غذا یا دارو؟ انتخاب های غیرممکن پیش روی بیماران مزمن سودان

حسنات الرشید، 48 ساله، 15 سال است که با دیابت زندگی می کند و جنگ داخلی سه و نیم ساله بین ارتش سودان و گروه شبه نظامی نیروهای پشتیبانی سریع وضعیت او را بدتر کرده است. یافتن درمان مورد نیاز او به یک مبارزه روزمره تبدیل شده است.

هنگامی که جنگ در آوریل 2023 شروع شد، او مجبور شد از خانه خود در حاج یوسف در شمال خارطوم به سمت ام داو بان در ایالت خارطوم فرار کند.

در طول آوارگی، او روزها بدون دارو رفت و مجبور شد غذاهای نامناسب برای شرایط خود بخورد، مانند آسیدا، یک فرنی سنتی سودانی.

او دو بار پای خود را تحت عمل جراحی قرار داد که دچار عوارض دیابت از جمله عفونت شدید شد.

او بین بیمارستان های ایالت جزیره در جنوب خارطوم نقل مکان کرد و به دنبال درمان در روفا، واد مدنی و الحساحیسا بود. هنگامی که جنگ در دسامبر 2023 به این مناطق گسترش یافت، او دوباره فرار کرد و به پورت سودان رسید، شهری در دریای سرخ که کمتر تحت تأثیر جنگ قرار گرفت.

وضعیت او به حدی بدتر شده است که اکنون مجبور است هر روز از انسولین استفاده کند و با این کار هزینه‌های اضافی نیز به همراه دارد، چیزی که مبتلایان به دیابت در سودان را مجبور می‌کند بین دارو و سایر مواد ضروری مانند غذا یکی را انتخاب کنند.

او به الجزیره گفت: «دوزها بسته به بالا یا پایین بودن قند خون من متفاوت است.

طبق برنامه توسعه سازمان ملل، جنگ سطح درآمد سودان را به سطح درآمدی که آخرین بار در دهه 1990 مشاهده شده بود، برگردانده است. این بدان معناست که حسنات و سایر مبتلایان به دیابت برای تهیه داروهای مورد نیاز خود برای درمان این بیماری تلاش می کنند.

او گفت: "ممکن است یک ماه یا کمتر طول بکشد، اما چالش این است که من یخچال ندارم، بنابراین برای ذخیره انسولین به درستی تلاش می کنم."

او همچنین به داروهای مسکن و ویتامین ها به طور منظم برای مدیریت عوارض ناشی از دیابت نیاز دارد.

فاطمه آدم، 75 ساله، از جمله بیمارانی است که در بیمارستان پورت سودان در تلاش است تا داروهایی را که برای کنترل فشار خون و بیماری تیروئیدش نیاز دارد، تهیه کند.

او با عوارض ناشی از فشار خون بالا در بیمارستان بستری شد که شروع به تأثیر بر قلب او کرده است. دخترش عایشه برای صحبت با الجزیره بسیار ناخوشایند بود و توضیح داد که چگونه هزینه های فزاینده درمان بر تمام خانواده او تأثیر گذاشته است.

فاطمه قبل از جنگ از طریق صندوق بیمه سلامت دارو دریافت می کرد. او یک چهارم هزینه را پرداخت کرد در حالی که صندوق بقیه را پرداخت کرد. اما با شروع جنگ و سقوط اقتصاد، داروهای مورد نیاز او دیگر تحت پوشش این طرح قرار نگرفت.

عایشه به الجزیره گفت: "مادر من شش داروی مختلف مصرف می کند، زیرا فشار خون علاوه بر داروهای تیروئید، بر قلب او تأثیر گذاشته است. جنگ کار را سخت تر کرده است، زیرا قیمت این داروها بالا رفته است."

مسئولیت پرداخت هزینه های معالجه فاطمه و حمایت از او و دخترش بر عهده پسرش است که به عنوان کارگر عادی کار می کند. او بدون درآمد ثابت، هر روز به دنبال کار به بازار می رود، اما گاهی اوقات بدون هیچ شانسی خالی به خانه برمی گردد.

عایشه گفت: "بعضی وقت ها، وقتی برادرم کار پیدا می کند، به اندازه کافی دارو می خریم تا یک ماه دوام بیاوریم. گاهی اوقات، مجبور می شویم مقادیر کمتری بخریم و داروها را به طور متناوب مصرف کنیم."

هیئت ملی داروها و سموم تخمین زد که تنها هشت کارخانه از 30 کارخانه داروسازی در خارطوم که در جریان درگیری تعطیل شده بودند، علیرغم بهبود وضعیت امنیتی در پایتخت اخیرا فعالیت خود را از سر گرفته اند.

این امر اتکای سودان به داروهای وارداتی را افزایش داده است، اما کاهش ارزش پوند سودان منجر به افزایش هزینه های تهیه و تولید دارو شده است.

حسام النعیم، که به عنوان یک داروساز در پورت سودان کار می کند، گفت که مشتریان مبتلا به دیابت و فشار خون به داروهای مسکن و ویتامین های منظم برای کمک به وضعیت کلی خود نیاز دارند.

حسام به الجزیره گفت: «وقتی عبارات صورت برخی از بیماران را می بینم که در مورد قیمت داروها می پرسند و متوجه می شوند که به دلیل کاهش ارزش پوند سودان چقدر افزایش یافته است، عمیقا متأسف می شوم.

سقوط ارز چالش های بیشتری را برای داروسازان ایجاد کرده است. قبل از جنگ، یک دلار تقریبا 600 پوند سودان معامله می شد. اکنون معامله‌گران ارز در بازار سیاه نرخ‌های 9300 پوند به دلار را ذکر می‌کنند که به معنای هزینه‌های بالاتر برای اکثر کالاها در سودان است.

گاهی حسام وقتی متوجه می شود که قیمت داروها به شدت افزایش یافته است و نگهداری داروهای ضروری در انبارها سخت می شود، متحمل ضرر می شود.

او گفت: "من قبلا یک نوار قرص سرماخوردگی و آنفولانزا را به قیمت 6000 پوند سودانی [70 سنت] می‌فروختم. اما وقتی برای خرید سهام جدید رفتم، متوجه شدم که قیمت عرضه‌کننده نیز 6000 پوند در هر نوار است. این بدان معناست که من هیچ سودی نداشتم، حتی به اندازه‌ای نبود که هزینه‌های عملیاتی داروخانه را تامین کنم."

هدی محمود، 58 ساله، در العبید، مرکز ایالت کردوفان شمالی در جنوب مرکزی سودان زندگی می کند، جایی که حملات هواپیماهای بدون سرنشین و سایر خشونت ها همچنان یک مشکل است در حالی که ارتش در حال پیشروی به سمت شهر است.

هدی بیش از 12 سال است که با مشکلات قلبی زندگی می کند و تأثیرات جنگ را جسمی، مالی و عاطفی توصیف می کند.

مصرف دارو به یک روال با دقت مدیریت شده تبدیل شده است و هر قرص به زمان خاصی از روز گره خورده است.

او افزود: "من به قرص هایم گره خورده ام: این یکی قبل از غذا، یکی بعد از آن. اگر یکی را فراموش کنم، قلبم خیلی سریع شروع به تپیدن می کند."

در ماه مارس، هدی مجبور شد از العبید به عمران سفر کند. پیروی از رژیم درمانی سخت‌گیرانه او در طول دوره‌های مکرر تحولات سخت‌تر شده است.

بزرگترین ترس او تمام شدن دارو یا ناتوانی در تامین هزینه بعدی است که او را در معرض خطر لخته شدن خون قرار می دهد.

او گفت: "من می ترسم ناتوان شوم. قبلا مسئولیت کل خانواده را بر عهده داشتم، اما اکنون به کمک نیاز دارم. احساس می کنم سربار خانواده ام شده ام."