قمار تنبیهی پاکستان در افغانستان: جنگی آشکار بدون پایان

در ساعات اولیه 24 سپتامبر، پاکستان حملات هوایی و هواپیماهای بدون سرنشین را به ده نقطه در داخل افغانستان انجام داد. متعاقبا، رسانه‌های افغانستان قندهار – جایی که رهبر عالی طالبان (امیرالمومنین) هیبت‌الله آخوندزاده در آن مستقر است – و همچنین خوست و پکتیا را به‌عنوان ولایات مورد هدف معرفی کردند.

چند ساعت بعد، عطاالله ترار، وزیر اطلاعات پاکستان در شبکه های اجتماعی پست کرد که این حملات "عمدی، دقیق، مدرج و متناسب" بوده و "به شدت محدود به اهداف نظامی مشخص شده است که مستقیما با تلاش برای حملات علیه پاکستان مرتبط است." "تلاش برای حملات" اشاره ای بود به ادعاهای قبلی پاکستان مبنی بر اینکه ده هواپیمای بدون سرنشین ابتدایی را که از داخل افغانستان پرتاب شده بودند و با رویکرد "کشتن نرم" وارد خاک پاکستان شده بودند، سرنگون کرد. دو روز پیش از آن، در 21 سپتامبر، حملات هوایی پاکستان بر ولایات کنر و پکتیکا سه غیرنظامی کشته شدند

- یک مرد، یک زن و یک دختر - در ولسوالی نورگل کنر. اسلام آباد مدعی شد که 28 شبه نظامی را در این حمله کشته است. تلفات غیرنظامیان، که توسط یوناما تایید شد، شاهد هجوم معترضان افغان به خیابان ها در کابل و جاهای دیگر بود. این حمله پاکستانی در پاسخ به حمله به یک مجتمع پلیس در کوهات خیبر پختونخوا بود که در 18 سپتامبر دست کم 16 افسر پلیس را کشتند. در آن روز یک وسیله انفجاری حامل وسیله نقلیه در حین نماز جمعه به محوطه پلیس حمله کرد. به دنبال آن یک حمله مسلحانه توسط شبه نظامیان صورت گرفت.

مسئولیت این حمله را اتحاد مجاهدین پاکستان (IMP)، ائتلافی به رهبری گروه حافظ گل بهادر (HGB) که دارای روابط نزدیک با تحریک طالبان پاکستان (TTP) است، بر عهده گرفت. مقامات پاکستانی یکی از مهاجمان را تبعه افغانستان معرفی کردند. پاکستان حداقل در 15 مورد از اکتبر 2025 تا سپتامبر 2026 حملات هوایی و هواپیماهای بدون سرنشین را در داخل افغانستان انجام داده است. برآوردهای خصوصی حاکی از آن است که امسال بیش از 1100 غیرنظامی در اثر خشونت های فرامرزی در افغانستان کشته یا زخمی شده اند.

حمله به یک مرکز بازپروری مواد مخدر در کابل در ماه مه 269 کشته برجای گذاشت که منجر به درخواست ها برای بررسی این حمله به عنوان جنایت جنگی شد. در داخل پاکستان، تلفات غیرنظامیان و نیروهای امنیتی در حوادث مرتبط با تروریسم در سال 2026 تاکنون نزدیک به 1700 نفر است. از این تعداد، 545 مورد در استان خیبر پختونخوا، جایی که TTP و IMP در آنجا فعالیت می کنند، اتفاق افتاده است. ادعاهای پاکستانی ها که از خاک افغانستان توسط تحریک طالبان پاکستان استفاده می شود و IMP توسط گزارش های دوره ای کمیته نظارت سازمان ملل متحد پشتیبانی می شود، از جمله گزارشی که در اوت 2026 منتشر شد.

در این گزارش به صراحت آمده است که طالبان افغانستان به حمایت خود از تحریک طالبان پاکستان ادامه می دهند. طالبان افغانستان با تکذیب مکرر علنی به چنین اظهاراتی پاسخ داده است. با این حال، در پشت صحنه، طالبان افغان ممکن است تلاش کرده باشند که تحریک طالبان پاکستان را مهار کنند. در گزارش سازمان ملل آمده است که مقامات طالبان افغانستان «تقریبا 2000 جنگجو و خانواده تحریک طالبان پاکستان را از مرز پاکستان به داخل افغانستان منتقل کرده‌اند». بنا بر گزارش ها، آخوندزاده "از طریق ارتباطات پشتیبان به رهبری تحریک طالبان پاکستان هشدار داده است که حملاتی را که پاکستان را هدف قرار می دهد متوقف کند یا خطر از دست دادن حمایت طالبان را تهدید کند."

اضافه کرد. مشخص نیست که آیا تلاشی برای سلطنت در IMP نیز صورت گرفته است یا خیر. در حالی که تلاش‌ها برای کنترل تحریک طالبان پاکستان ممکن است به طور کامل جواب نداده باشد، طبق داده‌های ACLED، «فعالیت‌های HGB و IMP از زمان بروز آخرین درگیری‌ها بین افغانستان و پاکستان در اواخر فوریه، در مقایسه با دوره بلافاصله قبل، کمتر از نصف شده است». در 27 فوریه، پاکستان عملیات غزاب لیل حق (خشم صالح) را علیه طالبان در افغانستان آغاز کرد که اولین حمله از این دست به متحد و تحت حمایت سابق خود بود.

در آن مناسبت، "تیراندازی بی دلیل" از آن سوی مرز توسط طالبان دلیل آن ذکر شده است. خواجه آصف، وزیر دفاع پاکستان اعلام کرد: اکنون جنگ علنی بین ما آغاز شده است. با توجه به سطوح خشونتی که تحریک طالبان پاکستان و IMP همچنان در داخل پاکستان انجام می دهند، این کشور با یک نمونه کلاسیک ضربه استراتژیک مواجه است. مهمتر از آن، احساس مصونیت از مجازاتی که اسلام آباد با آن حملات خود را به طور مکرر در افغانستان انجام داده است، علیرغم کارآیی کم، نشان دهنده خلأهای جدی در استراتژی ضد تروریسم پاکستان است.

بیشتر این حملات منجر به اظهارات خشم آلود مقامات طالبان، وعده های تلافی جویانه، و حوادث تیراندازی مرزی توسط سربازان طالبان شده است، اما موارد دیگر. علاوه بر مهار TTP و IMP، به نظر می رسد که پاکستان یک هدف استراتژیک بزرگتر برای یافتن اهرم از دست رفته خود در کابل را دنبال می کند. از نظر اسلام آباد، متحد سابق آن سرکش شده است و نشان دادن قدرت قهری، همراه با حمایت از جبهه های مقاومت ضد طالبان، تنها راه رو به جلو است.

دولت ضعیف و مشتری در افغانستان، آخرین دولتی است که تشکیلات پاکستان برای چندین دهه دنبال کرده است. در روزهای جمهوری پیشین افغانستان، HGB تا حد زیادی از دولت پاکستان چشم پوشی کرد و به جای آن مبارزه خود را بر نیروهای آمریکایی و ناتو در افغانستان متمرکز کرد. پس از اوت 2021، با حمایت القاعده، HGB به چهره برجسته شورش جهادی علیه اسلام آباد تبدیل شده است.

از نظر عددی کوچکتر از TTP است، اما این مانع از انجام برخی از حملات پیچیده تر به تأسیسات امنیتی در خیبر پختونخوا نشده است. بنابراین، از بین بردن تهدید IMP، اگر نه TTP بسیار بزرگتر، به طور بالقوه ضربه ای را که اسلام آباد در حال حاضر برای سیاست های گذشته خود دریافت می کند، برطرف خواهد کرد. به طور مشابه، حملات مکرر از جمله برخی از آنها به خود رژیم طالبان می‌تواند منجر به گسست داخلی در امارت اسلامی شود و عناصر کوچک طرفدار پاکستان در آن را جسور کند. با این حال، گفتن آن بسیار ساده تر از انجام آن است.

علیرغم گزارش‌ها از جناح‌گرایی و اختلافات داخلی در شوراهای قندهار (شورای رهبری یا شورای رهبری) و شوراهای کابل (اداری) طالبان، شورای رهبری که تحت فرمان‌های شدید اسلامی رهبر معظم انقلاب فعالیت می‌کند، همچنان کنترل و مشروعیت بلامنازع خود را حفظ کرده است. علاوه بر این، هر حمله پاکستان تاکنون احساسات ضد پاکستانی را در داخل افغانستان افزایش داده است. این می تواند طالبان افغانستان را نیز جسور کند، که انگیزه کمی برای پذیرش خواسته های اسلام آباد ندارند.

رژیم قومی-ناسیونالیست طالبان با هویت قوی پشتون در سراسر خط مورد مناقشه دیورند می تواند یک بار دیگر سر ناسیونالیسم پشتون خود را بلند کند. به نظر می رسد که طالبان از کتاب بازی حامیان سابق خود هنر پرورش دارایی های استراتژیک و استفاده از آنها به عنوان اهرم را آموخته اند. اگر از دو دهه اخیر مداخله آمریکا در افغانستان درس گرفته شود، تلاش برای بمباران آنها می‌تواند یک استراتژی کوتاه‌بینانه و معکوس باشد.