قالی‌ساز غزه در ویرانه‌های به جا مانده از جنگ اسرائیل، صنایع دستی خانوادگی 300 ساله را احیا کرد.

حسین محمود الصواف، صنعتگر فلسطینی، در اتاقی تنگ در زیر خانه‌اش در شرق شهر غزه، چرخ چوبی را با دست می‌چرخاند، در حالی که رشته‌های پشم و اکریلیک روی یک بافندگی ساده کشیده می‌شوند و به تدریج شکل یک فرش دستباف را به خود می‌گیرند.

نه برق، نه ماشین آلات مدرن و نه اثری از کارخانه بزرگی که الصواف قبل از جنگ نسل کشی اسرائیل در نوار غزه در آن کار می کرد، وجود ندارد.

تنها چیزی که او دارد ابزارهای ساده، نخ های نجات یافته از تخریب و دستانی است که این صنعت را به خوبی می شناسند.

الصواف در خانه ساده خود در محله طوفه، در نزدیکی "خط زرد" که نیروهای اسرائیلی در آن مستقر هستند، پس از تخریب کارخانه و سوختن انبارهای آن در طول جنگ، فضای کوچکی را به کارگاهی برای ساخت فرش و قالیچه های دستباف تبدیل کرده است.

الصواف با توجه به کمیاب بودن فرش، قالیچه و فرش کف در بازارهای غزه و محصولات معدود موجود که به طور فزاینده ای گران می شوند، صنایع دستی را احیا کرده است که حدود 300 سال است که خانواده اش از آن گذشته اند.

برای او قالی‌سازی دیگر صرفا حفظ حرفه اجدادش نیست. این تبدیل به راهی برای ارائه محصول ارزان‌تر برای فلسطینی‌هایی است که از لحاظ مالی از جنگ خسته شده‌اند و در عین حال منبع درآمدی را برای برخی از کارگرانی که در اثر ویران شدن کارخانه او شغل خود را از دست داده‌اند بازگرداند.

تقاضا برای چنین محصولاتی افزایش یافته است زیرا تخریب گسترده منازل و مشاغل باعث محرومیت فلسطینیان از معیشت و لوازم خانگی شده است.

تعداد زیادی از مردم نیز پس از تخریب، تخریب یا غیرقابل سکونت خانه هایشان مجبور به زندگی در چادرها، پناهگاه ها و اسکان موقت شده اند.

چند مرد که قبل از جنگ با الصواف کار می کردند اکنون در کارگاه کوچک کنار او نشسته اند. بعد از اینکه جنگ آنها را پراکنده کرد و آنها را از کار محروم کرد، صنعت آنها را دوباره گرد هم آورد.

آنها با چرخ دستی طراحی شده توسط خود الصواف برای مقابله با کمبود طولانی مدت برق که از زمان شروع جنگ غزه را تحت تاثیر قرار داده است، کار می کنند.

الصواف، پسر محمود حسنی الصواف، قالی‌ساز فقید، گفت که در هفته‌های اول جنگ مجبور به توقف کار شد و در بحبوحه حملات اسرائیل از شمال غزه به جنوب گریخت.

با ادامه جنگ و ناپدید شدن فرش ها، حصیرها، پارچه ها و مواد اولیه از بازارهای محلی، او تصمیم گرفت تا تجارت خانوادگی را با منابع باقی مانده از سر بگیرد.

او به آنادولو گفت: «بعد از اینکه پارچه، فرش و حصیر دیگر در دسترس نبود، شروع به بازسازی مغازه کردم و کار را از سر گرفتم تا بتوانیم برخی از نیازهای مردممان، به ویژه افراد آواره در چادرها را با توجه به ادامه محاصره و محدودیت در ورود مواد، برطرف کنیم.

بازگشت به کار آسان نبود. کارخانه ای که از الصواف، خانواده او و ده ها کارگر حمایت می کرد، دیگر وجود نداشت.

وی گفت: حملات اسرائیل این تاسیسات را به طور کامل ویران کرد و ذخایر مواد اولیه، محصولات نهایی و ماشین آلات آن را سوزاند. فقط یک ماشین و تعداد کمی ابزار قابل نجات است.

الصواف تخمین زد که 80 تا 85 درصد نخ و سایر مواد ذخیره شده در انبارهایش سوخته است.

بخش دیگری از سهام او در انباری در منطقه تحت کنترل ارتش اسرائیل باقی مانده است و او نمی داند در چه وضعیتی است.

از جمله موادی که جان سالم به در برد پشم و نخ اکریلیک وارداتی قبل از جنگ بود که اکنون به شکل نادری از سرمایه تبدیل شده است که او برای زنده نگه داشتن این صنعت از آن استفاده می کند.

او گفت: «ما با هر منابعی که در دسترس داریم کار می کنیم.

این کارگاه منعکس کننده کمبود پیرامون آن است. برق معمولی، تجهیزات مدرن یا عرضه ثابت مواد خام وجود ندارد.

الصواف برای غلبه بر این محدودیت ها یک چرخ دستی با الهام از ماشینی که در زمان پدربزرگش استفاده می شد طراحی کرد و بافندگی خود را طوری تنظیم کرد که بتوانند با ابزارهای اولیه کار کنند.

با حرکات مکرر، نخ را می پیچد و چرخ را می چرخاند، همانطور که کارگران تارهای دور او را مرتب می کنند و محکم می کنند و به تدریج هر رشته فرش را تار به رشته تشکیل می دهند.

ویرانی در غزه بسیار فراتر از خانه ها گسترش یافته است، به کارخانه ها، کارگاه ها، فروشگاه ها و دیگر تأسیسات اقتصادی آسیب رسانده و بسیاری از فلسطینی ها را بدون شغل و درآمد رها کرده است.

در عین حال، محدودیت های اسرائیل برای ورود کالاها و مواد خام به کمبود و افزایش قیمت ها کمک کرده است، در حالی که بسیاری از خانواده ها پس از سال ها جنگ قدرت خرید کمی دارند.

در برابر این پس زمینه، فرش های دستباف به پاسخی عملی به یک نیاز رو به رشد تبدیل شده اند.

الصواف گفت که تقاضا برای محصولات او قابل توجه بوده است، به ویژه به این دلیل که فرش های دستباف ارزان تر هستند و با آنچه خانواده ها در حال حاضر می توانند تهیه کنند، مناسب تر است.

او گفت: «من تقاضای قابل توجهی از سوی مردم برای فرش دستباف به دلیل قیمت پایین و مقرون به صرفه بودن آنها دیده ام.

فرش‌هایی که او اکنون تولید می‌کند از نظر قیمت و طرح با فرش‌های سنتی متفاوت است، اما روشی کاربردی برای پوشش کف خانه‌ها و چادرها به خانواده‌ها ارائه می‌دهد.

الصواف گفت که وزن سبک و سهولت تمیز کردن و حمل و نقل آنها را نیز برای مشتریان جذاب کرده است.

اما برای الصواف، هر قالیچه ای فراتر از کاربرد عملی آن، معنایی دارد. هر رشته نشان دهنده ادامه یک حرفه خانوادگی است که او می ترسد به دلیل جنگ ناپدید شود.

او گفت که مرحوم پدرش به او می گفت که این صنعت از نسل های قبل به ارث رسیده است. او بعدا فهمید که سابقه خانواده‌اش در قالی‌سازی به 300 سال قبل بازمی‌گردد.

او گفت: "این حرفه پدران و پدربزرگ های ما است که به فرزندان آنها منتقل شده است." به یاد دارم که پدرم به من گفت که این شغل پدربزرگش چندین دهه پیش بوده است.

الصواف چندین کارگر سابق کارخانه را به این کارگاه کوچک آورده است به این امید که بتواند حداقل بخشی از درآمدی را که در زمان ویران شدن کارخانه از دست داده اند، بازگرداند.

کارگاه الصواف در نزدیکی تقاطع صنافور در محله طوفه شهر غزه، نزدیک به مناطقی که نیروهای اسرائیلی تحت تمهیدات آتش بس در آن مستقر هستند، به اصطلاح "خط زرد" قرار دارد.

او گفت: «با وجود حضور نیروهای ارتش اسرائیل در این نزدیکی، اصرار داشتم که زندگی و کار کنم. ما باید بعد از پدرم به سفر ادامه دهیم.»

«خط زرد» به‌عنوان یک خط استقرار نظامی اسرائیل پس از آتش‌بسی که در 10 اکتبر 2025 اجرایی شد، ایجاد شد. با این حال، اسرائیل متعاقبا کنترل خود را گسترش داد تا مناطقی را که حدود 70 درصد از قلمرو نوار را شامل می‌شود، در بر بگیرد.

الصواف امیدوار است شرایط در نهایت به مواد خام و ماشین آلات اجازه دهد تا دوباره وارد غزه شوند تا او بتواند تولید را گسترش دهد و کارخانه ای را که از دست داده است بازسازی کند.

نسل کشی اسرائیل در غزه در اکتبر 2023 آغاز شد. مقامات بهداشتی غزه بیش از 73000 فلسطینی را کشته و بیش از 174000 زخمی را گزارش کرده اند که بیشتر آنها زن و کودک بودند.