این بیانیه آمده است که اگر بنگلادش توافقنامه‌ای را امضا کند که مزایای تجاری ویژه‌ای را برای یک «کشور غیر بازاری» به امضا می‌رساند، واشنگتن می‌تواند به توافق تجاری پایان دهد، اصطلاحی که شامل چین می‌شود. این سرمایه گذاری چینی ها در بنگلادش را ممنوع نمی کند. اما این امر می‌تواند رحمان را در برابر یک انتخاب دشوار قرار دهد: دنبال کردن یک توافق تجاری با پکن و خطر از دست دادن مزایای ارائه شده توسط وزیر بازرگانی ایالات متحده، خنداکر عبدالمکتدر در ماه مارس گفت که مقررات مشکل‌ساز می‌تواند از طریق مذاکره بیشتر اصلاح شود. رحمان می‌تواند این نگرانی‌ها را در طول ایالات متحده مطرح کند.

بازدید: شفاف سازی مزایای صادرکنندگان، انعطاف پذیری در مورد تعهدات خرید و تعیین اینکه شرایط مربوط به چین در عمل چه معنایی دارد. مذاکره مجدد به عنوان یکی از موارد در دستور کار دیدار رحمان تأیید نشده است، اما حصول توافق برای بررسی این سؤالات به او چیزی اساسی می دهد تا به خانه ببرد. همچنین دستور کار سرمایه گذاری برای رحمان برای پیگیری وجود دارد. سرجیو گور، فرستاده ویژه ایالات متحده برای آسیای جنوبی و مرکزی، در جریان سفر 30 ژوئیه تا 1 اوت به بنگلادش، در مورد گسترش سرمایه گذاری از طریق شرکت مالی توسعه بین المللی ایالات متحده گفتگو کرد.

او همچنین به رحمان گفت که سرمایه گذاران آمریکایی علاقه مند به سازماندهی اجلاس سرمایه گذاران آمریکایی در بنگلادش هستند و او برای تسهیل آن تلاش می کند. گور به طور جداگانه به از سرگیری فعالیت های آزمایشی سازمان غذا و داروی ایالات متحده در بنگلادش کمک کرد. این به طور مستقیم یک موضوع تجاری و دسترسی به بازار است تا یک ابتکار سرمایه گذاری، به ویژه برای صادرات دارویی و سایر صادرات تحت نظارت FDA که به دنبال دسترسی به بازار ایالات متحده هستند. گفتگوهای سرمایه گذاری با دیدار هیئت بزرگ شورای تجارت ایالات متحده و بنگلادش در ماه اوت دنبال شد.

AmCham بنگلادش همچنین به رحمان گفت که می خواهد به بسیج 5 میلیارد دلار دیگر سرمایه گذاری آمریکایی در طول پنج سال کمک کند. خنداکر عبدالمکتدر، وزیر بازرگانی، در 12 سپتامبر این هدف را تکرار کرد و گفت که دولت و آمچم چام برای جذب سرمایه با یکدیگر همکاری خواهند کرد. گور همچنین مشارکت آتی بنگلادش در Pax Silica را پیشنهاد کرد، ابتکار تحت رهبری ایالات متحده که هوش مصنوعی، نیمه هادی ها و زنجیره های تامین مواد معدنی حیاتی را پوشش می دهد. این امر به رحمان چیزی خاص برای کاوش فراتر از خرید پوشاک و هواپیما می دهد.

علاقه واشنگتن به همکاری بنگلادش با چین عمدتا در زمینه دفاعی است. در ماه فوریه، ایالات متحده آن زمان برنت کریستنسن، سفیر داکا در داکا به رویترز گفت که ایالات متحده قصد دارد سامانه‌های نظامی آمریکایی و متحدانش را به‌عنوان جایگزین تجهیزات چینی به بنگلادش عرضه کند. با این حال، در ماه ژوئن، داکا و پکن توافق کردند که گفت‌وگویی را برای گرد هم آوردن نهادهای خارجی و دفاعی خود بررسی کنند. بنابراین رحمان به بحث های امنیتی آمریکا با گسترش روابط چینی که از قبل در جریان است، نزدیک می شود. رهبران بنگلادش مدت‌هاست که از سازمان ملل استفاده می‌کنند.

بازدید مجمع عمومی (UNGA) برای تعامل با واشنگتن. در سال 1974، شیخ مجیب الرحمن قبل از سفر به واشنگتن برای گفتگو با رئیس جمهور جرالد فورد، در نیویورک با هنری کیسینجر، وزیر امور خارجه ایالات متحده ملاقات کرد و به ایجاد روابط با ایالات متحده کمک کرد که در طول جنگ آزادیبخش 1971 به شدت تیره شده بود. خالده ضیا، نخست وزیر سابق، همچنین در جریان سفر سال 2005 خود از UNGA با کاندولیزا رایس، وزیر امور خارجه ملاقات کرد، اگرچه گزارش های موجود توافق اقتصادی عمده ای را که از آن دیدار حاصل شده است، ایجاد نمی کند.

تجربه شیخ حسینه، نخست وزیر سابق، هم فرصت ها و هم محدودیت های این برخوردها را نشان داد. در سال 2017، او به طور خلاصه بحران روهینگیا را با ترامپ مطرح کرد، اما پس از آن گفت که انتظار کمک از او در مورد موضوع پناهجویان را ندارد و به موضع محدودکننده دولتش در پذیرش پناهندگان اشاره کرد. واشنگتن در آن هفته نزدیک به 32 میلیون دلار کمک بشردوستانه اضافی اعلام کرد، اگرچه نمی توان آن را مستقیما به گفتگوی آنها نسبت داد.

اخیرا، محمد یونس که به عنوان مشاور ارشد دولت موقت در سپتامبر 2024 در نشست شورای امنیت سازمان ملل شرکت کرد، در دیدار دوجانبه با پرزیدنت بایدن از حمایت صریح ایالات متحده از دولت خود برخوردار شد. دستاورد فوری او حمایت سیاسی در دوران گذار دشوار بود. رحمان قبلا با شی در پکن ملاقات کرده است. دیدار با ترامپ دستاورد دیگری در جبهه خارجی برای او به ارمغان می آورد که می تواند در داخل به آن اشاره کند. همچنین می تواند به او کمک کند تا از اهداف تجاری و سرمایه گذاری بنگلادش در هر دو کشور حمایت کند.

با این حال، بازدید از UNGA هیچ تضمینی برای دسترسی رئیس جمهور ارائه نمی دهد. پیشرفت در توافق تجاری فوریه، به ویژه پیامدهای آن برای همکاری با چین، یا تعهدات سرمایه گذاری محکم همچنان می تواند این سفر را ارزشمند کند. بدون ملاقات با ترامپ یا دستاوردهای اقتصادی واضح، سفر رحمان به ایالات متحده می تواند در نهایت موفقیت کمتری نسبت به سفر او به پکن داشته باشد.