لادین: روستاهای دولومیت از دست کشیدن از زبان باستانی خودداری می کنند

سال به سال، کوه های دولومیت بیشتر مورد توجه گردشگران قرار می گیرد. در میان میلیون‌ها بازدیدکننده، 30000 نفر به زبانی صحبت می‌کنند که فقط خودشان می‌فهمند: لادینی، یکی از قدیمی‌ترین زبان‌های اقلیت در اروپا.

برای نمایش این محتوا از YouTube، باید ردیابی تبلیغات و سنجش مخاطب را فعال کنید.

به نظر می‌رسد یکی از افزونه‌های مرورگر شما بارگیری پخش‌کننده ویدیو را مسدود می‌کند. برای تماشای این محتوا، ممکن است لازم باشد آن را در این سایت غیرفعال کنید.

گردشگران روی یک خط الراس جمع شده اند، کوهنوردانی که در مسیرها گیر کرده اند، صف های طولانی برای رسیدن به کلبه کوهستانی... تابستان گذشته، صدها ویدیوی منتشر شده در رسانه های اجتماعی، طرف مقابل دولومیت ها، رشته کوهی در شمال ایتالیا را نشان می داد.

دولومیت‌ها که مدت‌ها مورد علاقه خود ایتالیایی‌ها بوده، در سال‌های اخیر به مقصدی بسیار محبوب برای بازدیدکنندگان خارجی تبدیل شده‌اند. امروزه این رشته کوه هر ساله پذیرای چندین میلیون گردشگر است که با بازی های المپیک زمستانی 2026 تقویت شده است.

این هجوم فزاینده بازدیدکنندگان به همان اندازه که به اقتصاد آنها کمک می کند مردم در دره ها را نگران می کند. مارکو، طراح گرافیک 29 ساله، توضیح می دهد: «این گردشگری که تقریبا در همه جای وال بادیا مستقر شده است، ما را کمی می ترساند، زیرا این خطر را دارد که جوانانی مانند ما را به دلایل مالی مجبور به ترک آنجا کند.

مارکو و برادرش ساموئل، یک داروساز 32 ساله، هر دو در دره بادیا، در شهر کوچکی با جمعیت کمتر از 4000 نفر بزرگ شدند. برادران شاهد افزایش سرسام آور قیمت ها بوده اند و مردم محلی مجبور به ترک زمین خود شده اند. ما باید جامعه خود را حفظ کنیم، در غیر این صورت کمی شبیه جعبه‌ای می‌شود که زیبا، اما خالی است.»

جامعه ای که ساموئل درباره آن صحبت می کند، جامعه لادین است: حدود 30000 نفر که در پنج دره در سراسر مناطق ایتالیایی ترنتینو آلتو آدیجه و ونتو قرار دارند. بیشتر این ایتالیایی‌ها هم آلمانی و هم ایتالیایی صحبت می‌کنند، اما به زبان لادین هم صحبت می‌کنند، یکی از آخرین زبان‌های آلپ زنده و یکی از قدیمی‌ترین زبان‌های اروپا.

در مدرسه، خانه، محل کار، در دهان مردم محلی طبیعتا لادین حرف اول را می زند. "اگر با لادین‌ها هستید، لادین صحبت می‌کنید. اگر ایتالیایی در گروه باشد، سعی می‌کنید ایتالیایی یا آلمانی صحبت کنید. حدود پنج دقیقه به زبان ایتالیایی صحبت می‌کنید، سپس به لادین برمی‌گردید. و برای ایتالیایی... حیف است، او باید آن را یاد بگیرد!" می خندد فابیان، پنیرساز و دوست دوران کودکی ساموئل.

در این دره ها، لادین زبان اکثریت است و برای گردشگران حتی ایتالیایی به سختی قابل درک است. ساموئل می گوید: "در برخی رستوران ها یا هتل ها، منوهایی به زبان لادین دارند. بنابراین کسانی هستند که تعجب می کنند این چیست، افرادی که سال هاست به اینجا می آیند و گاهی حتی از وجود لادین اطلاعی ندارند. و سپس افرادی هستند که عصبانی می شوند و می گویند: "چرا به آن زبان صحبت می کنی؟ ایتالیایی صحبت کن، نه؟"

اگر لادین چنین جایگاه مهمی را در زندگی روزمره مردم تیرول جنوبی به خود اختصاص داده است، به لطف وضعیت خودمختاری است که در سال 1972 به این منطقه اعطا شده است. این فرمان علاوه بر تضمین دوزبانگی ایتالیایی/آلمانی تیرول جنوبی، تاکید خاصی بر آموزش لادین دارد. در این متن آمده است: «لادین در مهدکودک ها استفاده می شود و در مدارس ابتدایی مناطق لادین زبان تدریس می شود. در دره‌های لادین، سیستمی از مدارس سه زبانه وجود دارد که در آن کلاس‌ها به زبان‌های ایتالیایی و آلمانی تدریس می‌شود و لادین به عنوان زبان روزمره استفاده می‌شود.

همه کسانی که با این زبان متولد شده اند به آن اهمیت می دهند و سعی می کنند آن را زنده نگه دارند.» ساموئل مدافع سرسخت زبان مادری خود است. او با گروهی از دوستانش چندین سال پیش یک گروه رپ به نام Cooperaziun Planta راه اندازی کرد. "اجرای رپ به زبان ایتالیایی فقط یک پروژه پرشور بود. اما از آنجایی که ما لادینی هستیم، انجام آن به زبان لادین کمی خاص است."

حتی اگر یافتن قافیه‌ها در لادن سخت‌تر از ایتالیایی باشد، ساموئل و گروهش خواندن فقط به زبان لادن را افتخار می‌کنند. به گفته این خواننده رپ جوان، این راهی برای کمک به بقای آن است. "بهترین سلاح برای زنده نگه داشتن زبان، لذت بردن از آن است."

ENTR یک فضای دیجیتال برای گفتگوی آزاد در مورد آنچه واقعا مهم است، چه چیزی ما را عقب نگه می دارد و چه چیزی همه ما را به هم متصل می کند است. ENTR به 9 زبان وجود دارد: انگلیسی، بلغاری، هلندی، فرانسوی، آلمانی، مجارستانی، لهستانی، پرتغالی و رومانیایی.