مالزی با وجود هشدارهای ایمنی شروع به بازگرداندن آوارگان روهینگیا می کند

مالزی اعزام نزدیک به 1500 پناهجوی روهینگیا را به میانمار آغاز کرده است و بازگشت آنها را داوطلبانه توصیف کرده است، علیرغم هشدارهای سازمان ملل و گروه های حقوق بشر مبنی بر اینکه میانمار همچنان برای آنها ناامن است.

به گزارش خبرگزاری فرانسه، ده ها اتوبوس روز سه شنبه با اسکورت پلیس به استادیوم نزدیک پایگاه دریایی لوموت در شمال غربی مالزی رسیدند. خبرنگاران از حضور در محوطه منع شدند. انتظار می رفت مسافران قبل از انتقال به پایگاه و انتقال آنها با کشتی به میانمار پردازش شوند.

ارتش میانمار بارها اقلیت روهینگیا در این کشور را سرکوب کرده است، از جمله موج خشونت در سال 2017 که بسیاری از گروه های حقوق بشر آن را نسل کشی توصیف کرده اند، و با فرار صدها هزار نفر از روهینگیا به بنگلادش، مالزی، هند و سایر کشورهای همسایه، یک بحران بزرگ پناهجویان را رقم زد. میانمار رسما روهینگیاها را به عنوان یک جامعه قومی با ریشه های محلی به رسمیت نمی شناسد، در عوض آنها را "بنگالی" توصیف می کند - در واقع آنها را مهاجران بنگلادشی می نامد.

تا فوریه 2026، مالزی بیش از 126144 پناهنده روهینگیا داشت. بنگلادش میزبان بیشترین پناهجویان روهینگیا است - بیش از 1.2 میلیون نفر.

انور ابراهیم، ​​نخست وزیر مالزی در ماه ژوئیه گفت که میانمار با بازپس گیری 5000 روهینگیا موافقت کرده است و این سوال را مطرح کرد که چه کسانی به کشور بازگردانده می شوند. نزدیک به 1500 نفری که روز سه شنبه برای بازگشت به کشور انتخاب شدند بخشی از این گروه هستند. وزارت کشور اعلام کرد که از دو ناو جنگی نیروی دریایی میانمار و یک کشتی بیمارستانی استفاده خواهد شد.

کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل (UNHCR) اعلام کرد که هیچ نقشی در این عملیات نداشته و هشدار داده است که ادامه درگیری و خشونت در میانمار به معنای عدم وجود شرایط برای بازگشت امن و با عزت است. به خبرگزاری رویترز گفته است: «هر گونه بازگشت پناهجو باید داوطلبانه و بر اساس یک تصمیم آگاهانه و در شرایط ایمنی و عزت صورت گیرد».

وزارت کشور مالزی با اشاره به بیانیه قبلی خود مبنی بر اینکه بازگشت داوطلبانه بوده است، از اظهار نظر در مورد این هشدار خودداری کرد.

مدافعان حقوق این پرسش را مطرح می کنند که آیا افرادی که در بازداشت به سر می برند می توانند آزادانه انتخاب کنند که به کشوری که از آن فرار کرده اند بازگردند.

نای سان لوین، رئیس مشترک شورای ملی روهینگیا آراکان (ARNC)، گروهی که نماینده روهینگیا است، به الجزیره گفت: "نسل کشی هرگز متوقف نشده است. بازگرداندن روهینگیا به این کشور بازگرداندن به کشور نیست." این اقدام مردم را به یک میدان کشتار باز می‌گرداند. ما از مالزی می‌خواهیم که بازگشت همه روهینگیاها به میانمار را تا زمانی که امن باشد متوقف کند.»

او استدلال کرد که تصمیم مالزی برای بازگرداندن پناهجویان به میانمار در زمانی اتخاذ شد که درگیری‌های شدیدی بین ارتش و گروه‌های شورشی از جمله ارتش آراکان در جریان بود.

وی گفت: "ارتش میانمار کنترل بسیاری از سرزمین روهینگیا را از دست داده است و نبردهای آن با ارتش آراکان همچنان ادامه دارد و روهینگیا در میانه میدان گرفتار شده است. هم ارتش و هم ارتش آراکان در حال مرتکب جنایات علیه روهینگیا هستند."

در همین حال، پزشکان بدون مرز (MSF) از مالزی خواسته اند تا بازگشت را متوقف کند و افشا کند که چه کسانی به عقب فرستاده شده اند و هر فرد با چه خطراتی مواجه است. این سازمان گفت: «آوارگان نباید به مکان‌هایی که از آنها فرار کرده‌اند و جانشان در خطر است بازگردانده شوند.

بیش از 160 سازمان جامعه مدنی نیز با اشاره به خشونت و خطر تحت فشار قرار دادن روهینگیا به گروه‌های مسلح، خواستار توقف بازگشت این کشور شدند. هشدار آنها در حالی است که ارتش میانمار با ارتش آراکان در ایالت راخین، منطقه ای که بسیاری از روهینگیاها از آن فرار کرده اند، می جنگد.

دولت میانمار وعده بازگشت "ایمن و با عزت" را برای روهینگیا داده است. در همین حال، فهمی فاضل، وزیر ارتباطات مالزی گفته است که اگر مردم با آزار و اذیت یا تهدید به جانشان مواجه شوند، این کشور به آنها باز نخواهد گشت.

برای روهینگیایی که قبلا به کشور بازگشته اند، سؤال این است که پس از ورود چه چیزی در انتظار آنها است. اسماعیل 25 ساله به خبرگزاری فرانسه گفت که در بحبوحه دستگیری ها و افزایش خصومت نسبت به روهینگیا، کار خود را در بازار ماهی در مالزی ترک کرد. او که اکنون در یانگون بیکار است، به اقوام متکی است و هنوز شهروندی کامل ندارد. او گفت: ما تبعیض‌آمیزترین مردم هستیم. در راخین، یک فعال روهینگیا به نام محمد می‌ترسید که بازگشت‌کنندگان به اردوگاه‌های آوارگان در منطقه‌ای که هنوز تحت تأثیر جنگ و بیماری است، فرستاده شوند.

این بازگشت به دنبال افزایش فشار بر روهینگیا در مالزی است. در ماه ژوئیه، مقامات بیش از 100 نفر را که پس از اخراج از یک سکونتگاه غیررسمی در پنانگ در بیرون دفتر کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل در کوالالامپور تجمع کرده بودند، بازداشت کردند. خبرگزاری فرانسه گزارش داد که بعدا زمانی که مقامات تأیید کردند اسناد سازمان ملل را در اختیار دارند، آزاد شدند. مالزی عضو کنوانسیون 1951 پناهندگان نیست و به طور رسمی وضعیت پناهندگی را به رسمیت نمی شناسد.

انور گفته است که قصد دارد از ژنرال ارشد میانمار، مین آنگ هلائینگ، که در سرکوب سال 2017 ارتش را رهبری می کرد، به مالزی دعوت کند تا به تسریع بازگشت کمک کند.