«لحظه حساس»؛ درخواست از رهبران جهان برای اصلاح مسیر حفاظت از طبیعت پیش از نشست کوپ۱۷
کارشناسان حفاظت از طبیعت می‌گویند پیمان جهانی تازه برای طبیعت هنوز می‌تواند بازی را عوض کند اما کشورها باید روند اجرا را سرعت دهند.
دولت‌ها در آستانه نشست ماه جاری سازمان ملل درباره تنوع زیستی در عمل به تعهدات خود برای حفاظت از گیاهان، جانوران و زیست‌بوم‌هایی که زندگی روی زمین را پایدار نگه می‌دارند کوتاهی کرده‌اند.نشست موسوم به کوپ۱۷ در پایتخت ارمنستان، ایروان، آزمونی برای نزدیک به ۲۰۰ کشوری خواهد بود که در سال ۲۰۲۲ به توافق تاریخی توافق پاریس برای طبیعت پیوستند اما در تحقق اهداف آن کند عمل کرده‌اند.این پیمان ۲۳ هدف برای متوقف کردن و معکوس کردن روند نابودی طبیعت تا سال ۲۰۳۰ تعیین کرده است؛ از جمله کاهش آلودگی، حفاظت از گونه‌های در معرض تهدید و حفظ ۳۰ درصد از خشکی‌ها و اقیانوس‌های جهان.با این حال طبق نسخه اولیه گزارش بازبینی کنوانسیون سازمان ملل درباره تنوع زیستی (سی‌بی‌دی) که بر مذاکرات بین‌المللی دوساله برای حفاظت از جهان طبیعی نظارت دارد جهان از مسیر دستیابی به این اهداف منحرف شده است.ان لمبرشت از سازمان صلح سبز بین‌الملل می‌گوید: «کوپ۱۷ در لحظه‌ای بسیار حساس برگزار می‌شود.»او می‌گوید مهم‌ترین نتیجه ایروان باید یک تغییر جهت روشن باشد و اینکه دولت‌ها از تکرار صرف وعده‌ها فراتر بروند و بر سر اقدامات مشخص و عملی توافق کنند.آسترید شومکر، مدیر اجرایی کنوانسیون تنوع زیستی سازمان ملل، می‌گوید که پیشرفت‌هایی در حال تحقق است و اهداف ۲۰۳۰ «هنوز دست‌یافتنی هستند، اما فقط اگر تغییرات قابل توجهی انجام شود».این تغییرات شامل کاهش مشوق‌ها برای صنایع سیاسی‌حساس مانند کشاورزی و تولید سوخت‌های فسیلی است؛ حوزه‌هایی که دولت‌ها تاکنون پیشرفت بسیار اندکی در آنها داشته‌اند.شومکر می‌گوید: «آیا فکر می‌کنم در مسیر درست حرکت می‌کنیم؟ بله، اما بسیار کند.»به گفته او انتظار می‌رود حدود ۱۰ رئیس دولت روز جمعه ۱۶ اکتبر برای نشست رهبران در ایروان حضور یابند تا روند را آغاز کنند و به مذاکره‌کنندگان بگویند هنگام آغاز رسمی گفت‌وگوها در ۱۹ اکتبر بلندپرواز و سازنده باشند.چه چیزی پیشرفت در حفاظت از طبیعت را عقب نگه داشته است؟این نشست درباره طبیعت چند هفته پیش از مذاکرات بین‌المللی اقلیمی سالانه (کوپ۳۱) در کشور همسایه ترکیه برگزار می‌شود و نخستین بار است که کشورها از زمان تصویب این پیمان تنوع زیستی میزان پیشرفت را جمع‌بندی می‌کنند.با تکیه بر گزارش‌های ملی و دیگر ورودی‌ها «بازبینی جهانی» از پیشرفت‌های جمعی و نقاط ضعف در حال نهایی شدن است.نسخه اولیه کارنامه‌ای که در ژوئیه منتشر شد تصویری ترکیبی از میزان پیشرفت ارائه داد.بر اساس تحلیل سپتامبر کمپین برای طبیعت، برخی کشورها گام‌های مهمی به سمت هدف حفاظتی موسوم به ۳۰ در ۳۰ برداشته‌اند؛ هدفی که می‌خواهد تا سال ۲۰۳۰ از ۳۰ درصد خشکی‌ها و آب‌های زمین محافظت شود.اما در مجموع اگر تمام تعهدات دولت‌ها اجرا شود این وعده‌ها فقط ۲۷ درصد از خشکی‌ها و آب‌های داخلی را تا پایان این دهه پوشش خواهد داد و برای اقیانوس‌ها این رقم تنها ۱۲ درصد است.پول یکی از موانع اصلی موفقیت اهداف تنوع زیستی و منبعی پیش‌بینی‌شده برای تنش در کوپ۱۷ است.کشورها از تعهد خود برای افزایش سالانه ۲۰۰ میلیارد دلار (۱۷۹ میلیارد یورو) برای تنوع زیستی تا سال ۲۰۳۰ از منابع عمومی و خصوصی، از جمله ۳۰ میلیارد دلار (۲۷ میلیارد یورو) در سال تامین مالی بین‌المللی برای کشورهای در حال توسعه عقب مانده‌اند.کشورهای ثروتمند تحت فشارند تا این شکاف را پر کنند اما خود با تنگناهای بودجه‌ای روبه‌رو هستند و همین موضوع پرونده را پیچیده و حساس کرده است.کشور ایالات متحده که عضو این کنوانسیون تنوع زیستی نیست در این مذاکرات مشارکت ندارد.یک مقام دولت فرانسه به خبرگزاری فرانسه (AFP) گفت: «هرچه زمان بیشتری را صرف صحبت کردن درباره تامین مالی کنید کمتر درباره اهداف صحبت می‌کنید.»تصمیم‌گیرندگان باید برای بقای حیات روی زمین «در مبارزه متحد شوند»انتظار می‌رود تمرکز نشست ایروان بر این باشد که بخش خصوصی چگونه می‌تواند کمبود منابع را جبران کند.در این میان عملکرد نه‌چندان رضایت‌بخش صندوق کالی، ابتکار شاخص سازمان ملل که در فوریه ۲۰۲۵ راه‌اندازی شد، زیر ذره‌بین قرار خواهد گرفت.این صندوق قرار بود سالانه یک میلیارد دلار (۸۹۴ میلیون یورو) از شرکت‌ها برای پروژه‌های حفاظتی در کشورهای در حال توسعه جذب کند اما تاکنون فقط ۶ هزار دلار (۵۳۶۳ یورو) به دست آورده است.شومکر می‌گوید: «همه امیدوار بودند... این صندوق بتواند قواعد بازی را عوض کند و ما همچنان معتقدیم که بی‌تردید چنین ظرفیتی دارد»، هرچند به گفته او مشارکت شرکت‌ها «کندتر» از حد انتظار بوده است.اصلاح یارانه‌ها نیز به مانعی جدی بدل شده است و تقریبا هیچ پیشرفتی به سمت هدف ۲۰۳۰ برای کاهش مشوق‌های آسیب‌رسان به طبیعت به میزان ۵۰۰ میلیارد دلار (۴۴۷ میلیارد یورو) در سال مشاهده نمی‌شود.بر اساس آمار سازمان ملل، در مقابل هر یک دلار سرمایه‌گذاری برای حفاظت یا احیای طبیعت حدود ۳۰ دلار (۲۷ یورو) همچنان به فعالیت‌هایی اختصاص می‌یابد که به آن آسیب می‌زنند.در ماه اکتبر بیش از ۱۳۰ بنگاه اقتصادی و نهاد مالی، از جمله نستله و گروه اچ‌اَند‌اِم، از دولت‌ها خواستند مشوق‌ها را اصلاح کنند و به ۲.۶ تریلیون دلار (۲.۳ تریلیون یورو) هزینه عمومی سالانه اشاره کردند «که شیوه‌هایی را پاداش می‌دهد و خاک، آب و زیست‌بوم‌ها را تحلیل می‌برد».گیدو بروکهوون از سازمان حفاظت از طبیعت دبلیو‌دبلیو‌اف بین‌الملل می‌گوید که تغییر کارکرد یارانه‌ها باید در کوپ۱۷ «در اولویت قرار گیرد».لمبرشت از صلح سبز می‌گوید: «در زمانی که تنش‌های ژئوپولیتیک همکاری چندجانبه را زیر فشار قرار داده، حتی مهم‌تر است که به جهان نشان دهیم تصمیم‌گیرندگان ما هنوز می‌توانند در مبارزه برای بقای حیات روی زمین متحد باشند.»