عربستان و چالش حوثی‌ها؛ راه‌حل ریاض برای پایان دادن به جنگ یمن چیست؟
«درگیری» چیزی است که حوثی‌ها را سرپا نگه می‌دارد، زیرا استخراج منابع از یک جمعیت فقیر را توجیه می‌کند، حقوق‌های پرداخت نشده و خدمات از کار افتاده را توجیه می‌کند و به دستگاه امنیتی اجازه می‌دهد با هر منتقدی شدیدا مقابله کند. به همین دلیل برای این گروه به شدت نامحبوب، جنگ با عربستان سعودی مفید است.
عربستان در یک دهه گذشته صدها حمله از جانب حوثی‌ها را تجربه کرده است، اما تقریبا هیچ‌کدام شبیه آنچه نبود که در روزهای ۸ تا ۱۰ اکتبر روی داد: در حالی که ریاض تلاش می‌کرد به مدیران و سرمایه‌گذاران اطمینان دهد که این پادشاهی در امان است، حوثی‌ها فرودگاه اصلی این کشور را تعطیل کردند و چند تن از مسافران و کارمندان فرودگاه را کشته و صدها نفر را زخمی کردند.حوثی‌ها همچنین به مقر شرکت «آرامکو» در شهر ظهران حمله کردند. زمان‌بندی این حملات بسیار قابل‌توجه بود، به‌ویژه از آن جهت که عربستان سعودی در همین هفته میزبان رویدادی در چارچوب «کنگره جهانی نفت» بود.به گزارش «فایننشال تایمز» مدیران ارشد چندین شرکت بزرگ انرژی از جمله اکسون‌موبیل، شورون، بی‌پی، شل و توتال‌انرژی، از حضور در این رویداد انصراف دادند و مقامات سعودی نیز درنهایت مجبور شدند به دلیل این حملات، فرودگاه «ملک خالد» ریاض را دست‌کم تا ۱۷ اکتبر تعطیل کنند.به این ترتیب عربستان علاوه بر تلفات جانی، متحمل آسیب‌های اقتصادی و لطمه به اعتبار بین‌المللی خود شد و این حملات برای محمد بن سلمان، ولیعهد سعودی که به نظر می‌رسد در مدیریت این مناقشه، بیش از حد توان خود درگیر شده، شرم‌آور بود.ضربه حوثی‌ها به اقتصاد عربستانفرودگاه‌ها جزو «اهداف نرم» و آسیب‌پذیر محسوب می‌شوند. حمله به آنها برای حوثی‌ها دشوار نیست و در مقابل، هرج‌ومرج گسترده‌ای که برای طرف سعودی ایجاد می‌کند، پرهزینه است.حوثی‌ها با نشان دادن دقت عمل در حملات خود به فرودگاه‌ها، توانمندی‌های نظامی‌شان را نیز به رخ کشیدند؛ توانمندی‌هایی که می‌تواند به هدف قرار دادن نیروگاه‌ها، تاسیسات آب‌شیرین‌کن و یا دیگر زیرساخت‌های حیاتی و ارزشمند (از جمله دیتا سنترها) نیز گسترش یابد.حوثی‌ها با ایجاد رعب و وحشت در میان سعودی‌ها، امیدوارند که این حملات موجب فرار گردشگران و ترس سرمایه‌گذاران شود تا از این طریق، فشار اقتصادی بر ریاض ملموس‌تر و سنگین‌تر گردد.تحقق سیاست‌های بلندپروازانه اقتصادی عربستان، به جریان ثابت رفت و آمد رهبران جهان، سرمایه‌گذاران و مدیران متکی است که تقریبا همه از طریق یک مسیر وارد کشور می‌شوند: فرودگاه ریاض.حملات مداوم حوثی‌ها به فرودگاه به دنبال منزوی کردن عربستان سعودی و ارسال این پیام است که تا زمانی که جنگ یمن ادامه دارد، عربستان سعودی برای تجارت باز نیست. تصمیم برای برگزاری مجازی کنفرانس مهم ابتکار سرمایه‌گذاری آینده (FII) ریاض و به تعویق انداختن زمان برگزاری نشست اتحادیه اروپا و شورای همکاری خلیج فارس نیز نشان داد که چگونه عواقب حملات حوثی‌ها بسیار فراتر از خسارات فیزیکی فوری است.حوثی‌ها علاوه بر حمله به فرودگاه‌ها، خط لوله نفت شرق-غرب را نیز در ماه‌های اخیر هدف قرار دادند و مناطقی را در امتداد ساحل دریای سرخ (از جمله بندر مخا و ذبابی) همچنین چندین جزیره با موقعیت استراتژیک مانند پریم تصرف کردند.این شبه‌نظامیان همچنین به کشتی‌های سعودی که سعی در عبور از تنگه باب المندب داشتند حمله و بحران انرژی را وخیم‌تر کرده‌اند؛ آنهم در حالی که خودشان از مسیر فروش سوخت، درآمد قابل توجهی کسب می‌کنند. وزارت خزانه‌داری ایالات متحده تخمین زده است که حوثی‌ها سالانه بیش از ۲ میلیارد دلار از فروش غیرقانونی نفت درآمد دارند.ضربات متقابل عربستان به حوثی‌ها نیز کاری را به پیش نمی‌برد؛ چراکه در جنگ یمن، شاهد بهره‌گیری یک نیروی نظامی ضعیف از اهرم‌های فشار مخصوص به خود هستیم: احتمالا ایران و حوثی‌ها (با تکیه بر آستانه تحمل بسیار بالاتر حوثی‌ها در برابر فقر و رنج و اختلال، نسبت به عربستان) بر این فرض حساب باز کرده‌اند که سعودی‌ها آن‌چنان نگران حفظ الگوی صلح‌آمیز خود برای پیشرفت در تجارت، گردشگری، انرژی و سرمایه‌گذاری هستند که تقریبا حاضرند به هر چیزی تن دهند تا به مناقشه کنونی پایان بخشند.حوثی‌هایی که «فقط می‌جنگند»نکته دیگر اینکه عربستان در جنگ یمن، با شبه‌نظامیانی روبروست که حتی بدون تحریکات ایران نیز تمایلی به پایان دادن به درگیری‌ها ندارند.دلیل اینکه حوثی‌ها نمی‌توانند متوقف شوند، «ساختاری» است. آنها به «بسیج مردمی» وابسته‌اند و برای چنین جنبشی، صلح یک تهدید است نه یک پاداش.«درگیری» چیزی است که حوثی‌ها را سرپا نگه می‌دارد، زیرا استخراج منابع از یک جمعیت فقیر را توجیه می‌کند، حقوق‌های پرداخت نشده و خدمات از کار افتاده را توجیه می‌کند و به دستگاه امنیتی اجازه می‌دهد با هر منتقدی شدیدا مقابله کند. به همین دلیل برای این گروه به شدت نامحبوب، جنگ با عربستان سعودی، مفیدترین درگیری موجود است.در دوران مسئولیت فیتون-براون، سفیر پیشین بریتانیا در یمن نیز مشخص شد که بهره‌مندی حوثی‌ها از اقتصاد جنگی و «احترام» مرتبط با آن، آنقدر برای حوثی‌ها مهم است که هیچ علاقه‌ای به تبدیل شدن به مدیرانی با مسئولیت «ایجاد تعادل در قدرت خود» ندارند.گزینه‌های عربستان چیست؟عربستان سعودی گزینه‌های خوب کمی دارد. از یکسو تشدید تنش با هزینه‌های سنگینی همراه است و هیچ راه خروج روشن یا فوری دیده نمی‌شود، از سوی دیگر تسلیم شدن نیز باعث می‌شود که این پادشاهی ضعیف به نظر برسد و فقط تجاوز بیشتر ایران و نیروهای نیابتی آن در منطقه را منجر شود.مقابله از مسیر نیروهای دولت یمن نیز بی‌فایده است. این نیروها که تحت حمایت عربستان هستند، ذاتا ضعیف و دچار تفرقه هستند و روحیه پایینی دارند. در مقابل، حوثی‌ها چنان می‌جنگند که گویی چیز زیادی برای از دست دادن ندارند. به‌علاوه، حوثی‌ها در مناطق تحت کنترل خود در یمن، «سیستم گسترده‌ای از بسیج ایدئولوژیک و نظامی» ایجاد کرده‌اند. مقاومت حوثی‌ها در برابر بمباران‌های ایالات متحده، بریتانیا و اسرائیل نیز احساس شکست‌ناپذیری را در میان آنها تقویت کرده است.سیاست مهار و ارائه امتیاز به حوثی‌ها نیز شکست خورده است و همانطور که وال استریت ژورنال گزارش داده، اکنون محمد بن سلمان بین کاخ‌هایی که مجهز به پناهگاه هستند در رفت و آمد است و در سفرهایش نیز یک تیم امنیتی نخبه او را برای حفظ امنیت همراهی می‌کنند.تلاش‌های مکرر او برای درخواست کمک از متحدانش از جمله ایالات متحده، بریتانیا و فرانسه حتی پاکستان و ترکیه نیز بی‌فایده بوده است. واشنگتن از گسترش بیشتر جنگ خسته شده و ترامپ نیز تاکنون جز بیان اینکه حوثی‌ها «رفتار بسیار بدی» دارند، هیچ اشاره‌ای به امدادرسانی به عربستان نکرده است.مهارت بهبود یافته حوثی‌ها در استفاده از موشک‌های ضد کشتی و قایق‌های بدون سرنشین نیز آنها را به یک دشمن دریایی ترسناک‌تر تبدیل کرده است؛ آنهم در حالی که حمایت‌های خارجی از حوثی‌ها نیز تقویت شده است. در کنار حمایت دیرینه ایران، اکنون روسیه نیز اطلاعات مربوط به اهداف را برای حملات موشکی و پهپادی در اختیار حوثی‌ها می‌گذارد و قطعات الکترونیکی و صنعتی با کاربرد دوگانه نیز بدون هیچ مانعی از چین برایشان سرازیر می‌شوند.حوثی‌ها همچنین قادرند سلاح و مهمات را در داخل یمن تولید کنند که این امر وابستگی آنها به حمایت‌های خارجی و کمک‌های سخاوتمندانه دیگران کاهش داده است. با این حال همچنان برای آموزش و کسب تخصص (به‌ویژه در زمینه تسلیحات پیشرفته‌تر نظیر موشک‌های کروز و بالستیک) به ایران متکی هستند. شرکت هوش مصنوعی «آنتروپیک» نیز تایید کرده است که حوثی‌ها از هوش مصنوعی برای ارتقای سطح پیچیدگی زرادخانه موشکی خود بهره برده‌اند.امید به حل و فصل درگیری ایران و آمریکا؟در چنین شرایطی به نظر می‌رسد که حل و فصل درگیری عربستان و یمن، بیش از هر زمانی به سرنوشت جنگ ایالات متحده با ایران وابسته باشد؛ تا تهران حوثی‌ها را برای کاهش حملات تحت فشار قرار دهد.البته تهران بارها تاکید کرده که حوثی در اقدامات خود از استقلال برخوردارند اما ظاهرا ایران نیز این را درک کرده و از آنجا که تصور می‌کند اهرم فشاری در برابر ترامپ دارد و پیوسته به «آستانه تحمل بالای خود در برابر درد و رنج» می‌بالد، حتی در اقدامی که بسیاری آن را نوعی دهن‌کجی تلقی کردند، پیشنهاد میانجی‌گری میان حوثی‌ها و عربستان سعودی را داده است.اما سرنوشت جنگ ایالات متحده با ایران می‌تواند بگونه‌ای دیگر نیز رقم بخورد: با شکست جمهوری اسلامی آنگاه ریاض می‌تواند امیدوار باشد که درگیری عربستان و یمن نیز با تشدید فشارهای دیگر کشورهای منطقه بر حوثی‌ها و قطع شدن اصلی‌ترین منبع تقویت قدرت آنها در تهران، حل و فصل شود.