عملیات شبانه آمریکا در تنگه هرمز؛ فشار بر هواپیماها و خدمه نظامی
همزمان با ادامه محاصره دریایی ایران، جنگندههای آمریکایی شبانه بر فراز تنگه هرمز گشتزنی میکنند. مقامهای نظامی آمریکا میگویند پروازهای مکرر، فشار بر تجهیزات و خدمه را افزایش داده است.
ارتش آمریکا برای اجرای محاصره دریایی بنادر ایران و حفاظت از کشتیهای تجاری در تنگه هرمز ، مأموریتهای هوایی شبانهروزی انجام میدهد.
گزارش والاستریت ژورنال، از افزایش فشار بر هواپیماها، ناوهای جنگی، خدمه پروازی و نیروهای فنی آمریکا در پی تداوم عملیاتها خبر داد.
بر اساس این گزارش، جنگندههای مستقر بر ناو هواپیمابر "یواساس جورج واشنگتن" شبها از عرشه ناو به پرواز درمیآیند تا موشکهای کروز و پهپادهای شلیکشده از سوی ایران به سمت کشتیهای تجاری را رهگیری کنند؛ این عملیات بخشی از مأموریت گستردهتر نیروهای آمریکایی برای حفظ امنیت کشتیرانی در آبراهی است که یکی از مسیرهای مهم انتقال نفت و کالا در جهان به شمار میرود.
به نقل از مقامهای آمریکایی، تداوم پروازها با چنین بسامدی، فشار قابلتوجهی بر هواپیماها و خدمه وارد کرده است و نیروهای فنی و تعمیرکارانی که مسئول آماده نگه داشتن جنگندهها برای پروازهای مکرر هستند نیز با افزایش حجم کار روبهرو شدهاند.
این در شرایطی است که آمریکا از یک سو محاصره دریایی بنادر ایران را دنبال میکند و از سوی دیگر میکوشد عبور کشتیهای تجاری از تنگه هرمز را حفظ کند.
ناو هواپیمابر یواساس جورج واشنگتن که از ماه اوت در منطقه مستقر است، در خلیج فارس فعالیت میکند و جنگندههای آن برای مقابله با تهدیدهای هوایی علیه کشتیهای تجاری به پرواز درمیآیند.
در این مأموریتها، جنگندههای آمریکایی با موشکهای هوابههوا به سمت تنگه هرمز حرکت میکنند. به گفته نظامیان آمریکایی، هواپیماها باید در محدودهای باریک و پرتردد، تحرکات هوایی را زیر نظر بگیرند و در صورت شناسایی تهدید، برای رهگیری آن آماده باشند.
یکی از دشواریهای عملیات بر فراز تنگه هرمز، محدود بودن فضای هوایی این آبراه است؛ به گفته نظامیان آمریکایی، عرض فضای هوایی بر فراز تنگه حدود ۲۰ مایل است و در آن اشیای پرنده متعددی در حرکتاند.
در چنین شرایطی، خلبانان جنگندهها فرصت محدودی برای تشخیص و واکنش به پرتابههایی دارند که ممکن است از سواحل ایران شلیک شوند. موشکهای کروز ضدکشتی و پهپادها از جمله تهدیدهایی هستند که نیروهای آمریکایی برای مقابله با آنها در منطقه مأموریت انجام میدهند.
در این عملیات، جنگندهها تنها بخشی از تجهیزات هوایی مورد استفاده آمریکا هستند. هواپیماهای جنگ الکترونیک، سامانههای پرنده راداری و بالگردهای ضدزیردریایی نیز در مأموریتهای پشتیبانی و مراقبت مشارکت دارند.
این مجموعه تجهیزات با هدف شناسایی تهدیدها، تأمین پوشش هوایی و حفاظت از کشتیهایی به کار گرفته میشوند که از تنگه هرمز عبور میکنند. حضور همزمان این هواپیماها و تداوم پروازها، نیاز به سوخترسانی، تعمیر و نگهداری و آمادهسازی مستمر تجهیزات را افزایش میدهد.
فرماندهی مرکزی آمریکا، سنتکام، در اطلاعیهای در ۱۲ آوریل ۲۰۲۶ اعلام کرده بود که محاصره دریایی تمام ترددهای دریایی ورودی و خروجی بنادر ایران از ۱۳ آوریل آغاز میشود؛ در این اطلاعیه تأکید شده بود که این محدودیت شامل همه کشورهایی میشود که کشتیهایشان به بنادر و مناطق ساحلی ایران رفتوآمد میکنند، اما عبور کشتیها از تنگه هرمز به مقصد یا از مبدأ بنادر کشورهای دیگر مختل نخواهد شد.
سنتکام در ۱۳ ژوئیه اعلام کرد که محاصره دریایی پس از یک دوره توقف، از ۱۴ ژوئیه از سر گرفته خواهد شد؛ بر این اساس، نیروهای آمریکایی کشتیهایی را که قصد ورود به بنادر ایران یا خروج از آنها را دارند، متوقف یا به مسیر دیگری هدایت میکنند اما عبور کشتیهایی که مشمول محاصره نیستند، همچنان امکانپذیر است.
مقامهای نظامی آمریکا میگویند عملیات حفاظتی این کشور به ادامه صادرات نفت از منطقه و عبور کشتیهای تجاری از تنگه هرمز کمک کرده است.
ارتش آمریکا اعلام کرده طی شش ماه گذشته به عبور بیش از سه هزار کشتی تجاری از تنگه هرمز کمک کرده است. به گفته سنتکام، کشورهای حوزه خلیج فارس از تابستان تاکنون بیش از یک میلیارد و ۵۰۰ میلیون بشکه نفت خام صادر کردهاند. این مرکز مدعی است صادرات نفت منطقه در هفتههای اخیر از سطح پیش از جنگ نیز فراتر رفته است.
سنتکام همچنین اعلام کرده است که ۹۵ درصد ترددها در تنگه هرمز با ایمنی انجام میشود.
عملیات حفاظت از کشتیهای تجاری تنها به ناو هواپیمابر جورج واشنگتن محدود نیست. بر اساس گزارشها دو ناو هواپیمابر، یک ناو تهاجمی آبیخاکی، بیش از دوازده ناوشکن مجهز به موشک هدایتشونده و مجموعهای از هواپیماها و پهپادهای مستقر در نقاط مختلف خاورمیانه در این عملیات مشارکت دارند.
در کنار جنگندهها، هواپیماهای جنگ الکترونیک، سامانههای پرنده راداری و بالگردهای ضدزیردریایی نیز به کار گرفته میشوند. این تجهیزات وظایف متفاوتی دارند؛ از شناسایی و رصد تحرکات هوایی و دریایی گرفته تا مقابله با سامانههای تهدیدکننده کشتیها و پشتیبانی از عملیات جنگندهها.
به گزارش والاستریت ژورنال خلبانان جنگندههای افـ۳۵سی و افـ۱۸ در مأموریتهای شبانه با دیگر هواپیماهای پشتیبانی هماهنگ میشوند تا پوشش حفاظتی بر فراز نفتکشها و کشتیهای عبوری ایجاد کنند.
در این حین فشار ناشی از تداوم عملیات بر تجهیزات و نیروهای نظامی بسیار است. به نقل از منابع مطلع، پروازهای مکرر، هواپیماها و خدمه را تحت فشار قرار داده و حجم کار نیروهای تعمیر و نگهداری را افزایش داده است.
این فشار فقط به جنگندهها محدود نیست؛ ناوهای هواپیمابر درگیر در عملیات برای ماهها بهطور پیوسته و با فرصت استراحت محدود فعالیت کردهاند، استقرار ناوشکنهای همراه آنها نیز تمدید شده و این مسئله فشار مضاعفی بر شناورها و خدمه وارد کرده است.
دریادار داریل کادل، رئیس عملیات نیروی دریایی آمریکا، گفته است نیروی دریایی این کشور در حال بررسی پیامدهای عملیاتی این وضعیت است. به گفته او، یک مرکز تعمیر و نگهداری کشتی در جزیره دیهگو گارسیا در اقیانوس هند ایجاد شده و برنامهریزی برای توقفهای بیشتر ناوها در بنادر نیز در دستور کار قرار گرفته است.
کادل همچنین بر ضرورت روشن بودن مدت مأموریت برای ملوانان و خانوادههایشان تأکید کرده است. او گفته است ملوانان میتوانند مأموریتهای طولانی را انجام دهند، اما به توقف در بندر و اطلاع دقیق از مدت استقرار خود نیاز دارند.
یکی از نمونههای فشار ناشی از مأموریتهای طولانی، استقرار ناو هواپیمابر یواساس آبراهام لینکلن است؛ خدمه این ناو پس از ۲۸۶ روز حضور در دریا، یکی از طولانیترین دورههای استقرار ثبتشده برای یک ناو هواپیمابر را پشت سر گذاشتند.
ناو جورج واشنگتن که در حال حاضر در منطقه فعالیت میکند، در ماه اوت برای جایگزینی ناو آبراهام لینکلن به منطقه اعزام شد. این ناو که در ژاپن مستقر است، اکنون در دریای عرب حضور دارد و در عملیات حفاظت از کشتیهای تجاری مشارکت میکند.
تمدید مأموریت ناوها و ناوشکنهای همراه آنها، علاوه بر فشار بر خدمه، برنامه تعمیر و نگهداری و آمادگی عملیاتی نیروی دریایی را نیز دشوارتر میکند.
توقف در بنادر فرصتی برای استراحت نیروها، تأمین تجهیزات و انجام تعمیرات گستردهتر فراهم میکند؛ فرصتی که در مأموریتهای طولانی و پیوسته محدود میشود.