فشار دریایی ویتنام مسیر جدیدی را برای همکاری دریای چین جنوبی ارائه می دهد

هانوی، ویتنام، 22 اکتبر (UPI) - تلاش ویتنام برای تبدیل شدن به یک کشور دریایی پیشرو، فرصت هایی را برای این کشور فراهم می کند تا به عنوان یک مرکز منطقه ای برای حفاظت از دریا، همکاری علمی و آموزش ظاهر شود، که احتمالا با حمایت مجدد از ایالات متحده است.

دو نشست اخیر در هانوی -- مجمع دریایی ویتنام در 2 اکتبر و هجدهمین کنفرانس بین المللی دریای چین جنوبی در 7-8 اکتبر -- بر تلاش های این کشور برای تقویت اقتصاد دریایی خود و در عین حال گسترش حفاظت از محیط زیست و همکاری های منطقه ای تاکید کرد.

این استراتژی که در یک ابتکار سیاست گسترده در ماه ژوئیه اعلام شد، خواستار تبدیل ویتنام به یک قدرت بزرگ دریایی تا سال 2030، با تاکید بیشتر بر علوم دریایی، بنادر مدرن، حفاظت از محیط زیست و مشارکت های بین المللی است.

برای کشوری با بیش از 1860 مایل خط ساحلی و اقتصادی که به شدت به ماهیگیری، کشتیرانی، آبزی پروری و گردشگری ساحلی وابسته است، خطرات فراتر از توسعه اقتصادی است.

نگوین هونگ سون، رئیس آکادمی دیپلماتیک ویتنام، گفت: "ما می توانیم از چیزهای بسیار کوچک شروع کنیم، اما چیزهای عملی که می توانیم در مورد آنها توافق کنیم، و لازم نیست صبر کنیم تا تمام اختلافات سیاسی حل شود."

این رویکرد می‌تواند ویتنام را به‌عنوان یک مرکز منطقه‌ای برای آموزش مدیران مناطق حفاظت‌شده دریایی و هماهنگی تحقیقات علمی بین کشورهایی که با ادعاهای ارضی رقیب در دریای چین جنوبی تقسیم شده‌اند، قرار دهد.

یک ابتکار حفاظت از ایالات متحده و ویتنام که عمدتا فراموش شده است، سابقه ای را ارائه می دهد.

در دسامبر سال 2005، اداره ملی اقیانوسی و جوی به سازماندهی یک برنامه آموزشی مدیریت منطقه حفاظت شده دریایی در Nha Trang کمک کرد و 35 متخصص حفاظت از ویتنام، چین و کامبوج را گرد هم آورد.

یک تیم بین‌المللی متشکل از 11 مربی از استرالیا، فیلیپین، ویتنام و ایالات متحده، 14 روز آموزش و به دنبال آن چهار روز آموزش مربیگری برای هشت شرکت‌کننده انجام دادند.

این برنامه برنامه ریزی مناطق حفاظت شده، منطقه بندی و مدیریت مبتنی بر جامعه را پوشش می دهد. بر اساس گزارش NOAA، این سازمان به دنبال تقویت مدیریت حفاظت و حمایت از شبکه های مناطق حفاظت شده دریایی در دریای چین جنوبی است.

دو دهه بعد، این تجربه یک مدل بالقوه برای تجدید همکاری منطقه ای ارائه می دهد.

آلدو چیرکوپ از موسسه حقوق دریایی و محیط زیست دانشگاه دالهوزی گفت که نقش رو به رشد ویتنام در اداره اقیانوس ها مستحق بررسی دقیق تر است.

Chircop به UPI گفت: "کاوش در مورد اینکه چگونه ویتنام سیاست دریایی را برای موثرتر شدن در اداره اقیانوس های منطقه ای دنبال می کند، پیگیری ارزشمندی است."

با این حال، او این سوال را مطرح کرد که آیا NOAA منابع کافی و پشتوانه سیاسی برای گسترش تعامل منطقه‌ای خود در بحبوحه کاهش برنامه‌های آب و هوایی و محیطی توسط دولت ترامپ دارد یا خیر.

مری آن کوتنی، که بر امور بین‌الملل سرویس ماهواره، داده و اطلاعات محیطی ملی NOAA نظارت می‌کند، گفت که بخش او هیچ برنامه فوری برای گسترش همکاری با هانوی ندارد.

کوتنی به UPI گفت: "ما در حال حاضر هیچ تعامل جدیدی با ویتنام برنامه ریزی نمی کنیم."

با این وجود، ایالات متحده یکی از مشارکت کنندگان اصلی در مشاهدات جهانی اقیانوس ها است و بیش از نیمی از داده های مورد استفاده توسط شبکه بین المللی که اطلاعات اقیانوس را جمع آوری و به اشتراک می گذارد، ارائه می دهد.

برنامه های توسعه دریایی ویتنام فراتر از بنادر، کشتیرانی تجاری و صنایع فراساحلی و سرمایه گذاری در علوم دریایی، فناوری پیشرفته و نیروی کار ماهر است.

معاون وزیر امور خارجه، نگوین من کوونگ، بر تحقیقات علمی، داده‌های دریایی و مدیریت قوی‌تر اقیانوس‌ها به عنوان ضروری برای این تحول تاکید کرده است.

لای تای بین، سفیر ویتنام در فیلیپین به UPI گفت: «ویتنام شراکت هایی را در اولویت قرار می دهد که ظرفیت ما را تقویت می کند: انتقال فناوری، تحقیقات علمی مشترک، سرمایه گذاری در زیرساخت ها و صنایع دریایی سبز و تخصص مدیریت اقیانوسی مدرن.

هماهنگ کننده مقیم سازمان ملل متحد، پائولین تامسیس، استراتژی دریایی ویتنام را با تعهدات انجام شده در کنفرانس اقیانوس سازمان ملل در سال 2025 در نیس، فرانسه مرتبط دانست.

ویتنام هدف حفاظت از حداقل 6 درصد از آب های دریایی خود را تا سال 2030 و در عین حال احیای صخره های مرجانی تخریب شده، مانگروها و بسترهای علف های دریایی تعیین کرده است.

هدف همچنان پایین‌تر از تعهد جهانی «30 در 30» برای حفاظت از 30 درصد از اقیانوس‌های جهان تا سال 2030 است.

دستیابی به حفاظت معنادار به چیزی بیش از تعیین مناطق حفاظت شده نیاز دارد. ویتنام با کمبود مدیران آموزش دیده، ظرفیت نظارت علمی و منابع اجرایی، همراه با فشار ماهیگیری و توسعه ساحلی مواجه است.

دانشمند دریایی ویتنامی، نگوین چو هوی، و محقق آکادمی دیپلماتیک، وو های دانگ، قبلا خواستار ایجاد شبکه منطقه ای از مناطق حفاظت شده دریایی برای حفاظت از تنوع زیستی و بهبود همکاری میان کشورهای دریای چین جنوبی شده بودند.

تحقیقات آنها در سال 2015 استدلال کرد که برنامه های ملی حفاظت به تنهایی نمی توانند به اندازه کافی از اکوسیستم های دریایی به هم پیوسته محافظت کنند، به ویژه در جایی که اختلافات دریایی مدیریت منطقه ای را پیچیده می کند.

وو های دانگ به UPI گفت: "ما در حال بررسی همه اشکال مشارکت بین المللی هستیم که می تواند به ویتنام کمک کند تا بخش های دریایی خود را با تمرکز بر تحقیقات علمی و فناوری توسعه دهد."

Nha Trang، محل مؤسسه اقیانوس شناسی ویتنام، می تواند پایگاهی برای آموزش منطقه ای شامل دولت های ASEAN، دانشگاه ها و سازمان های حفاظت از محیط زیست فراهم کند.

برنامه‌ها می‌توانند بر پایش صخره‌های مرجانی، برنامه‌ریزی فضایی دریایی، مدیریت شیلات و احیای زیستگاه‌های ساحلی تمرکز کنند.

تعامل ایالات متحده با ویتنام به طور سنتی بر امنیت دریایی، همکاری گارد ساحلی و آزادی دریانوردی تاکید داشته است.

همکاری های زیست محیطی راه دیگری برای تقویت روابط دوجانبه ارائه می دهد بدون اینکه هر ابتکار عمل را بخشی از رقابت استراتژیک واشنگتن با چین قرار دهد.

مرکز ملی مناطق حفاظت شده دریایی NOAA دارای تجربه در آموزش حفاظت، تبادلات حرفه ای و برنامه ریزی فضایی دریایی است.

یک برنامه تجدید شده در Nha Trang می تواند بر اساس سابقه 2005 ساخته شود و موسسات ویتنامی، متخصصان NOAA، دانشگاه های ایالات متحده و سازمان های بین المللی حفاظت از محیط زیست را گرد هم آورد.

آموزش می تواند به نظارت بر تنوع زیستی، مشاهدات ماهواره ای، احیای صخره های مرجانی، پناهگاه های ماهیگیری و حفاظت مبتنی بر جامعه بپردازد.

چنین همکاری‌هایی همچنین می‌تواند از تلاش‌های ویتنام برای تقویت مؤسسات علوم دریایی و گسترش نقش خود در اداره منطقه‌ای اقیانوس‌ها حمایت کند.

هیچ برنامه آموزشی جدید تحت حمایت NOAA اعلام نشده است. هر ابتکاری مستلزم تایید دولت، تعهدات نهادی و تامین مالی پایدار است.

دریای چین جنوبی یکی از پر مناقشه ترین مناطق دریایی آسیا با ادعاهای متداخل شامل چین، ویتنام، فیلیپین، مالزی، برونئی و تایوان است.

اما اکوسیستم های دریایی از مرزهای سیاسی پیروی نمی کنند. ذخایر ماهی بین حوزه های قضایی مهاجرت می کنند، در حالی که جریان های اقیانوسی مواد مغذی، آلاینده ها و موجودات دریایی را از طریق آب های مشترک حمل می کنند.

صخره‌های مرجانی، جنگل‌های حرا و زیستگاه‌های علف‌دریایی با تهدیدات رایج ناشی از صید بی‌رویه، آلودگی، توسعه سواحل و تغییرات آب و هوایی مواجه هستند.

گروه کاری آسه آن در مورد محیط زیست ساحلی و دریایی نسبت به تهدیدات فزاینده برای آب های ساحلی جنوب شرقی آسیا هشدار داده و خواستار همکاری منطقه ای قوی تر برای مبارزه با زباله های پلاستیکی، سازگاری با تغییرات آب و هوا و حفاظت از اکوسیستم های آسیب پذیر شده است.

اولویت‌های این گروه بر نیاز به تحقیقات علمی هماهنگ، بهبود نظارت بر دریا و تلاش‌های مشترک برای مقابله با آلودگی و سایر تهدیدات زیست‌محیطی که از مرزهای ملی عبور می‌کنند، تاکید می‌کند.

شبکه‌های مناطق حفاظت‌شده دریایی یک رویکرد را ارائه می‌دهند که به دولت‌ها اجازه می‌دهد نظارت علمی را هماهنگ کنند، داده‌های زیست‌محیطی را به اشتراک بگذارند و شیوه‌های حفاظتی سازگار را توسعه دهند و در عین حال اختیارات را بر سایت‌های درون حوزه قضایی خود حفظ کنند.

یک ابتکار منطقه ای پناهگاه شیلات که توسط تسهیلات جهانی محیط زیست، برنامه محیط زیست سازمان ملل متحد و مرکز توسعه شیلات آسیای جنوب شرقی حمایت می شود، یک مدل برای پیوند حفاظت از زیستگاه با مدیریت پایدار شیلات ارائه می دهد.

آبهای بین سواحل Kampot کامبوج و جزیره Phu Quoc ویتنام پتانسیل حفاظت از مرزها را نشان می دهد، زیرا ذخایر ماهی و زیستگاه های دریایی فراتر از مرزهای ملی گسترش می یابد.

ویتنام همچنین حفاظت از دریا را به استراتژی اقتصاد آبی گسترده تر خود پیوند می دهد و بر گردشگری پایدار، معیشت ساحلی و حفاظت از محیط زیست تأکید می کند.

یکی از نمونه ها منطقه حفاظت شده دریایی جزایر چم است که در سال 2005 در سواحل مرکزی ویتنام، حدود 9.3 مایلی از سرزمین اصلی تاسیس شد. این ابتکار حفاظت از تنوع زیستی دریایی را با حفاظت مبتنی بر جامعه و اکوتوریسم ترکیب می کند.

چو من ترین، متخصص بازنشسته حفاظت از دریا، به UPI گفت: «حفاظت از اکوسیستم، اشتراک منابع طبیعی و تنوع بخشیدن به معیشت، کلید تقویت جوامع جزیره چم است.

این رویکرد می‌تواند چارچوبی برای همکاری بدون الزام دولت‌ها به حل و فصل ادعاهای حاکمیتی رقیب فراهم کند.

کنفرانس بین المللی دریای چین جنوبی نزدیک به 300 نماینده و 50 سخنران از بیش از 30 کشور و منطقه را برای بررسی اختلافات دریایی، امنیت منطقه ای و همکاری گرد هم آورد.

نگوین هونگ سون، رئیس آکادمی دیپلماتیک ویتنام، تأکید کرد که ثبات منطقه ای صرفا به توافقات رسمی بستگی ندارد، بلکه به اقدامات عملی بستگی دارد که خطرات را کاهش می دهد و در میان مدعیان دریای چین جنوبی اعتماد ایجاد می کند.

حفاظت از دریا یک زمینه را برای چنین همکاری هایی ارائه می دهد، از جمله ارزیابی های مشترک شیلات، مبادلات علمی و آموزش مدیران مناطق حفاظت شده دریایی.

شهر ساحلی Nha Trang ویتنام، محل مؤسسه اقیانوس شناسی و محل برنامه آموزشی حفاظت از محیط زیست تحت حمایت NOAA در سال 2005، یک پایگاه نهادی موجود برای همکاری های منطقه ای بالقوه فراهم می کند.

یک ابتکار جدید شامل دانشمندان دریایی ویتنامی، مقامات حفاظت از محیط زیست آسه‌آن و شرکای بین‌المللی بر اساس آن برنامه قبلی است، اگرچه هیچ توافقنامه یا کارگاه آموزشی جدیدی بین ایالات متحده و ویتنام اعلام نشده است.

ویتنام هنوز با موانع مهمی از جمله تامین مالی محدود، مدیریت نابرابر حفاظت و افزایش فشار بر منابع دریایی مواجه است.

گسترش مناطق حفاظت شده بدون اجرا، نظارت علمی و حمایت از جوامع ماهیگیری مزایای زیست محیطی محدودی را به همراه خواهد داشت.

با این وجود، کنفرانس‌های اکتبر فرصتی را برای بازتعریف رهبری دریایی فراتر از ناوگان تجاری، بنادر مدرن و قابلیت‌های دریایی برجسته کردند.

برای واشنگتن، تعامل علمی مجدد می تواند روابط ایالات متحده و ویتنام را تعمیق بخشد و در عین حال به کشورهای جنوب شرقی آسیا در مدیریت منابع دریایی مشترک کمک کند.

برای هانوی، احیای روحیه همکاری برنامه NOAA در سال 2005 می تواند اولین گام عملی به سمت تبدیل شدن به یک مرکز منطقه ای برای حفاظت از دریا باشد.

در دریایی که اغلب با اختلافات ارضی تعریف می شود، ویتنام این فرصت را دارد تا نشان دهد که رهبری دریایی نیز می تواند با حفاظت از اکوسیستم های مشترک همسایگانش آغاز شود.

یادداشت سردبیر: جیمز بورتون به عنوان یک میزگرد دعوت شده در هجدهمین کنفرانس بین المللی دریای چین جنوبی ویتنام در آکادمی دیپلماتیک ویتنام در 7 و 8 اکتبر 2026 در هانوی شرکت کرد. بورتون یک کارشناس ارشد غیر مقیم در موسسه سیاست خارجی جانز هاپکینز SAIS و نویسنده کتاب Harvesting the Waves, China Seape, How Blues Parking. او سردبیر مجله South China Sea NewsWire است.