فرودگاه تالین تردد شاتل‌های بدون راننده نزدیک هواپیماها را مجاز کرد

خودروها و شاتلهای خودران دیگر در خیابانهای شهری منظره نادری نیستند، اما فرودگاهها با مقررات ایمنی فوق‌العاده سختگیرانه داستان دیگری هستند.در فرودگاه تالین، شرکت استونیایی اووه تک اکنون شاتلهای میکا را در مسیری به کار گرفته که از کنار هواپیماهای پارک‌شده می‌گذرد؛ برای نخستین بار بدون حضور اپراتور ایمنی روی صندلی داخل خودرو. این گام، اقدامی است که شرکت امیدوار است باعث شود حمل‌ونقل بدون راننده از نظر مالی توجیه‌پذیر شود و شاید به فرودگاههای دیگر هم گسترش یابد.شاتلهای تالین به شرکت مگنتیک ام‌ار‌او، یک شرکت تعمیر و نگهداری هواپیما با آشیانه‌هایی در دو سوی باند فرودگاه، خدمت‌رسانی می‌کنند. این شاتلها در طول روز کارکنان، ابزار و قطعات یدکی را میان این سایتها جابه‌جا می‌کنند.رسیدن به این نقطه سالها طول کشید. اووه تک آزمایش فناوری خود در فرودگاه را از سال ۲۰۲۳ آغاز کرد و خدمات تجاری در سال ۲۰۲۵ راه افتاد؛ ابتدا با اپراتور ایمنی الزامی روی صندلی داخل خودرو. حذف همین فرد، سخت‌ترین بخش کار بود.دیویس سپ، مسئول عملیات ناوگان در اووه تک، در گفت‌وگو با یورونیوز نکست گفت: «وقتی حرکت داخل محدوده فرودگاه انجام می‌شود، با یک ماجرای کاملا متفاوت روبه‌رو هستیم. لایه‌های متعددی از مقررات ایمنی وجود دارد که باید از آنها تبعیت کنید. به همین دلیل است که گرفتن مجوز، نوعی معجزه به نظر می‌رسد.»سپ گفت هیات ایمنی فرودگاه در تمام دوره آزمایشی، هر هفته داده‌های عملکرد این شاتلها را بررسی کرده است.سپ در گفت‌وگو با یورونیوز نکست گفت: «ترابایت‌ها و ترابایت‌ها داده جمع‌آوری شده است. آنها مجوز را این طور به ما نمی‌دهند که مثلا بگویند، بروید جلو و کار خودتان را بکنید و نوآوری کنید. قضیه این طور کار نمی‌کند.»میکا چگونه کار می‌کندمیکا یک شاتل برقی کوچک است که اووه تک آن را در اکتبر ۲۰۲۲ رونمایی کرد. این خودرو برای حمل‌ونقل «آخرین‌مایل» در مناطق از پیش نقشه‌برداری‌شده طراحی شده و می‌تواند حداکثر هشت مسافر را جابه‌جا کند. میکا از نظر خودران بودن در سطح ۴ طبقه‌بندی شده است؛ یعنی می‌تواند بدون حضور انسان پشت فرمان حرکت کند، اما فقط در شرایط تعریف‌شده، مانند حرکت در یک مسیر نقشه‌برداری‌شده.برای «دیدن» محیط اطراف، شاتل از ده دوربین و هفت حسگر لیزری استفاده می‌کند که دید ۳۶۰ درجه به آن می‌دهند. این خودرو آزادانه میان هواپیماها پرسه نمی‌زند؛ بلکه مسیر ثابتی را با مقرراتی از پیش تعریف‌شده دنبال می‌کند و بلافاصله به هر مانع احتمالی واکنش نشان می‌دهد.سپ در گفت‌وگو با یورونیوز نکست گفت: «این خودرو آنقدر جلو را می‌بیند که بتواند تصمیم بگیرد. ما در یک تقاطع، از یک نقطه به نقطه دیگر نگاه می‌کنیم و اگر حرکت امن باشد، خودرو حرکت می‌کند.»این شاتل به خطرهای کوچک هم واکنش نشان می‌دهد. خبرنگار یورونیوز هنگام حرکت، در میانه مسیر مجبور شد میله دستگیره را بگیرد؛ زیرا شاتل ظاهرا به خاطر پرنده‌ای که در مسیرش قرار گرفته بود، به شدت ترمز کرد.سپ در گفت‌وگو با یورونیوز نکست گفت: «اینجا پرنده‌های کوچکی در حال پرواز هستند و خودرو هر چیزی را که در نزدیکی‌اش باشد تشخیص می‌دهد. بنابراین برای ما ایمنی پیش از هر چیز اهمیت دارد.»انسان همچنان بخشی از این سامانه است، اما از راه دور. خودرو خودش تصمیم می‌گیرد و یک اپراتور از راه دور در اتاق تله‌مانیتورینگ بر آن نظارت می‌کند.سپ در گفت‌وگو با یورونیوز نکست گفت: «این خودرو تصمیم می‌گیرد چه کاری انجام دهد، آیا آن را انجام دهد و چه زمانی انجام دهد. اما اگر مشکلی پیش بیاید، از اپراتور تله‌مانیتورینگ اجازه می‌گیرد.»توجیه اقتصادی معادلهبرای اووه تک، حذف اپراتور داخل خودرو یک گام اقتصادی حیاتی است. تاوی رویواس، رئیس هیات نظارت و نخست‌وزیر پیشین استونی، گفت حضور اپراتور ایمنی روی صندلی داخل خودرو «از نظر تجاری چندان منطقی نیست».رویواس در گفت‌وگو با یورونیوز نکست گفت: «مقررات ایجاب می‌کند هنوز انسان در چرخه حضور داشته باشد، اما یک نفر می‌تواند چند خودرو را از راه دور نظارت یا پایش کند.»او نقطه سر‌به‌سر را حدود سه خودرو برای هر اپراتور از راه دور برآورد کرد.رویواس در گفت‌وگو با یورونیوز نکست گفت: «اگر به طور همزمان سه خودرو را پایش کنید، ببینید چه کاری انجام می‌دهند و در صورت لزوم راهنماییهای جزئی بدهید، آن وقت می‌توانیم قیمت را با خودروهای دارای راننده انسان برابر کنیم.»او افزود: «وقتی بتوانیم این خدمت را به این شیوه ارائه کنیم، معتقدم گسترش حمل‌ونقل با خودروهای خودران بسیار بسیار سریع خواهد بود.»مشتری اصلی آنها همین حالا هم مزیتهای هزینه‌ای و اطمینان‌پذیری را می‌بیند. رستو مائوتس، مدیرعامل گروه مگنتیک، گفت شرکت او «تقریبا ۵۰ هزار کیلومتر در سال» میان آشیانه‌هایش رفت‌وآمد می‌کند. پیش از شاتلها، آنها مجبور بودند فقط از رانندگان انسانی استفاده کنند که گاهی خود منبع مشکل بود.مائوتس در گفت‌وگو با یورونیوز نکست گفت: «با مسائل زیادی در زمینه اطمینان‌پذیری روبه‌رو بودیم. برای مثال، افراد ممکن است بیمار شوند و جابه‌جایی نیروها هم وجود داشت. این موضوع در عمل به یک چالش بزرگ تبدیل شد.»او گفت در کسب‌وکار تعمیر و نگهداری، حمل‌ونقل یک مرکز هزینه است نه منبع درآمد. او همچنین افزود این شرکت که با بازیگران بسیار بزرگتر صنعت هوانوردی رقابت می‌کند، برای بقا باید خلاق باشد.مائوتس در گفت‌وگو با یورونیوز نکست گفت: «ما نیمه‌طنز می‌گوییم حق وجود داشتن نداریم، چون یک شرکت کوچک در برابر بازیگران بزرگ هوانوردی هستیم. پس برای اینکه بتوانیم وجود داشته باشیم، باید واقعا خارج از چارچوب فکر کنیم.»مائوتس در گفت‌وگو با یورونیوز نکست گفت: «فکر می‌کردیم استفاده اصلی از این شاتل برای جابه‌جایی افراد خواهد بود، اما حالا می‌بینیم رساندن قطعات یدکی بین آشیانه‌ها هم به همان اندازه مهم است.» اقلام حجیم به دلیل محدودیتهای ابعادی هنوز با خودروهای معمولی جابه‌جا می‌شوند.اووه تک اکنون می‌خواهد این مدل را به جاهای دیگر ببرد. رویواس گفت هدف فوری، تعداد زیاد خدمات شاتل «آخرین‌مایل» است که در محیطهای بسته، مانند پردیسهای شرکتی، فعالیت می‌کنند؛ جایی که نهادهای تنظیم‌گر آسان‌تر اجازه می‌دهند خودروها بدون اپراتور ایمنی فعالیت کنند.رویواس در گفت‌وگو با یورونیوز نکست گفت: «در سطح جهان صدها هزار، اگر نگوییم میلیونها، خدمت شاتل آخرین‌مایل فقط در محیطهای بسته وجود دارد. ما می‌بینیم که می‌توانیم قیمت را با خدمات موجود برابر کنیم یا حتی پایین‌تر بیاوریم.»او گفت علاقه‌مندی از اروپا، ژاپن، ابوظبی و آمریکا در حال شکل‌گیری است. نمایندگان دیگر فرودگاهها «تقریبا هر هفته از یک فرودگاه» به تالین می‌آیند تا ببینند این خدمت چگونه کار می‌کند. برخی به استفاده از این شاتلها برای جابه‌جایی مسافران ویژه یا انتقال مسافران بین گیتها فکر می‌کنند.رویواس در گفت‌وگو با یورونیوز نکست گفت: «انتظار داریم خیلی زود اعلام شود که فرودگاههایی بسیار بزرگتر از تالین، خدمات مشابهی را راه‌اندازی خواهند کرد.»سپ نسبت به مسیری که در پیش است اطمینان دارد. او در گفت‌وگو با یورونیوز نکست گفت: «باور دارم در ده سال آینده، راه‌حلهای حمل‌ونقل خودران در داخل فرودگاهها به منظره‌ای عادی تبدیل خواهد شد.»