عربستان خودروساز شد؛ معرفی دو خودرو برقی با تکنولوژی بی‌ام‌و و فاکسفان

عربستان سعودی که تا همین چند سال پیش صنعت خودروسازی مستقل و قابل‌توجهی نداشت، حالا نخستین خودروهای برند ملی خود را معرفی کرده است؛ خودروهایی تمام‌برقی با بیش از 800 اسب‌بخار قدرت، معماری 800 ولتی، باتری 112 کیلووات‌ساعتی و فناوری‌هایی که بخشی از آن‌ها از شرکت‌های مطرح جهانی آمده است. نام این برند Ceer است و نخستین محصولات آن با نام EXOBOT در دو نسخه سدان و SUV معرفی شده‌اند. این پروژه بخشی از برنامه Vision 2030 عربستان برای متنوع‌کردن اقتصاد و کاهش وابستگی به نفت است. نکته جالب اینکه عربستان در این پروژه صرفاً به مونتاژ خودروهای خارجی اکتفا نکرده و در حال ایجاد زنجیره‌ای از طراحی، مهندسی، تأمین قطعات و تولید خودرو در داخل کشور است. شرکت خودرو برقی عربستان، Ceer، دقیقاً متعلق به چه کسی است؟ Ceer در سال 2022 به‌عنوان یک سرمایه‌گذاری مشترک میان صندوق سرمایه‌گذاری عمومی عربستان (PIF) و شرکت تایوانی Foxconn تأسیس شد. اما داستان فناوری آن پیچیده‌تر است. BMW در این پروژه تأمین‌کننده فناوری و مجوز برخی فناوری‌های کامپوننتی است، درحالی‌که Foxconn روی معماری الکتریکی، ارتباطات و سیستم‌های نرم‌افزاری خودرو نقش دارد. بنابراین EXOBOT را نمی‌توان یک «BMW عربستانی» دانست؛ Ceer یک برند سعودی است که از فناوری و زنجیره تأمین بین‌المللی برای توسعه محصولاتش استفاده می‌کند. EXOBOT چه مشخصاتی دارد؟ نسخه‌های معرفی‌شده EXOBOT در بالاترین تیپ به یک باتری 112 کیلووات‌ساعتی و معماری 800 ولتی مجهز هستند. در مدل سدان، برد اعلام‌شده بیش از 600 کیلومتر و برای SUV بیش از 500 کیلومتر است. هر دو خودرو از سیستم سه‌موتوره استفاده می‌کنند و در نسخه معرفی‌شده، مجموع قدرت به حدود 838 تا 850 اسب‌بخار می‌رسد. شتاب صفر تا 100 کیلومتر بر ساعت سدان حدود 2.6 ثانیه و SUV حدود 2.9 ثانیه اعلام شده است. سیستم Torque Vectoring و در برخی نسخه‌ها تعلیق بادی نیز در نظر گرفته شده است. معماری 800 ولتی هم صرفاً یک عدد تبلیغاتی نیست؛ این معماری امکان شارژ سریع‌تر و مدیریت بهتر توان را فراهم می‌کند و نشان می‌دهد Ceer از همان ابتدا محصول خود را در سطح خودروهای برقی پیشرفته بازار جهانی تعریف کرده است. قیمت دو خودرو برقی عربستان چقدر است؟ فعلاً قیمت رسمی EXOBOT اعلام نشده و بنابراین نمی‌توان عدد دقیقی برای مقایسه با خودروهای بازار عربستان ارائه کرد. این موضوع مهم است؛ چون Ceer هنوز در مرحله آغاز تولید تجاری قرار دارد و نخستین تحویل‌ها برای سال 2027 برنامه‌ریزی شده‌اند. بنابراین قیمت نهایی، تیپ‌بندی و هزینه مالکیت آن باید پس از اعلام رسمی بررسی شود. قرار است چند دستگاه تولید شود؟ نکته مهم‌تر از تعداد مدل‌ها، ابعاد پروژه صنعتی Ceer است. مجتمع تولیدی این شرکت در King Abdullah Economic City ساخته شده و مساحتی بیش از یک میلیون مترمربع دارد. قرارداد ساخت مجموعه بیش از 5 میلیارد ریال سعودی ارزش داشته و کارخانه شامل بخش‌هایی مانند پرس‌کاری، بدنه‌سازی، رنگ و مونتاژ نهایی خواهد بود. ظرفیت هدف کارخانه در منابع مختلف حدود 170 تا 240 هزار دستگاه در سال عنوان شده است؛ بنابراین باید بین ظرفیت طراحی کارخانه و تولید واقعی تمایز قائل شد. تولید انبوه خودروهای Ceer از اواخر 2026/2027 وارد مرحله عملیاتی می‌شود و هنوز نمی‌توان این ظرفیت را با تولید بالفعل یک خودروساز باسابقه مقایسه کرد. Ceer نیز اعلام کرده در کنار این دو خودرو، در پنج سال آینده مجموعه‌ای شامل هفت مدل را توسعه خواهد داد؛ محصولاتی در کلاس‌های مختلف و حتی با پیشرانه‌های متفاوت، نه صرفاً خودروهای برقی. بازار هدف؛ عربستان یا جهان؟ Ceer در مرحله اول بازار عربستان و کشورهای خلیج فارس را هدف گرفته است؛ اما برنامه شرکت به بازار داخلی محدود نمی‌شود. این انتخاب منطقی است. عربستان هم قدرت خرید بالایی دارد، هم زیرساخت‌های صنعتی و لجستیکی مناسبی در حال شکل‌گیری است و هم بازار کشورهای GCC می‌تواند اولین بازار صادراتی یک برند جدید باشد. از طرف دیگر، طراحی محصولات از ابتدا با نگاه منطقه‌ای انجام شده است؛ یعنی Ceer قرار نیست فقط یک خودروی دولتی یا پروژه نمایشی باشد، بلکه هدف آن ایجاد یک برند تجاری قابل‌صادرات است. تفاوت های استراتژیک با صنعت خودروسازی ایران در پروژه Ceer، دولت از ابتدا فقط خریدار یا حامی یک محصول نیست؛ PIF به‌عنوان سرمایه‌گذار اصلی وارد شده، Foxconn دانش و توان صنعتی الکترونیک و معماری خودرو را وارد پروژه کرده، BMW فناوری کامپوننتی ارائه می‌دهد و شرکت‌های بین‌المللی مختلف در ساخت کارخانه و زنجیره تأمین مشارکت دارند. حتی در سال 2026، Ceer برای بومی‌سازی زنجیره تأمین خود 16 قرارداد به ارزش مجموع 3.7 میلیارد ریال سعودی امضا کرده است. این یعنی عربستان درحال تلاش برای ساختن چیزی فراتر از یک «برند خودرو» است: یک اکوسیستم صنعتی جدید. تفاوت مهم با ایران‌خودرو تفاوت اصلی را می‌توان در یک جمله خلاصه کرد: ایران دهه‌هاست خودرو تولید می‌کند و حالا باید فناوری و مدل کسب‌وکار صنعت خود را به‌روز کند؛ عربستان تازه وارد صنعت خودرو شده و می‌تواند معماری صنعتی خود را از ابتدا با فناوری‌های نسل جدید طراحی کند. البته Ceer هنوز باید مهم‌ترین آزمون خود را پشت سر بگذارد: تولید انبوه، کنترل کیفیت، قیمت رقابتی، خدمات پس از فروش و فروش واقعی در بازار. چالش بزرگ خودرو برقی عربستان در بازاری پر رقابت اگر عربستان بتواند به عنوان کشوری بدون سابقه جدی در تولید خودرو، در مدت چند سال یک برند ملی، کارخانه‌ای با مقیاس جهانی، زنجیره تأمین بین‌المللی و محصولی با معماری 800 ولتی و بیش از 800 اسب‌بخار ایجاد کند، نشان می‌دهد رقابت خودروسازی در خاورمیانه ممکن است در سال‌های آینده شکل متفاوتی پیدا کند.