عراقچی: حمله آمریکا به ایران نقض منشور سازمان ملل و مستوجب پاسخگویی است

سید عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران در یادداشتی برای خبرگزاری کیودو، حملات نظامی آمریکا و اسرائیل به ایران را ناقض منشور سازمان ملل متحد دانست و تاکید کرد که توسل به زور بر اساس ارزیابی یک‌جانبه دولت‌ها از تهدیدهای احتمالی آینده، با اصول بنیادین حقوق بین‌الملل مغایرت دارد.

عراقچی در این یادداشت با طرح این پرسش که «اگر دولت‌ها بر اساس ارزیابی خود از تهدیدهای احتمالی آینده آزاد باشند به یکدیگر حمله کنند، چه چیزی از نظم حقوقی بین‌المللی باقی خواهد ماند؟»، نوشت که این موضوع فراتر از اختلاف سیاسی میان ایران و آمریکا است و یکی از اصول اساسی نظم بین‌المللی پس از جنگ جهانی دوم را تحت تأثیر قرار می‌دهد.

وی افزود: بر اساس این اصل، توسل به زور تابع قانون است و هیچ دولتی، صرف‌نظر از میزان قدرت خود، نمی‌تواند قضاوت یک‌جانبه‌اش را بر قواعد الزام‌آور حقوق بین‌الملل مقدم بداند.

وزیر امور خارجه ایران، حملات نظامی آمریکا و اسرائیل به ایران را نقض ممنوعیت توسل به زور و تعرض به حاکمیت این کشور توصیف کرد و نوشت که مشروعیت این اقدامات باید بر اساس منشور سازمان ملل متحد و اصول تثبیت‌شده حقوق بین‌الملل بررسی شود، نه بر مبنای توجیهات سیاسی که پس از آغاز عملیات نظامی مطرح می‌شوند.

عراقچی با اشاره به بند 4 ماده 2 منشور سازمان ملل متحد نوشت که این ماده، تهدید به زور یا استفاده از آن علیه تمامیت ارضی و استقلال سیاسی کشورها را ممنوع می‌کند.

وی با بیان اینکه حقوق بین‌الملل تنها در شرایطی محدود و مشخص، از جمله در چارچوب حق دفاع مشروع موضوع ماده 51 منشور، توسل به زور را مجاز می‌داند، افزود: حمله نظامی آمریکا به ایران نه مجوز شورای امنیت را داشته و نه ادعاهای مربوط به تهدیدهای احتمالی آینده به‌تنهایی می‌توانند مبنای حقوقی کافی برای استناد به حق دفاع مشروع باشند.

وی در ادامه، حملات به مدارس، ورزشگاه‌ها، زیرساخت‌های غیرنظامی و تأسیسات هسته‌ای ایران تحت پادمان‌های آژانس بین‌المللی انرژی اتمی را از منظر حقوق بین‌الملل بشردوستانه نیز قابل بررسی دانست.

عراقچی با اشاره به تعهد طرف‌های درگیر در مخاصمات مسلحانه به تفکیک اهداف نظامی از غیرنظامیان، خودداری از حملات نامتناسب و اتخاذ تدابیر احتیاطی برای کاهش آسیب به غیرنظامیان و زیرساخت‌های غیرنظامی، بر لزوم رعایت این اصول تأکید کرد.

وزیر امور خارجه ایران با اشاره به قواعد مربوط به مسئولیت دولت‌ها در حقوق بین‌الملل اظهار کرد که هرگاه رفتاری قابل انتساب به یک دولت، ناقض تعهدات بین‌المللی آن باشد، آن دولت مسئولیت بین‌المللی خواهد داشت.

به گفته وی، این مسئولیت مستلزم پایان دادن به رفتار ناقض حقوق بین‌الملل، ارائه تضمین‌های لازم برای جلوگیری از تکرار آن و جبران کامل خسارات وارده است و ملاحظات سیاسی یا امنیتی نمی‌توانند به‌تنهایی دولت آمریکا را از پیامدهای حقوقی اقداماتش معاف کنند.

وی همچنین با اشاره به نقض تعهدات ناشی از قواعد آمره حقوق بین‌الملل (Jus Cogens) نوشت که چنین نقض‌هایی برای سایر دولت‌ها نیز پیامدهای حقوقی به همراه دارد.